सुजित मैनाली

दिव्योपदेश : प्रामाणिक कि अप्रामाणिक ?

एकगत शनिबार कान्तिपुर ‘कोसेली’ ले पृथ्वीनारायण शाहको ‘दिव्योपदेश’ को (अ) प्रामाणिकताबारे चर्चा गरेका तीनवटा सामग्री प्रकाशन गर्‍यो । तीमध्ये ‘अप्रमाणित ‘दिव्योपदेश’ !’ शीर्षकमा पत्रकार सङ्गीतको लेख केही वर्ष हतार गरेर लेखिएको देखिएकाले र यो प्रमाणबिनाका ठूल्ठूला दाबीले भरिएकाले यसबारे टिप्पणी गर्न आवश्यक ठानिएन ।

नेता खोज्ने कि नीति ?

बौद्ध धर्मग्रन्थ ‘त्रिपिटक’ अन्तर्गतको ‘नायककथा’ ले भन्छ, ‘अनायका विनश्यन्ति, नश्यन्ति बहुनायकाः ।’ यसको सोलोडोलो अर्थ हुन्छ, ‘नेता नभएको ठाउँको विनाश हुन्छ, नेताहरू धेरै भएको ठाउँको पनि विनाश हुन्छ ।’

बहुरंगी हृषीकेश

कूटनीति, राजनीति, मानव अधिकारवादी आन्दोलन, लेखन, प्राध्यापनलगायत अनेकन क्षेत्रमा विख्यात नाम हो– हृषीकेश शाह (१९८६–२०५९)  । पञ्चायती व्यवस्था सुरु हुनुअघि र त्यसको पूर्वार्द्धमा बढी चर्चित उनी २००७ साल अथवा २०४६ सालताका पनि गुमनामचाहिँ रहेनन्  ।

‘नछुने’ को नालीबेली

अछाम जिल्लाको साँफेबगर नगरपालिकामा छाउ (महिनावारी) बार्न छाउगोठमा बसेकी महिलाको हालसालै मृत्यु भयो । सुदूर पश्चिमका महिलाले यस्तो नियति भोग्नुपरेको प्रसंग बेलाबेलामा दोहोरिरहने गर्छ । साँफेबगरको पछिल्लो घटनापछि छाउपडी प्रथाविरुद्ध सर्वत्र विषवमन भइरहेको छ ।

सुजित मैनालीका लेखहरु :

कस्तो असंलग्नता ?

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको नेपाल भ्रमणका क्रममा जारी संयुक्त वक्तव्यमा नेपाल र चीनबीच ‘चिरस्थायी मित्रतामा आधारित बृहत् साझेदारी’ लाई ‘चिरस्थायी मित्रता, विकास र समृद्धि लक्षित रणनीतिक साझेदारी’ मा स्तरोन्नति गर्ने विषय समेटिएको थियो । कतिपयले यसलाई नेपालले असंलग्न नीति त्यागेको रूपमा अर्थ्याएका छन् । सरकारले चाहिँ यस्तो साझेदारी विकास र समृद्धिसम्बन्धी विषयमा मात्रै सीमित हुने बताएर राजनीतिक अथवा फौजी मामिलामा साझेदारी गर्ने विषयलाई यसले नसमेट्ने स्पष्ट पारेको छ । 

सडक कि रेल ?

दुईदिने नेपाल भ्रमण सिध्याएर चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ फर्किएसँगै नेपाल–चीन सहकार्यको प्रारूप अब कस्तो हुनेछ भन्ने अझ स्पष्ट भएको छ । सीको भ्रमणका क्रममा शिक्षादेखि व्यापारसम्मका विषयमा दुई देशबीच सहमति भए ।

अम्बेडकरमा अल्झिएको नियत

पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईको केही दिनअघिको एउटा अभिव्यक्ति आम चर्चाको विषय बन्यो । दलित जागरण सम्बन्धी काम गर्ने एउटा संस्थाले आयोजना गरेको कार्यक्रममा उनले छुवाछूत सम्बन्धी हिन्दु धर्मशास्त्रका व्यवस्था सच्चिनुपर्ने, अन्यथा दलितहरूले हिन्दु धर्म परित्याग गर्नुपर्ने बताए ।