चन्द्रकिशोर

चन्द्रकिशोरका लेखहरु :

रित्तो हात फर्किनेहरूको देश

महामारीको आगो सल्कियो । सरकार र समाजले पनि कुवा खन्न सुरु गरे । लोकआहानमा त कुवा खनेपछि पानी पनि निस्किन्छ, तर महामारीको डढेलो लागेपछि खनेको कुवाबाट पानी निस्किएन । त्यसैले निकट अतीतमा भोगेको आशंकित र आतंकित कालखण्डबाट हामीले पाठ सिकेनौं । यतिखेर हामी दुई लकडाउनको माझ उभिएका छौं ।

प्रदेश प्रमुखका उकुसमुकुस

हामीले अभ्यास गरिरहेको प्रदेश र संघीय सरकार नेपालको संविधान–२०७२ को मौलिक विशेषता हो । यी दुई सरकारले आफ्नो शक्ति संविधानले निर्दिष्ट गरेको बाटोबाट पाएका छन् । तर, अहिले संघीय सरकारले आफूखुसी डोजर चलाएर प्रदेश सरकारको अवधारणामाथि बलमिच्याइँ गरिरहेको छ । प्रदेश प्रमुखहरूले तीन वर्ष पूरा गरिसकेका छन् ।

नेपाली कांग्रेस कता ?

महान् वामपन्थी एकता’ गर्न हिँडेका पार्टीहरू सर्वोच्च अदालतको एक फैसलाबाट साबिककै अवस्थामा पुगेका छन् । यी पार्टीहरूले यसरी छुट्टिएर पनि गृहकलह निभाउन सकिरहेका छैनन् । एमालेमा सल्केको भुसको आगोले डढेलोको रूप लिएको छ ।

सरकारलाई कोरोना–बहाना

परिस्थिति कल्पनातीत रूपले भताभुंग छ । समस्याहरू पत्रपत्रमा जेलिएका छन् । अन्योल जति लम्बियो, उति नै अनिश्चितता थपिनुबाहेक केही हासिल हुनेवाला छैन । कुराको उठान कताबाट गर्ने ? फुनगीबाट कि भुइयाँबाट ?

नाफाको लोकतन्त्र

प्रतिनिधिसभा पुन:स्थापित हुँदा जस्तो आशा पलाएको थियो, त्यो सेलायो । संसद् संविधानको किलाकाँटामा अड्कियो । निर्विकल्पताले सत्ताको अग्रगामी चाहना र भविष्यका सम्भावनाहरूलाई निषेध गर्ने भएकाले मात्रै लोकतन्त्रमा विकल्प–खोजीका झ्यालढोकाहरू बन्द गरिँदैनन् । संसद् ब्युँतेपछि प्रधानमन्त्री खड्गप्रसाद शर्मा ओलीसँग अब कुनै तुरूप छैन भन्ने कोणबाट बलियो विश्लेषण गरिएको थियो तर उनी ज्युँकात्युँ छन् । बरू राष्ट्रपतिद्वारा अझै प्रधानमन्त्रीको बाटो सफा गर्ने चेष्टा हुँदै छ ।

विघटित विप्लव

भूमिगत रूपमा हिंसात्मक गतिविधि गर्दै आएको नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’ नेतृत्वको नेकपा यही फागुन २१ देखि शान्तिपूर्ण राजनीतिमा फर्कियो । त्यस दिन खड्गप्रसाद शर्मा ओली नेतृत्वको सरकार र विप्लव नेतृत्वको ‘विद्रोही’ नेकपाबीच तीनबुँदे सहमतिमा हस्ताक्षर भयो ।

पाइलैपिच्छे प्रश्न

उसको मृत्यु हुँदै थियो । दुनियाँलाई बुझिसकेको उसमा बाँच्ने इच्छा शेष थिएन । उसको श्वास–प्रश्वासको गति सुस्त हुँदै गइरहेको थियो । नशालु, मधुर र आत्मीय मूर्च्छाले सुस्तरी–सुस्तरी उसलाई आफूभित्र तान्दै लगेको थियो । उसका आँखा बन्द थिए । अनुहारमा शान्ति र आनन्दको आभा फैलिँदै गएको थियो ।

संसद् जिन्दावाद !

संसद् विघटन बदर भएलगत्तै हरेक नेपालीमा उल्लास र सुन्दर भविष्यको आशा जागेको छ । संकट परेपछि चेत्न खोज्ने प्रवृत्तिले संस्थाहरूलाई सुधार्छ । अहिले नेपाल र नेपालीको भविष्यबारे आमजनले चिन्तन–मनन गर्न थालेका छन् ।

हूलमूलमा निष्ठा बचाऔं

कुरा सुरु गरौं राजनीतिक चिन्तक सीके प्रसाईको एउटा सन्दर्भबाट । उहाँ लेख्नुहुन्छ— एक कर्मठ महापञ्चलाई एकपटक मैले सोधेको थिएँ, ‘तपाईंहरू मन्त्री बन्न किन यति अधिक उत्सुक देखिनुहुन्छ ?’ उहाँले भन्नुभएको थियो, ‘के गर्नु, मन्त्री नबनी कुरै बिक्दो रहेनछ ! माननीयको कुरो मन्त्रालयमा कसैले सुन्दैन । अनि जिल्लाका जनताको सेवा गर्ने कसरी ?’

नक्सामा अटाएको देश

अवधी भाषाका कवि तुलसीदासले रामचरितमानसमा लेखेका छन्— ‘अवध तहाँ जहँ राम निवासू, तहँइँ दिवसु जहँ भानु प्रकासू ।’ अर्थात्, जहाँ रामको निवास छ त्यहीँ अयोध्या हो, जहाँ सूर्यको प्रकाश छ त्यही दिन हो ।