अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ

सन्दर्भ : छठ महापर्व 
श्यामसुन्दर शशि

जनकपुर — मिथिलाञ्चलमा छठ पर्वमा मंगलबार अस्ताउँदो सूर्यको पूजा गरिएको छ । आइतबार नहाय–खायसँगै सुरु भएको चार दिवसीय महापर्व बुधबार बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ प्रदान गरी सम्पन्न हुनेछ ।

जनकपुरका गंगासागर, धनुषसागर, अंगराजसर, महाराजसर, गोरधोइ, रुकमिनीसर, रत्नसागर सहित दूधमती र जलाद लगायतका नदीहरुमा हजारौँ व्रतालुले अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ प्रदान गरेका थिए । व्रतालुहरुको बढ्दो संख्याको कारण गंगासागरमा सोमबारदेखि सजावटका सामग्रीहरु राख्ने क्रम सुरु भएको थियो ।


जनकपुरको मध्यमा पर्ने तथा चारैतर्फ पक्की घाट भएकोले श्रद्धालुहरुको पहिलो रोजाई गंगासागर हुने गरेको छ । यसका साथै अंगराज सर, धनुषसागर तथा रत्नसागर लगायतका क्षेत्रहरुमा पनि हजारौँले छठ मनाउँदै छन् । छठ पूजा हुने जलाशय सिगाँरिएकाे छ ।


छठ मान्ने तथा दर्शनार्थीहरुको घुइँचोका कारण जनकपुर क्षेत्रको ट्राफिक व्यवस्था अस्तव्यस्त बनेको थियो । स्थानीय प्रशासनले शिवचौकमा बेरिकेटर लगाएर मोटरसायकल,टेम्पो तथा जीप,कार लगायतका ठूला सवारीहरुको प्रवेश निषेध गर्नु परेको थियो ।


पछिल्लो समय जनकपुरको छठ हेर्न आउनेको संख्या बढ्दो छ । होटल वेलकमका सञ्चालक विजय झुनझुनवालका अनुसार देशी/विदेशी पर्यटकहरुका कारण यहाँका सम्पूर्ण होटल,लज तथा धर्मशालाहरु भरीभराऊ छन् ।


छठ महापर्वमा सहभागी हुन हजारौँ श्रद्धालु विभिन्न सरोवरहरुको डिलमा भेला भई अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ प्रदान गरेका थिए ।


सुस्वास्थ्य,दीर्घजीवन,सन्तान प्राप्ति तथा पारिवारिक सुख शान्तिका लागि प्रत्येक वर्ष कार्तिक शुक्ल षष्टी र सप्तमीको दिन छठ मान्ने चलन छ । पण्डित वैद्यनाथ झाका अनुसार छठ पूजा गर्दा कुष्ट जस्ता चर्मरोगबाट मुक्ति हुन्छ ।


व्रतालुहरु आईतबार पवित्र जलाशयहरुमा स्नानगरी चोखो खानेकुरा खाएका थिए । पर्वको दोस्रो दिन सोमबार दिनभरी उपवास बसी राति गुलियो पूरी,खीर, नून नहालेको तरकारी खाए । जसलाई स्थानीय भाषामा ‘षडना’ भनिन्छ । षडनापछि निराहार व्रतालुहरुले मंगलबार संझुका अर्घ दिएका छन् भने बुधबार बिहान सूर्यलाई अर्घ प्रदान गरी चार दिवसीय महापर्व विधिवत समापन गर्नेछन् ।


यस लौकिक पर्वमा केरा,नरिवल,ऊखु,सुन्तला,नेवुवा,बेसार,चामल र गहुँको पीठो तथा सख्खरबाट निर्मित ठकुवा, भुसुवा, पिरुकिया लगायतका परम्पारिक परिकारहरुको प्रयोग प्रसादको रुपमा हुन्छ । पूजा सामग्रीहरु स्थानीय स्तरमा निर्मित माटाको भाडो तथा बाँसको टोकरी, कनसुपती आदिमा राखेर पूजास्थलसम्म पुर्‍याइन्छ ।


छठ महापर्वमा केराको अत्यधिक प्रयोग हुन्छ । स्थानीय उत्पादन अपुग भएपछि पूर्वी नेपालको इटहरी र भन्टावारीसँगै भारतको पटना,मोकामा,हांजीपुर तथा असामबाट करोडौँको केरा आपूर्ति गरिएको फलफूल व्यावसायीहरु बताउँछन् ।


जनकपुरको अतिरिक्त धनुषाका प्रत्येक गाउँमा धूमधामसँग छठ महापर्व मनाइदै छ । पूर्वी धनुषाको कमला,मध्य धनुषाको जमुनी,जलाद लगायत पोखरी तथा जलाशयहरुमा पनि श्रद्धापूर्वक सूर्यलाई अर्घ प्रदान गरिएको छ। पूजास्थलहरुलाई सफा सुग्घर गर्नुका साथै सिगाँरिएका छन् । प्रकाशित : कार्तिक २७, २०७५ १८:०४

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्रधानमन्त्रीले उद्घाटन गरेको 'बिजुली बस' पुल्चोकमै थन्कियो

विद्या राई

काठमाडौँ — महिनादिन अघि उपत्यकामा भित्र्याइएका पाँच वटा ‘बिजुली बस’ ललितपुरको पुल्चोकमै थन्किएका छन् । लुम्बिनी भ्रमण गर्ने पर्यटकलाई यातायातको सुलभ पहुँचका लागि ल्याइएको बस चढेर प्रधानमन्त्री केपी ओलीले औपचारिक उद्घाटन गरेका थिए ।

उक्त बसहरु एडिबीको आर्थिक सहयोगमा लुम्बिनी विकास कोषले किनेको थियो ।

भैरहवामा निर्माणाधीन गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालनमा नआउन्जेलसम्म काठमाडौं उपत्यकामा चलाउने गरी साझा यातायातले संयोजन गर्ने मौखिक सम्झौता भएको थियो । तर, लुम्बिनी विकास कोषले लिखित सम्झौता साझालाई नदिएको कारण सञ्चालनमा ल्याउन नसकिएको साझाका अध्यक्ष कनकमणि दीक्षितले बताए । ‘दसैं-तिहारले हुन सक्छ लुम्बिनी विकास कोषसँग लिखित सम्झौता हुन पाएको छैन, सम्झौताको पखाईमा छौं,’ उनले भने ।

लुम्बिनी-काठमाडौं तथा अन्य जुनसुकै ठाउँमा बिजुलीबस परीक्षण तथा सञ्चालन गर्न साझा सदैव इच्छुक रहेको बताउँदै उनले भने, ‘नेपालको अर्थतन्त्र, जनस्वास्थ्य र वातावरणका लागि बिजुलीबस प्रयोग अपरहार्य छ ।’

उद्घाटनका दिन प्रधानमन्त्री ओली, पर्यटनमन्त्री रविन्द्र अधिकारी, वनमन्त्री शक्ति बस्नेत, अर्थमन्त्री युवराज खतिवडा, पूर्वसभामुख सुवासचन्द्र नेम्वाङ, काठमाडौं र ललितपुर महानगरपालिकाका मेयर, प्रहरी प्रमुख सर्वेन्द्र खनाललगायत उच्च पदस्थ सरकारी व्यक्तिहरुले पुल्चोकदेखि सिंहदरबारसम्म ‘बिजुली बस’ चढेका थिए । उद्घाटनका क्रममा प्रधानमन्त्री ओलीले विद्युतीय यातायात राष्ट्रिय कार्ययोजना लोकार्पण गरेका थिए । सोही कार्ययोजनाअन्तर्गत रहेर साझाले बिजुली बस चलाउने अध्यक्ष दीक्षितले बताए ।

बिजुली बसमा के छ सुविधा ?
यो बस एकपटक पूरा चार्ज गरेपछि दुई सय किलोमिटर कुद्छ । पूरा चार्ज गर्न तीनदेखि चार घण्टा लाग्छ । चिनियाँ कम्पनी बिवाइडीको उक्त गाडी चालकसहित बसको सीट क्षमता २० रहेको छ । बसमा उभिएर यात्रा गर्दा ३५ जना अट्छन् ।

वातावरणमैत्री बस अपागंमैत्री पनि छ । दुई वटा ह्विलचेयर राख्ने स्थान छ । ह्विलचेयर उकाल्न लिफ्ट राखिएको छ । सिसि क्यामरा, उभिएर यात्रा गर्नेको लागि ह्याङगरको सुविधा छ । गाडीको उच्च गति १०० किलोमिटर प्रतिघण्टासम्म छ । यसले १५० किलोवाट पावर र ५५० एनएम टर्क दिन्छ । यसको मूल्य प्रतिगोटा करिब २ करोड परेको थियो ।

प्रकाशित : कार्तिक २७, २०७५ १७:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×