सरिता तिवारी

सरिता तिवारीका लेखहरु :

प्रतिगमनका सारथिहरू

फागुन ७ गते प्रतिगमनविरुद्धको बृहत् नागरिक प्रतिरोध कार्यक्रम ‘टुँडिखेल मार्च’ का क्रममा भेटिएका एक पत्रकार साथीले सोधे, ‘के नेपाली समाजको मूल धारा अग्रगमनकारी छ ? यो प्रतिगमनको चरित्र पहिचान गर्न र यसविरुद्ध लड्न तयार छ ? के मानिसहरू साँच्चिकै अग्रगमनतर्फ जान चाहन्छन् ?’

यो लडाइँ ओली भर्सेस प्रचण्डको होइन

देश मानौं कुनै समर मैदान हो र सारा जनता दुई खेमामा बाँडिएका ‘नेकपा’ मात्रै हुन् । यस्तो भान परेको साँचो हो तर यसरी सोच्नु आजको राजनीतिक चित्रको बिलकुलै कोरा र नैमित्तिक बुझाइ मात्र हो । रूपमा हेर्दा जे–जस्तो देखिए पनि आजको राजनीतिक घर्षण एउटा सनकी तानाशाहको तख्तापलट र कुनै तदर्थ शासकको नयाँ ताजपोशीको उत्ताउलो लालसा पक्कै पनि होइन ।

नेम्बाङ : अब ‘सुरुङ–युग’ का साक्षी

वर्षदिनअघि प्रधानमन्त्रीले गरेको घोषणा धेरैको स्मरणमा ताजै छ । शब्दजाल भर्न र नामनामका तिकडमकारी ‘पत्ता’ फ्याँकेर लोकलाई रनभुल्ल पार्न खप्पिस शासकले बोलेका कुरा यति छिट्टै बिर्सिहाल्न कहाँ सकिन्छ र ! भलै यो विषय देशको सडक सञ्जालसँग गाँसिएको किन नहोस्; तर जसरी होस्, हाम्रा प्रधानमन्त्रीले बोलेको कुरो पुर्‍याउँछन् भन्ने दसी दिएरै देखाएका छन् । त्यो पनि समयअगावै !

कृपया हाँसेर समय नबिताउनुहोस्

जोकरबाट शासित हुन कति कठिन छ !राजा–महाराजा या तानाशाहबाट भन्दा कम छ ?कृपया हाँसेर समय नबिताउनोस्हाँस्दाहाँस्दै रोएर जीवन नबिताउनोस्–स्वप्निल स्मृति, ‘जोकर व्यवस्था’ 

थारू विद्रोहको अपराधीकरण बन्द गर

अघिल्लो हप्ता उच्च अदालत, दिपायलले २०७२ भदौ ७ गते एक बालकसहित आठ जना सुरक्षाकर्मीको ज्यान जाने गरी घटेको टीकापुर काण्डमाथि फैसला सुनायो, जसमा पहिल्यै कैद भुक्तान गरिसकेका थारू नेता लक्ष्मण थारूसमेत, रेशम चौधरी लगायतलाई जन्मकैदको फैसला गरिएको छ ।

नाराहरूको सौन्दर्य

अलि पहिलेको प्रसंग हो, चितवनका पर्खालमा कलात्मक चित्रहरू बनाऔं भन्ने कुरो चल्यो । पंक्तिकारसमेत संस्थापक रहेको साहित्यिक समूहमार्फत ‘पर्खालमा कला’ नामक पहल थाल्ने कुरा एउटा उत्साहवर्द्धक खबर थियो । तर यो सुरु नहुँदै यसको नेतृत्व गर्ने साथीहरूले सार्वजनिक रूपमै भन्दिए— पर्खालहरू राजनीतिक नाराहरूले ‘प्रदूषित’ भए, त्यसैले हामी तिनलाई कलाले भर्न चाहन्छौं ।

वारि नारीवाद पारि नारीमुक्ति

दस वर्षअघि अघिल्लो पुस्ताका नाम चलेका वामपन्थी लेखकले एक भेटमा पंक्तिकारलाई भनेका थिए, ‘अर्थोक जेसुकै हुनू तर नारीवादी नहुनुहोला ।’ यस्तै सुझाव अरू केही थान (पुरुष) लेखकले पनि दिएका हुन् । अहिले पनि दिन्छन् । नारीवादी नहुनू है भन्नेमा प्रगतिशील तप्काका लेखक उत्ति छन्, प्रजातान्त्रिक तप्काका उत्ति ।

शासकीय अश्लीलता र भोकको ‘इज्जत’

काठमाडौं भोका मान्छेहरूको सहर कहलिने ‘अतिशय चिन्ता’ मा गएको बुधबार काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुखले बोलेका कुराले मिडिया र सामाजिक सञ्जाल ताते । ‘भोकै कोही पर्दैन, भोकले कोही मर्दैन’ भन्ने नारा दोहोर्‍याउँदै मेयर विद्यासुन्दर शाक्यले बालेका मीठामीठा शब्द सुन्दा लाग्छ, साँच्चै टुँडिखेल लगायतका ठाउँमा भात खान धाउनेहरू सहर र सिंगै राज्यलाई बेइज्जत गराउन षड्यन्त्रपूर्वक डाकिएका ‘छद्म–भोका’ मान्छे मात्रै हुन् र भात खुवाउनेहरूचाहिँ सरकारविरोधी, राज्यविरोधी अराष्ट्रिय तत्त्व ।

माफ गर्नू महिषासुर !

पछिल्ला वर्षमा भारतका मूलनिवासी समुदायले असोज शुक्ल पूर्णिमाका दिन अर्थात् आज महिषासुर स्मरण दिवस (शहादत दिवस) मनाउने गरेका छन् । भारतीय आदिवासी जनश्रुतिअनुसार, महिषासुर यहााका मूलवासी (अनार्य) हरुका संरक्षक, प्रतापी राजा थिए ।