सजना बराल

सजना बरालका लेखहरु :

ई–सिम राखेपछि किन हरायो आईएमईआई नम्बर ?

टेलिकमले लामै समय लगाएर टेस्ट (परीक्षण) गरिवरि ई–सिम बाँढेको बताएको थियो । कम्पनीका कर्मचारीकै मोबाइल डिभाइसमा समेत इन्स्टल गरेर जाँच गरिएको टेलिकमले बताए पनि अहिले उपभोक्ताको फोनमा समस्या देखिएको छ । ई–सिम इन्स्टल नभएपछि प्रयोगकर्ताले एनटीसी, एनसेल र स्मार्ट सेलका भौतिक सिमकार्ड हालेर फोन चलाउन खोजेका थिए । तर, ती पनि नचलेपछि उनीहरू निराश छन् ।

मिथ्या सूचना नियन्त्रणमा निर्वाचन आयोगको अग्रसरता

आसन्न प्रतिनिधि र प्रदेशसभा निर्वाचनका बेला सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिन सक्ने मिथ्या र भ्रामक सूचना नियन्त्रणका लागि निर्वाचन आयोगले फेसबुक, टिकटक र युट्युब जस्ता सामाजिक सञ्जालसँग सहकार्य थालेको छ । यससँगै नेपालमा कुनै संवैधानिक निकायले पहिलो पटक औपचारिक रूपमै मिथ्या सूचना र दुष्प्रचारको समस्या सम्बोधन गर्न पहल सुरु गरेको छ ।

के हो एमडीएमएस ?

मोबाइल एमडीएमएस प्रणालीमा दर्ता भएको छ’– नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले बिहीबार सबै मोबाइल डिभाइसहरूमा पठाएको सन्देश हो यो । मोबाइल फोनको अवैध आयात र बिक्रीवितरण रोक्ने उद्देश्यले प्राधिकरणले कार्यान्वयनमा ल्याएको मोबाइल डिभाइस म्यानेजमेन्ट सिस्टम (एमडीएमएस प्रणाली) बारे धेरैजसो प्रयोगकर्ता अन्योलमा देखिए ।

आईटीको व्यापकता

धरानकी विनिता कुसुम धमला ललितपुरस्थित पुल्चोक क्याम्पसमा मास्टर्स इन इन्फरमेसन एन्ड कम्युनिकेसन इन्जिनियरिङ पढ्दै छिन् । नेपाल रिसर्च एन्ड एडुकेसन नेटवर्कमा नेटवर्क इन्जिनियरका रूपमा काम गरिरहेकी उनी सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा धेरै सम्भावना रहेको बताउँछिन् । ‘कम्प्युटर, कम्युनिकेसन वा इलेक्ट्रोनिक्ससम्बन्धी रुचि छ भने आईटी पढ्दा हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘काम पाउन, व्यस्त रहन गाह्रो हुँदैन । आफू अपडेटेड भने रहनुपर्छ, अनेक अवसर पाइन्छन् ।’

मोबाइलबाटै १ अर्ब कर्जा प्रवाह

तपाईंलाई ५ लाख रुपैयाँ ऋण चाहियो भने बैंकबाट कसरी लिनु हुन्छ ? अब तपाईं पक्कै सोच्न थाल्नुभयो धितो–जमानी के राख्ने, को हुने, कागजात केके बुझाउने । तर थाहा छ बैंक नै नगई निवेदन मोबाइल एपमा प्रविष्ट गरेका भरमा पनि त्यति पैसा ऋण पाउन सकिन्छ, त्यो पछि छिटै । यो फोन–लोन सेवा हो । हाल नबिल, कुमारी, लक्ष्मी, मेगा, प्रभु, माछापुच्छ्रे र सिटिजन्सलगायतका सात बैंकमा यो सुविधा छ ।

मंगल ग्रहमा अक्सिजन निकाल्ने मोक्सी रोबट

सर्वाधिक ९६ प्रतिशत कार्बन डाइअक्साइडले भरिएको मंगल ग्रहमा मान्छे पुर्‍याउने कुरा चलिरहेको छ । इलन मस्कजस्ता धनाढ्य र अन्तरीक्ष यानसम्बन्धि कम्पनीका मालिकहरूले मंगल ग्रहमा मानव उपनिवेश खडा गर्ने बताइरहेका छन् । चीनले सन् २०३३ मा त्यहाँ मान्छे पठाउने लक्ष्य लिएको छ । तर, मंगल ग्रहमा मानिसका लागि नभई नहुने अक्सिजनको मात्रा जम्मा १.३ प्रतिशत छ । यस्तोमा मानिस कसरी रहने ?

सञ्जालको स्वतन्त्रता

भिनेत्री एलिजा गौतमले ‘काला चस्मा...’ बोलको हिन्दी गीतमा गरेको ट्वेर्क स्टेपलाई लिएर अहिले सामाजिक सञ्जालमा ‘हंगामा’ मच्चिएको छ । तीजको कुनै कार्यक्रममा उनले चार हातपाउ टेकेर कम्मर उफार्दै नाचेको भिडियो भाइरल भइरहँदा अन्य महिलाले पनि हिजोआज त्यही स्टेप दोहोर्‍याइरहेका छन् । त्यस्ता भिडियो टिकटक, फेसबुक, ट्वीटर जताततै बग्रेल्ती देखिन्छन् ।

एकीकृत कार्यालय व्यवस्थापन प्रणाली कार्यान्वयन सुस्त

सरकारले कागजरहित सेवा प्रक्रियाका लागि सञ्चालनमा ल्याएको एकीकृत कार्यालय व्यवस्थापन प्रणाली हाल सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय र यसका ६ वटा निकायमा मात्रै लागू हुन सकेको छ । वैशाखभित्र सिंहदरबारका सबै मन्त्रालयमा प्रणाली लागू गर्ने भनिएको थियो । तर हालै सार्वजनिक सञ्चार मन्त्रालयका उपलब्धिको सूचीमा एक मन्त्रालय र त्यसका ६ निकायमा मात्रै एकीकृत कार्यालय व्यवस्थापन प्रणाली लागू भएको उल्लेख छ ।

भदौ ३० बाट एमडीएमएस लागू गरिछाड्छौं : प्राधिकरण

२०७६ सालदेखि लागू गर्ने भन्दै भाका सार्दै आइएको मोबाइल डिभाइस म्यानेजमेन्ट सिस्टम (एमडीएमएस) आगामी भदौ ३० बाट भने कार्यान्वयनमा ल्याइछाड्ने नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले जनाएको छ । उक्त प्रणालीको पूर्ण रूपमा नभई ‘सफ्ट लन्च’ गर्न लागिएको बताइएको छ । तर, प्राधिकरणले यसअघि नै सफ्ट लन्च गरेको बताएको थियो ।

हात-हातमा मल्टिप्लेक्स

अझै पनि कोभिड–१९ का बिरामीको संख्या अलिकति बढ्नासाथ सबैभन्दा पहिला बन्द गरिने ठाउँ भनेको फिल्म हल नै हुन्छ । सन् २०२०/२१ मा विश्वमा महामारी फैलिएर सबैतिर लकडाउन गरिएका बेला फिल्म हल ठप्पै भएका थिए । हलसँगै फिल्म क्षेत्रकै भविष्यलाई लिएर आशंका गरिन्थ्यो । त्यही मेसोमा कतिपय फिल्मकर्मी व्यवसाय नै छोडेर पलायन भए । तर, अवस्था सुध्रिनासाथ हल खचाखच भरिए भने फिल्म क्षेत्र पुनः मौलायो ।