राजेन्द्र मानन्धर

आहा ! सेताम्मे कालिञ्चोक [फोटोफिचर]

उच्च पहाडका पर्यटकीय प्वइन्टहरु हिउँले सेताम्मे छ । कालिञ्चोक, शैलुङ र हनुमन्ते डाँडाहरुमा बाक्लो हिउँ थुप्रिएको छ । ती पर्यटकीय केन्द्रमा हिउँ खेल्नेहरुको लस्कर छ । दोलखा सदरमुकाम चरिकोट बास बसेका पर्यटकका गाडीहरु आइतबारदेखि नै कालिञ्चोकतिर लस्कर छुटेको छ । हिउँका कारण कालिञ्चोकसम्म गाडी पुग्दैन तर जहाँसम्म गाडी पुग्छ त्यहाँबाट चेनवाल गाडीमा उद्धार गर्ने गरेको होटल सुनपातीका प्रोपाइटर हरि वलीले बताए ।

अपमानपछि घर फर्कनै गाह्रो

भिरालो जमिनमा अवस्थित घरको मूलढोकामा ताला झुन्डिएको छ । तिब्बती सिमानाको दुर्गम आलुम्पुसँग जोडिएको स्याखु बस्तीको यो घरमा ताला लागेको १७ दिन भयो । गाउँलेहरू अन्धविश्वासको भर पर्दा रत्नबहादुर श्रेष्ठ र कृष्णमाया दम्पती गाउँबाटै विस्थापित हुनुपर्‍यो । 

कर्मचारीसँगै ‘घूस’ लिन्थे प्रजिअ रिजाल

सर्लाहीका रामनरेश यादव सरकारी जागिर सुरु गरेको ३० वर्षमा पहिलो पटक गत भदौ ४ गते प्रमुख जिल्ला अधिकारीको कार्यकक्षमा छिरे । उनलाई दोलखाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी खगेन्द्रप्रसाद रिजालले फोन गरेर बोलाएका थिए । उनको साथमा दोलखाको बिगु गाउँपालिका– १ का कार्यालय सहयोगी राजु श्रेष्ठ पनि थिए । श्रेष्ठ पनि रिजालले बोलाएरै उनको कार्यकक्षमा पुगेका हुन् ।

जग्गा कब्जाको होडबाजी

‘तपाईंहरू पैसा पठाइदिनुहुन्छ । अवैध ढंगबाट वनको जग्गा हडपेर भौतिक संरचना बन्छ । वन अतिक्रमण भयो भनेर मुद्दा पर्छ । कारबाही चलाउँदा स्थानीय तहले निहुँ खोज्यो भन्छ,’ यी भनाइ दोलखा चरिकोटमा आयोजित कार्यक्रममा राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्षतिर फर्कंदै डिभिजन वन अधिकृत शान्तमाया श्रेष्ठले राखेकी हुन् । 

‘बोक्साबोक्सी’ भन्दै सामाजिक बहिष्कार

जिल्लाको दुर्गम स्याखु गाउँमा सामाजिक बहिष्कारमा परेपछि एक दम्पती सुरक्षा खोज्दै सदरमुकाम चरिकोट आएका छन् । स्याखु टोल सुधार समितिको भेलाले ‘बोक्सा–बोक्सीको’ आरोप लगाउँदै गाउँबाट निकालिदिने, कथित ‘इन्द्रजाल’ किताब उपलब्ध गराउनुपर्ने र ‘झाँक्री’ले बकेकाले दोषी नै हो भनेर अपमान गरेपछि उनीहरू गाउँ छाड्न बाध्य भएका हुन् । 

राजेन्द्र मानन्धरका लेखहरु :

मालागिरीको पहिचानपछि स्थानीय दंग

शैलुङ क्षेत्रमा पर्ने भैंसेको जंगलभित्र पहिल्यैदेखि मगमग बास्ना आइरहन्थ्यो । स्थानीय बासिन्दाले बास्ना आउने उक्त रूखको घाँस गाईवस्तुलाई खुवाउँथे । ‘ओहो कस्तो मीठो बसायो भन्दै ल्याउँथ्यौ, दाउरा पनि बाल्थ्यौं,’ सिताकोथान भष्मेपाखा सामुदायिक वनका अध्यक्ष विष्णु भुजेल भन्छन्, ‘खोजी गर्दै जाँदा मूल्यवान् काठ पो रहेछ ।’ 

सुनकोसी दुर्घटना : शोकमा डुब्यो शैलुङ

बस तीव्र गतिमा थियो । लाउडस्पिकरको ठूलो आवाजले बसभित्र आपसी कुरा गरेको सुनिदैनथ्यो । एक्कासी लाउडस्पिकर रोकियो । बसभित्र कोलाहाल मच्चियो— ऐया, आथ्या, बचाऊ बचाऊ । ‘बस सुनकोसी खोलामा आधा भाग डुब्दा मैले आफूलाई पानीमा डुबुल्की मादै गरेको पाएँ,’ धुलिखेल अस्पतालमा उपचार गराई रहेका घाइते आठ बर्षिय प्रवीण आले मगरले भने, ‘आधा शरीर खोलामा डुबेको आमाको हात समातेर तानेँ । आमा झन डुब्दै गएपछि हात छाडेँ ।’ आमाको काखमा बसेर कोचाकोच बसमा यात्रा गरिरहेको प्रवीणले दुर्घटनामा आमा सानु राउतलाई भने गुमाएँ । 

रातारात गाउँपालिकाको सामान कब्जा

प्रशासनिक केन्द्रको विवाद चुलिएको कालिञ्चोक गाउँपालिकामा आइतबार राति कार्यालय तोडफोड गर्दै सामान लगिएको छ । कालिञ्चोक–८ कालिनागथानस्थित प्रशासनिक केन्द्रका सामान कब्जामा लिदै वडा नं. ५ को बान्देथलीमा लगिएको हो ।

गाउँपालिका तोडफोड, सामान कब्जा !

प्रशासनिक केन्द्र कहाँ राख्ने भन्ने विवाद चुलीमा पुगेको कालिञ्चोक गाउँपालिकाको कार्यालयबाट आइतबार राति तोडफोड गर्दै सामानहरु लगिएको छ ।

सांसद गुरुङविरुद्ध यस कारण मुद्दा

गत स्थानीय निर्वाचनका बेला गौरीशंकर गाउँपालिकाको जुँगुमा कुटपिटबाट कुलबहादुर तामाङको मृत्यु भयो । घटनामा तत्कालीन नेकपा माओवादीका ३९ जना नेता, कार्यकर्ता र समर्थकलाई विपक्षी बनाई दोलखा जिल्ला अदालतमा मुद्दा दायर भयो ।