विद्या राई

विद्या राईका लेखहरु :

भन्‍न नसक्नेका पीडा बोलिदिने कसले ?

स्वयम्भूकी रञ्जना (परिवर्तित नाम) लाई घरधन्दा जति नै बिते पनि छोरीले रहर गरेको दिन स्कुल पठाउन पाएपछि सारा काम भ्याएझैं लाग्थ्यो । स्कुलको गाडीमा चढाएपछि छोरी पनि खुसी भएर जान्थिन् । छोरीले एक्कासि स्कुल जान मन गर्न छाडिन् ।

अन्धविश्वास चिर्दै बंगुरपालनमा रम्दैछन् रमेश

धरानका ३२ वर्षीय रमेश थापाको दैनिकी बंगुर फार्मबाट सुरु हुन्छ । बिहान सबेरै उठेर फार्म पुग्छन् । चारो पकाउने,खुवाउने र खोर सफा आफैं गर्छन् ।

क्‍वारेन्टाइन र आइसोलेसनमा अपांगता भएकालाई झन् समस्या

काभ्रेको बनेपा–१३ स्थित स्पाइनल इन्जुरी पुन:स्थापना केन्द्रमा भदौ १३ गते एकैचोटि ३६ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भयो । त्यसअघि नै केन्द्रमा संक्रमितको संख्या १ सय ४ पुगिसकेको थियो । सयभन्दा बढीमा संक्रमण देखिएपछि आइसोलन व्यवस्थापनमा चुनौती भयो ।

धान थन्काउने चटारोमा खोकनावासी

सानो खोकना फाँटमा शुक्रबार तुलसीमाया डंगोल धान थन्काउने तयारीमा थिइन् । सबेरै उठेर १२/१३ जना खेतालालाई पुग्ने गरी आलु, अचार, मासु, चिउरा, गेडागुडीको खाजा बनाइन् । तिर्खा मेटाउनलाई छ्याङ (जाँड) र फलफूलको जुस पनि जोहो गरिन् ।

कोरोना कहर : बौद्धिक अपांगता भएका २० प्रतिशतको रोजगारी गुम्यो

क्याफेमा कुर्सी मिलाउने, पुछ्ने र ग्राहकले कफी पिइसकेपछि कपहरु उठाउने उनको काम थियो । यसबापत मासिक पाँच हजार तलब र टिप्स बुझ्थे । कोरोना महामारीले चैतदेखि क्याफे बन्द भएपछि काममा जान पाएका छैनन् । काममा किन जानु परेको छैन, तलब नपाएर के समस्या हुन्छ, उनी भेउ पाउँदैनन् । क्याफे जान नपरेदेखि घरबाट निस्केका छैनन् । किन काममा नगएको भनि सोध्दा ‘बन्द छ’ बाहेक अरु कुरा थप्न सक्दैनन् ।

बालमन्दिर हाताका आदर्श आधारभूत र केन्द्रीय बहिरा विद्यालय सारिने

नक्सालस्थित नेपाल बाल संगठन (बालमन्दिर) को हाताभित्र रहेका आदर्श आधारभूत विद्यालय र केन्द्रीय बहिरा उच्च माध्यमिक विद्यालयलाई सरकारले स्थानान्तरण गर्ने भएको छ । गत आइतबारको मन्त्रिपरिषद् बैठकले दुवै विद्यालयलाई तत्काल उपयुक्त ठाउँमा स्थानान्तरण गर्न व्यवस्था गर्ने निर्णय गरेको हो ।

बालमन्दिर नै छैन बालमैत्री

भित्ता चर्किएको दुई भवनको माथिल्लो तलामा मानसिक समस्या रहेका महिलाहरूलाई राखिएको छ भने भुइँ तलामा अभिभावकविहीन बालबालिकालाई । काठमाडौंको सिफलस्थित बालमन्दिरका यी दुई भिन्दै संरचना बालमैत्री छैनन् ।

फुटपाथ र ठेला व्यापारीको दुखेसो : पसल खुल्यो, किन्ने कोही भएन

नयाँ बानेश्वरको पीपलबोटमा फुटपाथ पसल गरिरहेका रेशम कार्की शुक्रबार साँझ ग्राहक कुरिरहेका थिए । ६ महिनापछि पसल खोल्न पाउँदा पनि उनमा उत्साह थिएन । ‘पसल खोल्न त पाइयो तर किन्ने मान्छे नै छैन,’ उनले भने । लकडाउनअघि एक साँझमा कम्तीमा १२ हजार रुपैयाँको चप्पल बेच्थे । अहिले मुस्किलले तीन हजारको बेच्छन् ।

बौद्धिक अपांगता भएकाहरू : हिंसा खेप्छन्, भन्न सक्दैनन्

शारीरिक रूपमा तन्दुरुस्त देखिए पनि उनी बोल्न सक्दिनन् । लवाइखवाइ, सरसफाइदेखि हरेक क्रियाकलापमा परिवारको सहयोग चाहिन्छ । विराटनगरकी यिनै १४ वर्षीया किशोरीमाथि भदौ ४ गते नसोचेको घटना भयो । 

सहारा दिने बालमन्दिर नै अस्तव्यस्त

सानो टहरोभित्र कुर्सी बिनाको एउटा पुरानो टेबल । टेबलमाथि केही थान सेनिटाइजर, कागजात र टेलिफोन सेट । टेबलमुनि एउटा डष्टबिन र नजिकै पंखा । यो दृश्य नक्सालस्थित अनाथ बालबालिकालाई आश्रय दिँदै आएको नेपाल बाल संगठन (बालमन्दिर) मा नवनियुक्त अध्यक्ष र पदाधिकारीको कार्यकक्षको हो ।