अगन्धर तिवारी

तल्लो मोदीको उत्पादन मिति अन्योल

दुई वर्षअघि नै उत्पादन दिने लक्ष्यसाथ ०६९ असारबाट सुरु भएको तल्लो मोदी जलविद्युत् आयोजनाबाट तत्काल उत्पादन तत्काल नहुने भएको छ । टनेलभित्र देखिएको समस्याका कारण ०७४ असारभित्रै उत्पादन सुरु गर्ने भनिए पनि २० मेगावाटको आयोजना उत्पादन मितिबारे अन्योल उत्पन्न भएको हो ।

एउटै गाउँमा आधा अर्बका योजना

संघीयता कार्यान्वयनपछि जलजला गाउँपालिका–७ को धाइरिङ विकासमा नमुना गाउँका रूपमा अघि बढ्दै छ । व्यावसायिक कृषिमा अग्रणी धाइरिङ सडक, सिँचाइ, खानेपानी, शिक्षालगायत भौतिक पूर्वाधारमा फड्को मार्ने चरणमा छ । एकै वर्ष करोडौंको मौसमी तथा बेमौसमी तरकारी, बिउबिजन, फलफूल बिक्री गर्दै आएका स्थानीयले गत वर्षदेखि अरूखाले विकास पनि अघि बढाएका हुन् ।

बनेन न्यायिक समिति 

संवैधानिक व्यवस्थाबमोजिम स्थानीय तहमा जनप्रतिनिधि चुनिएलगत्तै न्यायिक समिति गठन हुनुपर्ने हो । तर स्थानीय तहभित्रका साँधसिमाना, पारिवारिक तथा सामाजिक झैझगडा, बाटोघाटोका विवादलगायत समस्या निरूपण गर्न समिति गठन हुनैपर्ने भए पनि कुश्मा नगरपालिकामा अझै हुन सकेको छैन ।

सार्वजनिक सुनुवाइ गर्दैनन् स्थानीय तह

पर्वतका पालिकाहरू सार्वजनिक सुनुवाइ गर्न उदासीन देखिँदै आएका छन् । आर्थिक पारदर्शिताका लागि सार्वजनिक सुनुवाइ गर्नुपर्ने प्रावधान भए पनि विभिन्न बहाना देखाउँदै अधिकांश पालिकाले कार्यक्रम आयोजना नगरेका हुन् । 

युनिटी काण्ड सेलायो,पीडितको हात रित्तै

कुनैबेला मुलुकभर चर्चा बटुलेको युनिटी लाइफ इन्टरनेसनलको विषय यतिबेला गुमनाम छ । सञ्चालकलाई कारबाहीको दायरामा ल्याएर ठगिएकाको पैसा फिर्ता गराउने वाचा गरेको सरकार पनि अहिले उक्त विषयमा कतै बोलेको देखिंँदैन । 

अगन्धर तिवारीका लेखहरु :

उत्पादनपछि मात्रै अनुदान

अनुदान बढिरहेको छ तर उत्पादन निराशाजनक छ । यसले किसानलाई समस्यामा पारिरहेको छ । कृषि ज्ञान केन्द्रले एक दशकको अनुदान र प्रतिफलको अवस्थालाई विश्लेषण गरेर चालु आर्थिक वर्षदेखि उत्पादनमा आधारित अनुदान दिने कार्यक्रमलाई अघि बढाएको छ । यसले व्यावसायिक किसानलाई प्रोत्साहन मिल्ने केन्द्रले विश्वास लिएको छ ।

विकास आयोजनामा झरीले बाधा

अस्पतालचोक–बन्जीजम्प–हाइवे सडक निर्माणमा खटिएका सुमन चेपाङ चार दिनदेखि तनाबमा छन् । उनीसहित सडक निर्माणमा खटिएका १२ जना युवाले काम गर्न पाएका छैनन् । बिहीबारदेखिको हिउँदे झरीका कारण जिल्लामा सञ्चालित सबैजसो विकास निर्माणका काम रोकिएका हुन् ।

अनुदान बढ्यो, उत्पादन बढेन

फलेबास नगरपालिका–६ देवीस्थानका चेतनाथ शर्माले दुई वर्षअघि हलगोरु बेचेर यान्त्रिक हलो किने । प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाले ५० प्रतिशत अनुदानमा दिएको हलो किन्न उनी आफूले पनि ७५ हजार रुपैयाँ लगानी गरे । फलेबासकै टंकनाथ रिजालले अनुदानकै हलो ल्याएर जोत्न थालेको छ वर्ष भयो ।

बनौंका घरघरै सुविधा

तीन वर्षअघि बनौंबासीले करिव डेढ महिनासम्म आन्दोलन गरे । स्थानीय तह कार्यान्वयनको सुरुको चरणमा सदरमुकाम कुस्मादेखि करिब १२ किमि दुरीको बनौलाई छुटाएर ३० किमि टाढाको जलजला पुर्‍याइँदा ५ सयभन्दा बढी बासिन्दा जिल्ला प्रशासनको गेटमा धर्ना बसे । केही दिन अनशनसमेत बसे ।

मौलिकतामा फर्किंदै होमस्टे

ग्रामीण पर्यटनलाई प्रवर्द्धन गर्न पर्वतमा खुलेका होमस्टे (घरबास) मा मौलिकतालाई जोड दिन थालिएको छ । होमस्टे सञ्चालकले सहरबजार र प्याकेटका खानाको सट्टामा गाउँमै उत्पादित अन्नका परिकार पाहुनालाई खुवाउने गरेका छन् ।