अगन्धर तिवारी

अगन्धर तिवारीका लेखहरु :

पर्वतका हरेक पालिका अस्पतालमा शल्यक्रियासहितका सेवा दिन्छौं : स्वास्थ्यमन्त्री

स्वास्थ्यमन्त्री पदम गिरीले हरेक स्थानीय तहका पालिकास्तरीय अस्पतालमा शल्यक्रियासहितको जनशक्ति व्यवस्थापन गर्ने दाबी गरेका छन् । पर्वत उद्योग वाणिज्य संघले कुश्मामा बुधबारदेखि आयोजना गरेको सातौं पर्वत महोत्सवको उद्घाटनका अवसरमा मन्त्री गिरीले यस्तो बताएका हुन् । 

१७ वर्षमै व्यावसायिक मूर्तिकार

कक्षा ४ पढ्दैदेखि सेतो कागज भेट्यो कि चित्र कोरिहाल्ने बानी थियो पर्वतका विक्रम अधिकारीको । फुर्सद हुनासाथ अगाडि उभिएको मानिस वा विभिन्न देवीदेवताका चित्र उतार्न भ्याइहाल्थे । कहिलेकाहीँ शिक्षकले दिएको गृहकार्यसमेत नगरी चित्र कोरेकै कारण बाबुआमा र शिक्षकको गालीसमेत खान्थे ।

पर्वतका अवैध क्रसर निर्बाध सञ्चालनमा

गृह मन्त्रालयले २० पुसमा देशभरका जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई गैरकानुनी रूपमा सञ्चालित क्रसर उद्योग बन्द गराउन निर्देशनसहितको पत्राचार गरेको थियो । गृहको निर्देशनसहितको पत्र पाएको ५ दिनपछि पर्वत प्रशासनले यसमा सम्बोधन हुने गरी सार्वजनिक सूचना जारी गर्‍यो ।

एकै परिवारका ४ सहित पर्वतका १० जनाको निधन

आइतबार बिहान पोखरास्थित सेती खोंचमा भएको यति एयसलाइन्सको एटिआर–७२ विमान दुर्घटनामा पर्वतको बिहादी गाउँपालिका– ५ का एकै परिवारका ४ जनासहित पर्वतका १० जनाको निधन भएको छ ।

आर्थिक संकटमा सामुदायिक क्याम्पस

फलेबास नगरपालिका–६ देविस्थानस्थीत जिल्लाकै पुरानो पर्वत बहुमुखी क्याम्पस ४ दशकमा पुग्न लाग्यो । यो अवधिमा कतिपय पुर्व विद्यार्थी देशको उच्च तहमा पुगे । केही अहिले पनि देशको भाग्यरेखा कोर्न व्यस्त छन् । क्याम्पस भने यतिबेला करिब डेढ करोड ऋणको भारी बोकेर जीर्ण संरचनासहित संघर्ष गरिरहेको छ । 

मध्यमोदीबाट बिजुली उत्पादन सुरु

मोदी खोलामा निर्मित १८ मेगावाट क्षमताको मध्यमोदी जलविद्युत् आयोजनाले विद्युत् उत्पादन सुरु गरेको छ । ०७१ मंसिरबाट निर्माण सुरु गरिएको आयोजना दुई वर्षभित्रै सक्ने लक्ष्य थियो । तर भूकम्प, नाकाबन्दी, स्थानीय र कामदारको निरन्तरको अवरोधलगायत कारण आयोजना सकिन ८ वर्ष लाग्यो ।

फैलँदै मौरीपालन

मोदी गाउँपालिका–२ देउपुरका टीकाराम तिमिल्सिनाले २०५८ सालमा लघु उद्यम विकास कार्यक्रम र तत्कालीन घरेलु तथा साना उद्योग विकास समितिले आयोजना गरेको मौरीपालन तालिम लिनुअघि मह भन्नेबित्तिकै भीरमौरी सम्झिन्थे । कतै–कतै काठको घार बनाएर भीरमौरी पालेको बाहेक उनलाई मौरीपालनले व्यावसायिक रूप लिन्छ भन्ने जानकारी थिएन ।

लप्सीबाट मनग्गे कमाइ

फलेवास नगरपालिका–४ मुडिकुवाका थानेश्वर भुसाललाई यतिबेला भ्याइनभ्याइ छ । सामुदायिक खाद्य प्रशोधन उद्योगका मालिक भुसाल गाउँमा लप्सीको अर्डर गर्नेदेखि सयौं क्विन्टल लप्सीको व्यवस्थापन, भण्डारण र प्रशोधन गर्छन् ।

रोगी माटोले उत्पादकत्व घट्दै

दशक अघिसम्म १२ मुरी धान फल्ने खेतमा पैयुं–७ की उमा बस्यालले यो वर्ष ७ मुरी मात्रै भित्र्याइन् । बर्सेनि रासायनिक मलको भर पर्दा उनको खेतको उत्पादकत्व बिस्तारै घट्दै गएको पत्तै भएन । गतसाता कृषि ज्ञानकेन्द्रले आयोजना गरेको शिविरमा माटो परिक्षण गर्न लगेपछि माटो रोगी भइसकेको बल्ल उनलाई जानकारी भयो । ‘पाँच हलको खेतमा पाँच बोरा नै चुन हाल्नुपर्ने कृषिका सर मेडमले सुझाव दिनुभयो,’ उमाले भनिन्, ‘गोठेमल हाल्न छोडेपछि माटोमा भित्रभित्रै रोग बल्झिसकेको रहेछ । हामीले पत्तै पाएनौं ।’ 

काम छोडेर ठेकेदार सम्पर्कविहीन

निर्माण सामग्री अभाव देखाउँदै व्यवसायीले काम रोकेपछि करिब दुई महिनादेखि मालढुंगा–बेनी सडकको निर्माण कार्य अघि बढ्न सकेको छैन । १३ किलोमिटर दूरीको सडक दुई लेनमा विस्तार गरी कालोपत्र गर्न २०७७ चैतमा एपेक्स खड्गकृष्ण जेभीले ठेक्का सम्झौता गरेको थियो । सडक चौडा पर्ने क्रममा जलजला गाउँपालिका–७ केराबारी नजिकै स्थानीयसँग सामान्य विवाद भएपछि असोजमा रोकिएको काम अझै अघि बढ्न नसकेको हो ।