विनोद सिजापती

विनोद सिजापतीका लेखहरु :

ठगिनु नै हाम्रो नियति हो ?

‘लेखेको पाइन्छ, देखेको पाइँदैन’ भन्ने भाग्यवादी उक्तिमा मलाई विश्वास लाग्दैनथ्यो । मिहिनेत, परिश्रम रइमानदारीले भाग्य निर्धारण गर्छ भन्नेमा अगाध विश्वास थियो । तर अब यो विश्वास धर्मराउन थालेको छ । कारण, भुइँमान्छेहरू ठगिइरहनु । सम्पन्नले विपन्नलाईठगेर शक्ति आर्जन गर्ने र अझ बढी शक्तिशाली हुने प्रवृत्ति देशव्यापी भएको छ ।

हामीले तिरेको कर कहाँ जान्छ ?

अधिकांश नेपाली नागरिकले आमाको गर्भमा प्रवेश गरेदेखि मृत्युवरण भएको तीन पुस्तापछिसम्म पनि सरकारलाई कर (तिरो, कुत) तिरिराख्छन् । जीवनकालमा औसत नेपालीले कति तिरो बुझाउँछन् ? गरिबीको रेखामुनि रहेका नेपालीले सरकारलाई बर्सेनि कति तिरो तिर्छन् ? नेपाली अर्थशास्त्रीहरूको नजरमा पर्न नसकेका विषय हुन् यी सबै ।

एक इमानदार आत्ममन्थन

निजामती सेवाबाट राजीनामा दिएर स्वतन्त्र नागरिकको हैसियतमा लोकतन्त्र र मानवअधिकारमा चासो राख्ने डा. देवेन्द्रराज पाण्डेको आत्ममन्थन हो, ‘एक ज्यान दुई जुनी’ । विकासबारे अध्ययन–अनुसन्धानमा लाग्दै स्वतन्त्र व्यक्तिको पहिचान स्थापित गरेका पाण्डेको यो पुस्तक उनको जीवन यात्राको एकसरो वर्णन मात्रै होइन, यो त उनले देखेको नेपाली विकास, राजनीति र दातृ निकायको भूमिकाको सूक्ष्म वर्णन हो ।

कृषि क्षेत्रमा वैदेशिक लगानीको औचित्य र आवश्यकता

कोभिड महामारीले समस्त मुलुकवासी तथा राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई तहसनहस पारिरहेका बेला पुस ५ गते संविधानमाथि भएको खड्ग प्रहारले राजनीतिक धरातललाई समेत खलबल्याएको छ ।

कृषिमा आत्मनिर्भरता 

मुलुकलाई ‘समृद्धिको यात्रा’ तर्फ डोर्‍याउन कृषिमा रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गरेर युवाहरूलाई विदेश पलायन हुनै नपर्ने र पलायन भएकाहरूलाई स्वदेश फर्काउने वातावरण तयार गर्नु सरकारको घोषित उद्देश्य हो ।

रेमिट्यान्स : कालो धन सेतो हुँदै त छैन ?

कोरोना कहरसँगै वैदेशिक रोजगारीका अवसरहरू गुम्दा रेमिट्यान्समा आश्रित घर–परिवारको बिचल्ली हुने निश्चित छ । राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको मुहान सुक्ने सम्भावना पनि उत्तिकै छ । अर्कातर्फ, अकुत कमाएर विदेश लगिएको सम्पत्ति भित्र्याउन यो महामारी उपयुक्त बनेको हुन सक्छ ।

शासकलाई हीरा फुटाउने अवसर

कोरोना महामारीले हाम्रो मुलुकलाई पनि संकटग्रस्त तुल्याइरहेकै छ । नयाँ संक्रमितहरूको संख्या प्रत्येक दिन निको हुने संक्रमितहरूको भन्दा धेरै हुने क्रम जारी छ । स्वास्थ्य सुविधाको माग अप्रत्याशित रूपमा बढ्दै जाँदा संक्रमितहरू मात्र होइन, अन्य रोगीसमेत अलपत्र पर्न थालेका छन् ।

खुला बजार अर्थनीति र केन्द्रीय बैंक

कोभिड–१९ का कारण दोस्रो विश्वयुद्धपछि विश्व अर्थतन्त्रले सबैभन्दा ठूलो संकटको सामना गर्दै छ । यस वर्ष विश्व अर्थतन्त्रको आकार ५ प्रतिशतले खुम्चने अडकल काटिएको छ । प्रायः विकसित मुलुक (दातृ राष्ट्र पनि) कोभिड कहरमै छन् ।