अझै सान्दर्भिक राष्ट्रिय मेलमिलाप- विचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

अझै सान्दर्भिक राष्ट्रिय मेलमिलाप

रामचन्द्र पोखरेल

काठमाडौं — ‘इतिहासले बडो वेगका साथ पाइला चालिरहेको छ । यस्तो स्थितिमा हाम्रो चिन्तनले पनि त्यस्तै वेगका साथ इतिहाससँगै पाइला चाल्नुपर्छ ।

नत्र भने हामी आफ्नै पुरानै मनोविज्ञानका बन्दी भएर इतिहासले त्यागेको सानो तत्त्व बन्न पुग्छौं ।’

जनमत संग्रहमा झीनो मतको अन्तरमा बहुदल पक्षको पराजयको घोषणापश्चात् बीपी कोइरालाले उक्त पराजयले ‘प्रजातन्त्रवादीहरूलाई बडो ठूलो अवसर दिएको’ कुरा आफ्ना कार्यकर्ताबीच राख्नुभएको थियो ।

लोकतन्त्र कहिल्यै हार्दैन, एउटा अध्यायको हारले विजयको नयाँ अध्यायको प्रारम्भ हुन्छ भन्ने कुरामा सदैव विश्वस्त हुनुहुन्थ्यो उहाँ ।

बीपीको अन्तस्करणमा एउटा अजय शक्ति थियो– ‘प्रजातन्त्र’ (लोकतन्त्र) प्रतिको अटुट विश्वास । लोकशक्तिमा एउटा अन्तर्निहित शक्तिको अनुभूति उहाँलाई थियो । राजनीतिमा जोखिमको ठूलो महत्त्व छ ।

आठ वर्ष लामो भारत निर्वासनपश्चात् स्वदेश फर्कंदा उहाँले राजनीतिक ‘जोखिम’ को उदाहरण दिँदै भन्नुभएको थियो, ‘इंग्ल्यान्डमा राजनीति गर्नेका लागि चुनाव ठूलो जोखिम हुन्छ ।

हिन्दुस्तानको सन्दर्भमा अहिलेको आपतकालीन समयमा (सन् १९७६) राजनीतिक विरोध गर्दा जेल जानुपर्छ । तर नेपालमा राजनीतिमा जोखिम लिँदा ज्यानको बाजी थाप्न तयार रहनुपर्छ । विरोध गर्दा जेलै जानुपर्छ ।’ उहाँले स्पष्ट शब्दमा राख्नुभएको थियो, ‘तसर्थ, इंग्ल्यान्डको जति र हिन्दुस्तानको जति मात्र जोखिम लिन तयार हुनेले नेपालमा राजनीति नगरे हुन्छ ।’

सम्भवत: यिनै भावना, संकल्प एवं समर्पणले उहाँलाई ज्यान जान सक्ने सात–सात वटा राजद्रोह, राष्ट्रद्रोहका मुद्दा देशभित्र कायम छँदाछँदै स्वदेश प्रवेश गर्ने संकल्प गर्न सक्ने बनाएको थियो ।

२०३३ पुस १६ गते ‘राष्ट्रिय मेलमिलापको नीति’ लिएर आफ्ना निकटतम सहयात्री गणेशमान सिंहसहित समर्पित युवाको समूहसहित पटनाबाट उड्ने निर्णय एउटा युद्धभन्दा जोखिमपूर्ण थियो । युद्धमा हार्ने र जित्ने दुवै मौका विद्यमान रहन्छ । तर शत्रु पक्षको किल्लामा रक्षात्मक उपायरहित भएर सोझै भित्र पस्नुको जोखिम युद्ध मैदानको भन्दा कैयौं गुणा खतरापूर्ण रहन्छ ।

 भारतीय राजनीतिका परिपक्व जयप्रकाश नारायणजस्ता नेताहरूले पटनामा उहाँलाई बिदाइ गर्दा आँसु झरेको थियो । उहाँहरूलाई राजाको कठोर तानाशाही शासनको राम्रो ज्ञान थियो । सयौं होनाहार प्रजातन्त्रवादी नेताहरूको नेपालमा हत्या भइसकेको थियो ।

पुसको ठिहिरोमा जननेता बीपीलाई बोकेर उडेको तत्कालीन ‘शाही नेपाल वायु सेवा निगम’ को ७३७ जेट विमानस्थलमा ओर्लिंदा मुलुकको राजनीतिमा पनि तानाशाहीको ठिहिरो जमेको थियो । उत्रनासाथ उहाँहरूलाई अज्ञात स्थानतर्फ लगियो । उहाँले जुन राष्ट्रिय संकटको अनुमान गर्नुभएको थियो, घटनाक्रमले सिद्ध गरिदियो ।

अहिले फेरि राष्ट्रिय संकटको अर्को पाटो स्पष्ट रूपमा देखापरेको छ । जननिर्वाचित संविधानसभाले ‘नेपालको संविधान’ घोषणा गरेलगत्तै तराई–मधेसबाट विस्फोट भएको असन्तुष्टि जस्तो सानो–ठूलो रूपमा मुलुकभरि कुनै न कुनै रूपमा प्रकट हुन खोजिरहेछ ।

 यस स्थितिलाई सम्बोधन गर्ने हिम्मतसाथ कांग्रेसले जुन जिम्मेदारीबोध गरेर प्रधानमन्त्री पदमा उम्मेदवारी दिने निर्णय गर्‍यो, त्यो एउटा जोखिम नै थियो, जसमा सफलता प्राप्त भएन ।

तर पराजयको सम्भावना छँदाछँदै तराई–मधेसको मुद्दामा अग्रपंक्तिमा रहेका दलहरू, थारू समुदायबाट राष्ट्रिय तहमा चर्चित व्यक्तित्वहरू फेरि संविधानसभामा फर्केर निर्वाचनमा सहभागिता जनाएपश्चात् कांग्रेसको प्रतिपक्षी हैसियत एवं जिम्मेवारी अझ थपिएको छ । यसलाई दम्भका रूपमा कांग्रेसले लिनु हुँदैन । न त मधेसवादी दलहरूले नै लिनु हुन्छ । यसलाई सबैले ‘राष्ट्रिय मेलमिलाप’ को एउटा अवसरका रूपमा लिनुपर्छ ।

राष्ट्रिय मेलमिलापको नीतिसहित बीपी स्वदेश प्रवेश गर्नुअघि नै राष्ट्रिय राजनीतिलाई गलत दिशातिर मोड्न खोज्नेहरूको अभीष्टप्रति सचेत हुनुहुन्थ्यो । उहाँले त्यतिखेरै दरभंगाको कार्यकर्ता भेलामा ‘अहिले नेपालको तराईमा पर्वते, मधेसीको कृत्रिम विभाजन ल्याइँदै छ..., त्यस्तै पहाडमा तागाधारी, मतवाली भन्न थालिएको’ उल्लेख गर्दै ‘समष्टिगत रूपमा मैले देशमा विस्फोटनको स्थिति छ, भन्न खोजेको हो’ भन्नुभएको कुरा हेरियो भने यो नीतिको सान्दर्भिकता आज पनि कति रहेछ स्पष्ट हुन्छ ।

उहाँले निष्कर्ष निकाल्दै ‘मेरो विश्लेषण गलत छ भने मलाई व्यक्तिगत जोखिम हुन सक्छ, तर यहाँ राष्ट्रकै अस्तित्वको प्रश्न भएको हुनाले मैले जोखिम मोल्नैपर्छ’ भन्नुभएको कुरा आज लोकतन्त्रका पक्षमा उभिने कुनै पनि स्वाभिमान राष्ट्रभक्त नेपालीका लागि मननयोग्य छ ।

बीपीका आदर्श, मूल्य र मान्यताप्रति समर्पित रहेको दावा गर्ने पार्टी कांग्रेसका नेता–कार्यकर्ताका लागि त झन् मननयोग्य मात्र नभई व्यवहारमा उतार्ने चुनौतीपूर्ण अभिभारा आएको छ ।

संविधान घोषणा (असोज ३, २०७२) सँगै तराई–मधेसमा उत्पन्न गम्भीर राजनीतिक परिस्थिति पश्चात् कांग्रेसको शीर्ष त्रय नेतृत्व त्यस क्षेत्रमा संयुक्त रूपमा पुगेर आफ्ना कार्यकर्तामात्र होइन, सबै दलका नेताहरूसँग व्यापक भेटघाट थाल्नुपर्छ भन्ने यस पंक्तिकारको समेत सुझाव थियो । त्यो भएन, अवसर गुम्यो । अब आफ्नै महाधिवेशनका लागि पनि कांग्रेस मधेस–तराईका गाउँ–गाउँमा पुग्नै पर्छ ।

आज राष्ट्र संकटमा छ, दसौं हजार मानिसको ज्यान लिइसकेको महाभूकम्पको परकम्पले मुलुकभरि नै कष्ट दिएको छ । मधेस–तराईका नाममा सृजित ‘नाकाबन्दी’ ले मुलुक दैवी मानव निर्मित संकटमा डुबिरहेछ ।

यी कुरा बोध गराउनु राष्ट्रिय राजनीतिक दलहरूका नेतृत्व वर्ग सबैको जिम्मेवारी हो, न कि मुखको तीतो पोखेर आत्मसन्तुष्टि लिनु । अहिले राष्ट्रमा बोलिदिनेभन्दा धेरैमा सुनिदिने नेतृत्वको खाँचो छ, सुनेर मनन गरी व्यवहारमा लैजाने नेतृत्वको अझ धेरै खाँचो छ ।

प्रत्येकको पीडा र मर्मसम्म पुगिदिने, पहिचान गरिदिनेले नै आज नेपालीको मन छुन सक्छ । यही सन्देश राष्ट्रिय मेलमिलापको नीतिले दिएको छ ।

आज पार्टीहरूभित्रै एकताको खाँचो छ, राष्ट्रिय प्रश्नहरूमा पार्टी–पार्टीबीच समेत एकताको खाँचो छ । राष्ट्रभित्रका प्रत्येक समुदाय, वर्ग र जातजाति, भाषाभाषीबीच सद्भाव र एकताको जीवन्त सम्बन्ध विकासको आवश्यकता छ । त्यसैका लागि आज सबै मिलेर ‘नेपालको संविधान’ को कार्यान्वयन गर्न जरुरी छ ।

 त्यसैका लागि बृहत् समझदारी र एकता चाहिएको छ । यस्तो घडीमा तराई–मधेस अशान्त छ, जसलाई शान्त पार्नु राजनीतिक दलहरूको परम कर्तव्य हुन आएको छ । त्यसमा पनि प्रमुख प्रतिपक्षी कांग्रेसले यो जिम्मेवारीबोध गर्दै आगामी कदम चाल्न जरुरी छ ।

 यस घडीमा मुखमा आएको पार्टीको १३ औं महाधिवेशन एउटा सुन्दर राजनीतिक अवसर हो, जहाँ वर्तमान सन्दर्भको राष्ट्रिय स्वरूपअनुरूप नयाँ दिशा दिन सकिन्छ । आज मधेसका आन्दोलनमा होमिएका असंख्य युवालाई पार्टीको स्थानीय निर्वाचनमार्फत आकर्षित गर्न सकिन्छ र लोकतान्त्रिक भविष्यलाई देशको एक जिम्मेवार प्रतिपक्षको भूमिकासहित सुनिश्चित गर्न सकिन्छ ।

फेरि एकपटक बीपी कोइरालाको राष्ट्रिय मेलमिलापको नीतिलाई स्मरण गर्दै सबै खालका आन्दोलनकारीलाई सन्देश दिन सकिन्छ । यस सन्दर्भमा यो पंक्तिकारको मधेस आन्दोलनका चर्चित नेता लक्ष्मणलाल कर्णसँग संसद् भवनको कोरिडरमा जम्काभेटको प्रसंग यहाँ जोड्नु उचित होला ।

मैले हात मिलाउँदै भनेको थिएँ– बीपी कोइरालाले यस्तो सानो मुलुकमा आन्दोलन गर्न जति सजिलो छ, त्यसको सफल अवतरण धेरै कठिन छ, यहींनेर राजनेताहरूको पहिचान हुने गर्छ भन्नुभएको कुरा आजको सन्दर्भमा स्मरणलायक छ ।

उहाँले सुन्नुभयो, केही बोल्नु भएन ।

पोखरेल व्यवस्थापिका–संसद्का सदस्य हुन् ।

 

प्रकाशित : पुस १६, २०७२ ०८:४२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कांग्रेसको दायित्व

धनराज गुरुङ

काठमाडौं — २०३३ पुस १६ गते नेपाली कांग्रेसका तत्कालीन अध्यक्ष बीपी कोइराला आफ्नो आठ वर्षदेखिको प्रवासी जीवनमा पूर्णबिराम लगाएर स्वदेश फिर्ता भएका थिए ।

बीपी आफ्नो प्रवासी जीवनबाट दिक्क भएर नभई नेपालको राष्ट्रिय अस्तित्व नै संकटमा परेकाले देशभित्रका सम्पूर्ण शक्ति मिलेर संकटमा परेको राष्ट्रिय अस्तित्व जोगाउने मूल ध्येयका साथ स्वदेश फिर्ता भएका थिए ।

सबल राष्ट्रियताका लागि बीपीले अपनाएको राष्ट्रिय मेलमिलापको राजमार्गमा अविचलित हिँड्ने र हिँडाउने प्रतिबद्धता हो– राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवस । बीपीले देखाएको राष्ट्रिय मेलमिलापको मार्गदर्शनलाई समयसापेक्ष बुझ्न निम्न कुरामा स्पष्ट हुन जरुरी छ ।

दुईमुखे स्वरूप : बीपी लामो समयदेखि प्रवासमा रहे तापनि मुलुकको तत्कालीन परिस्थितिबाट अनभिज्ञ थिएनन् । राष्ट्रियता दिन प्रतिदिन कमजोर बन्दै गइरहेको स्थितिले बीपीलाई चिन्तित तुल्याइरहेको थियो ।

एकातिर निरंकुश शासन सत्ताविरुद्धको संघर्ष जारी राख्नुपर्ने अवस्था थियो भने अर्कोतर्फ त्यही निरंकुश शक्तिसँग मिलेर राष्ट्रिय अस्तित्व जोगाउनुपर्ने बाध्यता थियो कांग्रेसको अगाडि । उक्त परिस्थितिलाई बीपीले राष्ट्रियता र प्रजातन्त्र/लोकतन्त्रको दुईमुखे स्वरूपका रूपमा चित्रण गरेका थिए ।

तसर्थ राष्ट्रियताका लागि ‘राष्ट्रिय मेलमिलाप’ र प्रजातान्त्रिक/लोकतान्त्रिक अधिकारका लागि ‘संघर्ष’ भन्ने दुईमुखे नीति अवलम्बन गरे बीपीले । त्यसबेला बीपीले अवलम्बन गरेको दुईमुखे नीति २०७२ सालसम्म आइपुग्दा पनि उत्तिकै सामयिक देखिन्छ ।

हामीले संविधानसभाबाट संविधान त जारी गर्‍यौं । तर त्योसँगै नेपाली समाजमा दृश्य/अदृश्य विभाजनका अनगिन्ती रेखाहरू माकुराको जालोजस्तै गरी हामी आफैंले कोरिदिएका छौं । फलस्वरूप मुलुकको राष्ट्रिय स्वार्थभन्दा जातीय, क्षेत्रीय, धार्मिक, वर्गीय, लिंगीय वा व्यक्तिगत स्वार्थको होडबाजी चलिरहेको छ ।

बीपीले अवलम्बन गरेको दुईमुखे नीतिअनुसार जातीय, क्षेत्रीय, धार्मिक, वर्गीय, लिंगीय वा व्यक्तिगत अधिकारका लागि ‘संघर्ष’ र राष्ट्रिय स्वार्थका लागि ‘राष्ट्रिय मेलमिलाप’ आजको आवश्यकता हो ।

तर अधिकार खोज्ने नाममा हामी यति धेरै स्वार्थी भइसकेका छौं कि राष्ट्रिय स्वार्थप्रति कसैको ध्यान नै छैन । बरु जातीय, क्षेत्रीय, धार्मिक, वर्गीय, लिंगीय वा व्यक्तिगत स्वार्थसिद्धिका लागि विदेशी शक्ति सामुसमेत बिनाहिचकिचाहट लम्पसार पर्न पछि पर्दैनौं । हाम्रो यस्तै क्रियाकलापले गर्दा राष्ट्रियता कमजोर बन्दै गइरहेको छ ।

राष्ट्रियताको सवालमा आन्दोलनरत मधेसी मोर्चाका नेताहरू चुकेको मात्रै नभई निर्वस्त्र भएका छन् । संसारमा विभिन्न स्वरूपका आन्दोलनहरू भइरहन्छन् । तर मधेसी मोर्चाले दुई देशबीचको सिमाना ‘दशगजा’ केन्द्रित अनौठो आन्दोलन गरेर दुनियाँलाई नै तीनछक पारिदिएको छ ।

आन्दोलनरत मधेसी मोर्चाका नेताहरूले संविधानसभाबाट दशगजासम्म पुग्दा नीतिगत पाँच गल्ती गरेका छन् ।

१. संविधान लेखनका क्रममा संविधानसभाभित्रै रहेर आफ्नो अधिकार स्थापित गराउन अन्तिम घडीसम्म प्रयास नगरी बीचैमा संविधासभा बहिष्कार गर्नु ।

२. दुई देशबीचको सिमाना दशगजा केन्द्रित आन्दोलन गर्नु ।

३. दशगजा केन्द्रित आन्दोलनको बहानामा भारत सरकारले नेपालमाथि नाकाबन्दी गरेपछि दशगजा केन्द्रित आन्दोलनलाई तत्काल स्थगन नगर्नु ।

४. समस्या समाधानका लागि संविधान जारी पक्ष (कांग्रेस, एमाले र एमाओवादी) सँगको वार्तालाई प्राथमिकता दिँदै गम्भीर भएर संवाद गर्नुको सट्टा दिल्लीधामतिर जाने र समस्या समाधानको सूत्र पनि त्यहीं खोज्ने प्रकृति देखाउनु ।

५. ‘राष्ट्रियता कमजोर भएका बेला जसरी बीपीले राष्ट्रियताका लागि ‘राष्ट्रिय मेलमिलाप’ र प्रजातान्त्रिक/ लोकतान्त्रिक अधिकारका लागि ‘संघर्ष’ भन्ने दुईमुखे नीति अवलम्बन गरेका थिए, त्यसरी नै मधेसी मोर्चाका नेताहरूले पनि राष्ट्रियताका लागि ‘राष्ट्रिय मेलमिलाप’ र मधेसको अधिकारका लागि ‘संघर्ष’ भन्ने दुईमुखे नीति अंगीकार गर्न नसक्नुले उनीहरूको राष्ट्रवाद निर्वस्त्र बनेको छ ।

 अब मधेसी मोर्चाका नेताहरूले आफूले गरेका गल्तीबाट सिकेर बीपीले देखाएको दुईमुखे नीतिलाई पछ्याउँदै दशगजा केन्द्रित आन्दोलनलाई नेपाली भूमि केन्द्रित गर्न सकेमा उनीहरूको निर्वस्त्र बनेको राष्ट्रवादले लाज छोप्ने टालो पाउने थियो कि !

यसरी नेपालको राष्ट्रिय अस्तित्व अत्यन्तै संकटमा परिरहेको वर्तमान अवस्थामा कांग्रेसले ‘राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवस’ मनाउँदै गर्दा राष्ट्रियताको सन्दर्भमा बीपीले भनेका निम्न ५ मूलभूत कुरालाई कांग्रेसले गम्भीर रूपमा मनन् गर्न आवश्यक छ ।

१. स्वार्थपरायणता, साम्प्रदायिकता, व्यक्तिवादी मनोवृत्ति र विदेशपट्टि आमुख हुने प्रवृत्तिले राष्ट्रियताको हत्या गर्छ । २. व्यक्तिगत खतरा राष्ट्रको अस्तित्वको खतराको सामु नगन्य हुन्छ । ३. राष्ट्र रहेन भने हामी रहन्नौं । ४. राष्ट्रियता खतरामा परेका बेला आपसी मतभिन्नतालाई बिर्सेर राष्ट्रभित्रका सम्पूर्ण शक्ति एक हुनुपर्छ । ५. राष्ट्र बचाउने जिम्मेवारी सबैको हो ।

आफ्नो निहित स्वार्थपूर्तिका लागि बीपीको उक्त मार्गदर्शनबाट विचलित हुने छुट कांग्रेस नेतृत्वलाई छैन । राष्ट्रिय अस्तित्व बचाउनका लागि आवश्यक परे कांग्रेस नेतृत्वले सबै कुरा त्याग्न तयार हुनुपर्छ ।

अन्यथा राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवस मनाउनुको कुनै अर्थ रहँदैन । प्रत्येक वर्ष पुस १६ गते राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवस मनाउँदैमा कांग्रेसले राष्ट्रप्रति आफ्नो दायित्व पूरा गरेको ठहरिँदैन ।

कांग्रेसले राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवस मनाउनुको औचित्य तब मात्रै पुष्टि हुन्छ जब राष्ट्रियता संकटमा परेका बेला त्यसको रक्षार्थ अग्रमोर्चामा उभिन्छ ।

पुनव्र्याख्याको अनाश्यक बहस : जब राष्ट्रिय मेलामिलापको प्रसंग आउँछ, तब कांग्रेसभित्र राष्ट्रिय मेलमिलापको पुनव्र्याख्या गर्नुपर्ने कुरा उठ्ने गर्छ । खासगरी २०६२।६३ को जनआन्दोलनबाट राजतन्त्रको अन्त्य भएपछि राष्ट्रिय मेलमिलापको पुनव्र्याख्या गर्नुपर्ने बहस चल्न थालेको हो ।

राष्ट्रिय मेलमिलापको पुनव्र्याख्या आवश्यक छ वा छैन भन्ने कुरा यो कार्यनीति लिएर बीपी स्वदेश फिर्ता हुँदै गर्दाका बखत ‘राष्ट्रियता खतरामा परेका बेलामा आपसी मतभिन्नतालाई बिर्सेर राष्ट्रभित्रका सम्पूर्ण शक्ति एक हुनुपर्छ’ भन्ने भनाइले नै प्रस्ट पार्छ ।

तत्कालीन अवस्थामा मुलुकमा वास्तवमा राजतन्त्र र कांग्रेस दुइटा राजनीतिक शक्ति थिए । तसर्थ ‘राष्ट्रियता खतरामा परेका बेलामा राष्ट्रभित्रका सम्पूर्ण शक्ति एक हुनुपर्छ’ भन्नुको अर्थ कांग्रेस शक्ति र राज शक्ति मिलेर राष्ट्रिय अस्तित्व जोगाउनुपर्छ भन्ने नै थियो ।

तर अहिले एकातिर राज शक्तिको अन्त्य भइसकेको अवस्था छ भने अर्कोतर्फ जनताले जनमतद्वारा कांग्रेस र कम्युनिस्टलाई राष्ट्रभित्रको शक्तिका रूपमा स्थापित गरिदिएको अवस्था छ । यदि कांग्रेस र कम्युनिस्ट नै राष्ट्रभित्रका प्रमुख शक्तिहरू हुन् भने राष्ट्रियता खतरामा परेका बेला यी दुई शक्ति मिलेर राष्ट्रियताको पक्षमा उभिनुपर्छ कि पर्दैन ?

आखिर राष्ट्र रहे न हामी रहन्छौं । राष्ट्र नरहे हामी कहाँ रहन्छौं ? २०३३ सालमा राष्ट्रिय अस्तित्व जोगाउनका लागि कांग्रेसले राजासँग मेलमिलापको हात बढाएकै हो ।

 यतिखेर राष्ट्रिय अस्तित्व जोगाउनका लागि कांग्रेसले कम्युनिस्टसँग मेलमिलापको हात अगाडि बढाउनुपर्ने यथार्थलाई नजरअन्दाज गर्न मिल्दैन ।

आर्थिक समृद्धिका लागि राष्ट्रिय मेलमिलाप : बीपीले राष्ट्रियताको सन्दर्भमा लिएको राष्ट्रिय मेलमिलापको नीतिलाई अब राष्ट्रको समृद्धिसँग जोड्न आवश्यक छ । आर्थिक परनिर्भरता रहेसम्म राष्ट्रियता बलियो हुन सक्दैन ।

राष्ट्रियताको सपना बोकेर सुतेको युवक भोलिपल्ट बिहान उठेर पोकोपुन्तरो बोकेर विदेशी नियोगमा भिसाको निवेदन लिन लामबद्ध हुन पुग्नुपर्ने बाध्यता विद्यमान छ । जबसम्म यो देशको पानी बगेर खेर जान्छ र जवानी उडेर विदेशिन्छ तबसम्म हाम्रो राष्ट्रवाद खोक्रो रहन्छ । खोक्रो राष्ट्रियता बलियो हुँदैन ।

मुलुकको आर्थिक समृद्धिका लागि राष्ट्रभित्रको सम्पूर्ण शक्ति एकमत, एकसाथ चल्नुपर्छ । समृद्ध राष्ट्रका लागि एकीकृत राष्ट्रिय दृष्टिकोण बनाउन आवश्यक छ । जसले हाम्रो आर्थिक परनिर्भरताको अन्त्य गर्न सकोस् । तसर्थ राष्ट्रको आर्थिक समृद्धिका लागि राष्ट्रिय मेलमिलाप उत्तिकै अपरिहार्य बनेको छ ।

प्रकाशित : पुस १६, २०७२ ०८:४१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×