२१.१२°C काठमाडौं
काठमाडौंमा वायुको गुणस्तर: ७८

एक गलत जवाफको मूल्य खर्ब डलर

च्याटबट ‘बार्ड’को गलत जवाफका कारण गुगलको सेयरमा एकै दिन ९ प्रतिशत गिरावट
सौर्य प्रणाली बाहिरको तस्बिर पहिलो पटक युरोपियन साउदर्न अब्जर्बेटरीको भेरी लार्ज टेलिस्कोप (भीएलटी) ले खिचेकोभएपनि बार्डले जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप (जेडब्लूएसटी) ले सबैभन्दा पहिले तस्बिर खिचेको जवाफ दिएको हो ।
एजेन्सीहरू

क्यालिफोर्निया — ‘ह्वाट न्यु डिस्कभरिज फ्रम द जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप (जेडब्लूएसटी) क्यान आई टेल माई नाइन–इयर वल्ड अबाउट ?’ अर्थात्, जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप (जेडब्लूएसटी) मार्फत् कुन नयाँ कुरा पत्ता लाग्यो, जुन मैले ९ वर्षको उमेरका बच्चालाई बताउन सक्छु ?

एक गलत जवाफको मूल्य खर्ब डलर

गुगलले हालै विकास गरेको च्याटबट ‘बार्ड’ लाई सोधिएको प्रश्न हो यो । ओपन एआई कम्पनीको एआई टुल च्याट जीपीटीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न विकास गरिएको ‘बार्ड’ भने यस प्रश्नको उत्तर दिने क्रममा गलत जानकारी दिएको छ । घुमाउरो शैली सोधिएको प्रश्नको जवाफ बार्डले गलत र अपुरो जानकारी उल्लेख गरेको छ ।

‘जेडब्लूएसटीले नै सबैभन्दा पहिलो सौर्य प्रणाली बाहिरको फोटो खिचेको हो,’ बार्डले जवाफ दिने क्रममा उल्लेख गरको छ । तर सौर्य प्रणाली बाहिरको तस्बिर भने पहिलोपटक युरोपियन साउदर्न अब्जर्बेटरीको भेरी लार्ज टेलिस्कोप (भीएलटी) ले खिचेको थियो । अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाका अनुसार उक्त तस्बिर सन् २००४ मा खिचिएको थियो । युट्युबमा प्रत्यक्ष प्रसारण भइरहेको कार्यक्रममा ‘बार्ड’ ले गलत जवाफ दिएको विषयमा सबैभन्दा पहिले समाचार संस्था रोयटर्सले समाचारमा उल्लेख गरेको हो ।

ओपन एआई कम्पनीको एआई टुल च्याट जीपीटीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न केहि दिन अघिदेखि परीक्षणमा ल्याएको च्याटबट ‘बार्ड’ को उत्तरका कारण गुगलले ठूलो घाटा व्यहोरेको छ ।

‘बार्ड’ को गलत जवाफका कारण कम्पनीको सेयरमूल्यमा एकै दिनमा एकसय अर्ब डलरको गिरावट आएको हो । एआई (आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स) सर्च इभेन्टमा ‘बार्ड’ ले गलत जवाफ दिएका कारण एक दिनमै अल्फाबेट कम्पनीको सेयरमा ९ प्रतिशतले गिरावट आएको हो । उक्त गिरावटका कारण गुगलको माउ कम्पनी अल्फाबेटले एकसय अर्ब अमेरिकी डलर गुमाएको बीबीसीले उल्लेख गरेको छ । प्रचारप्रसारका लागि गरिएको कार्यक्रममा सोधिएको प्रश्नको जवाफ नै गलत दिएपछि नयाँ च्याटबटबारे आलोचना समेत सुरु भएको छ ।

अल्फाबेटले ‘बार्ड’ को प्रवर्द्धनका लागि सामाजिक सञ्जाल ट्वीटर राखेको भिडियोमा उक्त च्याटबटले जटिल प्रश्नहरूको जवाफ सही र निकै सरल रूपमा दिने दाबी गरेको थियो । तर त्यसको केहीबेरमै सोधिएको प्रश्नको जवाफ भने बार्डले गलत दिएको हो । गुगलका प्रवक्ताले भने ‘बार्ड’ परीक्षणकै क्रममा रहेकाले यसले गलत जवाफ दिएको स्वीकार गरेका छन् । उनले सर्वसाधारणका लागि सार्वजनिक गरिनुअघि सबै कमजोरी हटाइसकिने उनको दाबी छ । ‘हामीले आन्तरिक परीक्षणसँगै बाह्य प्रतिक्रिया समावेश गरेर बार्डको जवाफ दिने क्षमतालाई थप गुणस्तरीय र सुरक्षित पार्नुका साथै वास्तविक सूचना दिनसक्ने बताउने छौं,’ प्रवक्ताले भनेका छन् ।

आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्ट्स (एआई) लाई विकास गर्न सन् २०१५ मा स्थापित संस्था ओपन एआईले नोभेम्बर ३० मा ‘च्याट जीपीटी’ सार्वजनिक गरेको थियो । एआई मोडलमा आधारित ‘च्याट जीपीटी’ ले प्रयोगकर्ताले सोधेका जुनसुकै विषयमा प्रश्नको उत्तर निकै सहज र संवादात्मक शैलीमा दिने गर्छ । जसका कारण पछिल्लो समय यो निकै लोकप्रिय हुँदै गइरहेको छ ।

यसअघि सर्च इन्जिनमार्फत प्रश्नको जवाफ खोज्दा सम्बन्धित क्षेत्रका वेबसाइटका लिंक दिने गरेकोमा ‘च्याट जीपीटी’ भने खोजेको जस्तो उत्तर दिने गर्छ । यसको प्रयोगले कुनै पनि विषयमा सटिक जवाफ पाइने मात्र होइन, प्रतिवेदन लेखनलगायतका काम पनि सहज रूपमा गर्न सकिन्छ । लोकप्रियता बढेसँगै माइक्रोसफ्टले आफ्नो सर्च इन्जिन ‘बिङ’ मा च्याट जीपीटी समावेश गरिसकेको छ । जसका कारण गुगलले पनि आफ्नो सर्च इन्जिनमा समावेश गर्ने भन्दै ‘बार्ड’ विकास गरेको हो । पछिल्लो समय लोकप्रियता बढेसँगै च्याट जीपीटीले गुगललगायतका सर्च इन्जिनलाई नै विस्थापित गर्न सक्ने आकलन गर्न थालिएपछि गुगलले ‘बार्ड’ ल्याएको हो ।

‘लाम्डा’ प्रविधिमा तयार गरिएको ‘बार्ड’ पनि च्याट जीपीटीजस्तै एआईमा आधारित छ  र यसले पनि च्याट जीपीटीकै शैलीमा उत्तर दिने बताइएको थियो । त्यसका साथै, हालसालै भएका घटना तथा त्यससम्बन्धी विवरणसमेत उपलब्ध गराउने भएकाले प्रयोगकर्ताका लागि च्याट जीपीटीभन्दा बार्ड प्रभावकारी हुने गुगलको दाबी थियो । तर पछिल्लो घटनासँगै यसको प्रभावकारिताबारे भने प्रश्न चिह्न खडा भएको छ ।

प्रकाशित : माघ २७, २०७९ ०८:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
जनताको राय

केन्द्रमा सत्ता गठबन्धन फेरबदल हुँदा प्रदेश सरकारमा समेत त्यसको असर पर्नुको सन्देश के हो ?