नौबिसे–नागढुंगा सडक मर्मतले रातभरि सडकमै

यात्रुको आक्रोश– कहिलेसम्म यस्तो कष्ट सहने ?
ठेक्का असार मसान्तमै काम सक्ने गरी, काम बल्ल सुरु
विमल खतिवडा

काठमाडौँ — नसासम्बन्धी रोगको उपचार गर्न मंगलबार बुटबल खैरहनीबाट हिँडेका ७३ वर्षीय भीमलाल भण्डारी बुधबार बिहानसम्म काठमाडौं आइपुगेका थिएनन् । बिहान करिब ५ बजे उनी नौबिसे–नागढुंगा उकालोको झयाप्ले खोलामा थिए ।

नागढुंगा नौबिसे सडक खण्डमा लाम लागेका सवारी साधन । तस्बिर : कबिन अधिकारी

छिटो अस्पताल पुग्न छिमेकी प्रदीप भण्डारीको गाडीमा अघिल्लो दिन बिहान ६ बजे हिँडेका उनी भोलिपल्ट बिहान गाडीभित्रै छटपटाइरहेका थिए ।

एकतर्फी गाडी रोकेर सडक कालोपत्रे गर्दै कामदार। तस्बिर : कबिन अधिकारी


काठमाडौं प्रवेश गर्ने प्रमुख नाका नागढुंगामा प्राय: जाम भइरहन्छ । तर, अहिले अरू बेला जस्तो छैन । रातभरि गाडी बाटामै लाम बसेका छन् । मर्मतका लागि सडक एकतर्फी गरिएपछि रोकिएका गाडीको लस्कर मंगलबार ३० किलोमिटर लामो भएको थियो । भण्डारी यसकै मारमा परेका हुन् । ‘बल्लबल्ल दाउन्नेको जाम छिचोलेर आइयो तर काठमान्डु पुग्न सकिएन,’ भीमलालका छोरा श्यामले भने, ‘रातभर गाडीमै बस्नुपर्‍यो, खाना खाने ठाउँसमेत पाइएन । बिरामी बुबालाई १० घण्टासम्म सडकमा बस्नुपर्दा साह्रै गाह्रो भयो ।’

काठमाडौं प्रवेश गर्ने प्रमुख नाका नागढुंगामा प्राय: जाम भइरहन्छ । तर, अहिले अरू बेला जस्तो छैन । रातभरि गाडी बाटामै लाम बसेका छन् । मर्मतका लागि सडक एकतर्फी गरिएपछि ३० किलोमिटरसम्म जाम हुन थालेको छ । राजधानी हिँडेका यात्रु भोलिपल्ट मात्रै आइपुगेका छन् । बिरामीहरूको बिजोग भएको छ ।


भैरहवाबाट १२ जना यात्रु लिएर हिँडेका माइक्रो बसचालक अर्जुन तिवारी पनि यही जाममा फसे । ‘हिजो साँझ ८ बजे झ्याप्ले खोला आइपुगेको थिएँ,’ बुधबार बिहानसम्म जाम खुल्ने प्रतीक्षामा रहेका उनले भने, ‘रातभरि न मैले खान पाएँ न यात्रुले । दसैंको मुखमा पिच गरेर हामीलाई किन यस्तो बिजोगमा पारेको होला ?’


मंगलबार साँझ नौबिसेबाट उकालो लागेका गाडी राति १२ बजे बल्ल नागढुंगा आइपुगेका थिए । ८ बजेभन्दा पछि आइपुग्ने गाडी बिहानसम्म पनि बाटैमा थिए । नौबिसे–नागढुंगा खण्डमा खासै होटल छैनन् न त प्रशस्त खानेकुराका पसल । जामको हेक्का नभएकाले प्राय: यात्रुले खानेकुरा बोकेका थिएनन् ।


स्याङ्जाका निश्चल अर्याल यसैगरी सडकमा अलपत्र परे । मंगलबार राति ११ बजे वैदेशिक रोजगारीका लागि दुबई उड्न आएका उनी साँझ ७ बजे नागढुंगा आइपुगे । ‘उकालामा आएर बस रोकियो । कतै ट्याक्सी पाइन्छ कि भनेर पैदलै यहाँसम्म आएँ तर पाइएको छैन,’ उनले कान्तिपुरसँग भने । बिहान ७ बजे घरबाट हिँडेका उनी दिउँसो ३ बजे नौबिसे आइपुगेका थिए । लगेजसहित सडकमा उभिइरहेका उनले भने, ‘यो जाम छिचोल्न नसके विमान छुट्छ ।’


पोखराबाट एम्बुलेन्समा बिरामी बोकेर आएका चालक प्रेमबहादुर गुरुङ पनि सडकमै रोकिए । मंगलबार बिहान ६ बजे पोखराबाट हिँडेका उनी दिउँसो साढे २ बजे मात्र नागढुंगा आइपुगे । ‘नौबिसेबाट जाममा परियो, एम्बुलेन्समा मुटुका बिरामी थिए,’ बुधबार पोखरा फर्किने क्रममा नागढुंगाको जाममा भेटिएका उनले भने, ‘गंगालाल हृदयरोग केन्द्र पुर्‍याउन साह्रै सकस भयो ।’ नागढुंगाबाट सुरु हुने ओरालामा मर्मत भइरहेकाले सडकको दुवैतर्फ जाम छ । ‘साँझ बल्ल अस्पताल पुर्‍याइयो, बिरामीका आफन्त निकै आत्तिए,’ उनले भने ।


रातभर सडक खुल्ने आसमा गाडीमा बसेका यात्रु बिहान आक्रोशित थिए । ‘चाडबाडकै बेला यसरी सडक रोकेर किन पिच गर्नुपरेको ?’ धेरैको प्रश्न थियो, ‘हामीले कहिलेसम्म यस्तो कष्ट सहने ? सडकमा भोकभोकै कहिलेसम्म बस्नुपर्ने हो ?’


अधिकांश यात्रु र चालकलाई सडक बन्द गरेर पिच गरिँदै छ भन्ने जानकारी थिएन । सडकमा खटिएका प्रहरीमाथि यात्रुको आक्रोश पोखिइरहेको देखिन्थ्यो । खाद्यान्न, तरकारी, दूध, फलफूल बोकेका गाडीको लस्कर निकै लामो देखिन्थ्यो । यही लस्करको बीचमा थिए, सर्लाहीबाट मकैको ट्रक लिएर सोमबार हिँडेका रविन बस्नेत । मंगलबार साँझ अबेर उनी नागढुंगानजिकको उकालामा थिए । ‘गल्छीदेखि जाम सुरु भयो,’ उनले सुनाए, ‘चाँडो फर्किने भनेर हिँडेको, नसोचेको जाममा परियो ।’


यो सडकमा दैनिक १० हजार सवारी साधन आवतजावत गर्ने ट्राफिक प्रहरीको अनुमान छ । दसैंजस्तो ठूलो चाडका बेला यो संख्या झन् बढ्छ । तर, असारमा सकिनुपर्ने गरी ठेक्का लगाइएको सडक मर्मतको काम बल्ल थालिएको छ । सडक डिभिजन कार्यालय काठमाडौं २ का अनुसार सडक पिचको काम १५ असोजको रातिबाट सुरु भएको हो ।


२ किमि सडक पिच गर्नुपर्ने भए पनि अहिलेसम्म ५ सय मिटर मात्र सकिएको छ । नागढुंगा–पिपलामोडसम्मको पिच गर्ने ठेक्का कृश र महाकाली जेभीले लिएको छ । ठेक्का रकम १ करोड ५३ लाख हो । ‘एकतर्फी रूपमा सवारी साधनलाई जान दिएर पिच गरिएको छ,’ सडक डिभिजन २ का डिभिजन प्रमुख देवकुमार तामाङले भने, ‘सरासर काम गर्न पाए ६ दिनमा सकिन्छ ।’


असार सुरुमा ठेक्का लागेको थियो, असार मसान्तमै सक्नुपर्ने गरी । ‘बर्खाका कारण पिच गर्न सकिएन,’ तामाङले भने, ‘त्यसैले असोज मसान्तसम्म सक्ने गरी म्याद थप गरिएको छ ।’ अहिले पनि जामले गर्दा पिच गर्न समस्या भएको उनले बताए । असोज मसान्तसम्म म्याद भए पनि दसैंमा घर जाने यात्रुले चिल्लो पिचमा गुड्न पाउने उनले दाबी गरे । एक साताका लागि यो सडकमा राति ८ देखि ५ बजेसम्म गाडी चलाउन रोक लगाइएको छ ।


विकल्प सीतापाइला–धार्के
नागढुंगा–नौबिसे खण्डको विकल्प धार्के–सीतापाइला सडक बन्ने धादिङ सडक कार्यालयको भनाइ छ । सडक डिभिजन कार्यालय धादिङका प्रमुख हरि ठकुरीले यो सडक ग्राभेल गर्न ठेक्का भइसकेको बताए । ‘खाल्डाखुल्डी पुरेर सम्याउने काम भइसकेको छ, ग्राभेल भएपछि यो सडकले विकल्पको काम गर्नेछ,’ उनले भने । यो सडक २३ किलामिटर छ ।


काठमाडौंबाट भीमढुंगासम्म १० र धादिङतर्फ १३ किलोमिटर । ‘यो वैकल्पिक मार्गकै रूपमा खुलेको हो,’ उनले भने, ‘२३ किलोमिटरसम्म गत असारअघि ट्रयाक खुलिसकेको थियो, वर्षाले ठाउँ–ठाउँमा कटान गरेको छ । वाल लगाउने, कजवे बनाउने काम बाँकी छ ।’ कच्ची बाटो भएकाले मालवाहक गाडी चलाउन नमिले पनि हलुका सवारीका लागि यो उपयुक्त हुने उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : आश्विन १८, २०७५ ०७:२८
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

वाम गठबन्धनको एक वर्ष: केन्द्र मिल्यो, तल मिलेन

सबैलाई मिलाउने र परिपक्व निर्णय गर्ने नाममा माथिबाट भइरहेका गतिविधिले तल्लो तहको उत्साह जोगाउन सकेको छैन ।
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा चुनावको लेखाजोखा भइरहेका बेला गत वर्ष असोज १७ गते तत्कालीन एमाले र माओवादीले वाम गठबन्धन निर्माण गरेका थिए । गठबन्धन बनेको बुधबार एक वर्ष पुगेको छ ।

राष्ट्रिय राजनीतिमा मात्र होइन, दुवै पार्टीका कार्यकर्ता र नेताहरूमा उक्त घटनाले उत्साह र तरंग ल्याएको थियो तर दुई दलले सहकार्य थाल्दाको उत्साह एक वर्षको अवधिमा ओइलाउँदै गएको छ ।


एक–अर्काप्रति तिक्त सम्बन्ध भएका दुई कम्युनिस्ट घटक राजधानीको राष्ट्रिय सभागृहबाट गठबन्धन घोषणा गरेको एक वर्षभित्र एउटै पार्टी बनेका छन् । तर एकीकृत स्वरूप केन्द्रमा मात्र छ । तल्लो तहमा पार्टी करिब ‘प्यारालाइज’ जस्तो छ । नेता–कार्यकर्ता लामो समयदेखि कामविहीन छन् ।


प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा चुनावदेखि गत जेठ ३ मा दुई दलबीच एकीकरण घोषणा हुँदासम्म पार्टी चलायमान थियो । तल्लो तहमा एमाले र माओवादी केन्द्रका छुट्टाछुट्टै कमिटी छन् । ती कमिटी न स्वतन्त्र रूपमा काम गर्ने अवस्थामा छन्, न दुवै मिलेर एउटै बनेका छन् । यसले समस्या बढ्दै गएको एकता प्रक्रियाकै सूत्राधार नेताहरूको गुनासो छ ।


‘दुई कम्युनिस्ट पार्टीको एकता ऐतिहासिक घटना थियो, त्यसले जनतामा आशा र उत्साह थपेको थियो । तत्कालै सबै कमिटीको एकता भइसक्नुपथ्र्यो,’ नेकपाका स्थायी समिति सदस्य जनार्दन शर्माले भने, ‘तर समयमा यी काम भएनन्, यसले उत्साह मर्दै गइरहेको छ ।’ तल्लो तहमा पार्टी चलायमान हुन नसक्दा एकता नभएको जस्तो अनुभूति भइरहेको शर्माले बताए ।


गत वर्ष गठबन्धन निर्माण गरेपछि दुवै दलले साझा उम्मेदार तय गरे । त्यसअनुसार प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभामा वाम गठबन्धनका उम्मेदवारले झन्डै दुई तिहाइ स्थानमा जित हासिल गरे । त्यही जितको बलमा केन्द्रमा झन्डै तीन तिहाइ समर्थनको सरकार बन्यो । ६ वटा प्रदेशमा नेकपाका नेतृत्वकै दुई तिहाइका सरकार बनेका छन् । राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति, प्रतिनिधिसभाका सभामुख, उपसभामुख, राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, संघीय संसद्का १६ मध्ये १२ वटा समितिका सभापति नेकपाबाटै बनेका छन् । यी सबै विषय समग्रमा गठबन्धन हुँदै पार्टी एकताकै उपलब्धि भएकाले यसबाट निरुत्साहित हुनुपर्ने अवस्था नरहेको महासचिव विष्णु पौडेलको धारणा छ ।


‘बलियो सरकार बनेको छ, सरकारले काम गरिरहेको छ । स्थिर सरकार कतिपयलाई मन परेको छैन र यसविरुद्ध प्रहार गरेका छन्,’ महासचिव पौडेलले भने, ‘यस्ता प्रहारलाई परास्त गर्दै अघि बढ्ने अवस्थामा पार्टी छ ।’ उनले एकतापछि परिपक्व काम गर्नका लागि मात्र तल्लो तहको एकीकरणमा ढिलाइ भएको बताए । ‘कुनै निर्णयले पछिसम्म समस्या ननिम्त्याओस् भनेर निर्णय गर्न समय लगाएका हौं,’ उनले भने, ‘अब छिट्टै सबै काम पूरा हुन्छ ।’


एकीकरण गर्दा तीन महिनाभित्र तल्लो तहको एकता गरिसक्ने भनिएको थियो तर त्यो समय बितिसकेको छ । जिल्ला तहको एकीकरण गर्नका लागि कार्यदल बनाइएको छ । ती कार्यादलका प्रतिवेदनमा तल्लो तहमा विवाद उत्पन्न भएको छ । ‘निर्णय गर्ने माथिल्लो कमिटीले प्रतिवेदनमाथि छलफल गरेको छैन । त्यसैले तल्लो तहबाट आएका प्रतिवेदनलाई आधार मात्र मानेर निर्णय भइसक्यो भन्ने ढंगले बुझ्नु हुँदैन,’ पौडेलले भने ।


सबैलाई मिलाउने र परिपक्व निर्णय गर्ने नाममा माथिबाट भइरहेका गतिविधिले तल्लो तहको उत्साहलाई जोगाउन नसकिएको शर्माको भनाइ छ । ‘यत्रो महान ऐतिहासिक उपलब्धिलाई बोकेर हिँड्ने सवालमा नेतृत्वको कमजोरी देखियो । यसबाट म धेरै दु:खी छु,’ स्थायी समिति सदस्य शर्माले भने, ‘एकताले पैदा गरेको उत्साहलाई नेताहरूले कम आँक्नुभयो ।’


एकताको भावना जोगाउने गरी काम गर्न नसक्दा अहिले सरकारले गरेका काम–कारवाहीलाई पार्टीले बोकेर हिँड्न नसकेको शर्माले बताए । ‘सरकारले गरेका कामको बचाउ गर्नका लागि पार्टीमा उत्साह हुनुपर्छ, त्यो नै छैन,’ उनले भने ।


केन्द्रमा केन्द्रीय समिति र स्थायी समिति बनेका छन् । तिनको पनि एकतापछि छलफल गर्ने गरी ठूलो बैठक बसेको छैन । हालै प्रदेश तहमा इन्चार्ज, सहइन्चार्ज, अध्यक्ष र सचिव गरी चार/चार जना तोकिएको छ । यही निर्णयको पनि पार्टीको सचिवालयमा रहेका वरिष्ठ नेता माधव नेपाललगायत नेताले विरोध गरेका छन् । नेता नेपालले यो निर्णयविरुद्ध पार्टीमा लिखित असहमति जनाएका छन् । कर्णाली प्रदेशका इन्चार्जसमेत तोकिएका शर्मा पनि यो निर्णयबाट सन्तुष्ट छैनन् । ‘अहिलेसम्म सबै कमिटी बनिसक्नुपर्ने थियो, केही व्यक्ति मात्र तोक्ने काम भएको छ । यस्तो आंशिक निर्णयको अर्थ हुँदैन,’ उनले भने ।

प्रकाशित : आश्विन १८, २०७५ ०७:२६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×