२६.१२°C काठमाडौं
काठमाडौंमा वायुको गुणस्तर: १५२

गायत्री लम्साल

गायत्री लम्साल निजामती सेवामा आबद्ध छिन् ।

गायत्री लम्सालका लेखहरु :

औपचारिकतामा फजुल खर्च

केहीबेर गम्भीर भएर सोचौं त । कुनै पनि कार्यक्रमको उद्घाटन गर्न प्रमुख अतिथिलाई कति घण्टा कुरेर बस्ने गरेका छौं ? विभिन्न संघसंस्थाहरूको मिटिङ बस्नुपर्दा गणपूरक संख्या नपुगेर कतिवटा मिटिङ पछाडि सारिएको छ ? सानो कार्यक्रम गर्दा पनि ठूलो र चर्चित स्थान अनि भीआईपी प्रमुख अतिथि खोज्दा लाग्ने लागत मूल्यले गुणात्मक उपलब्धि दिएको छ कि छैन ?

बिचौलियाको बिगबिगी

हरेक क्षेत्रमा बिचौलियाको राज छ । जसले गर्दा न उत्पादक समूहको जीवनस्तरमा सुधार आउन सकेको छ न उपभोक्ताको । श्रम गर्ने तर श्रमको मूल्य नपाउने कहिलेसम्म ? उपभोगको नाममा चर्को मूल्य तिरेर गुणस्तरहीन खाद्यवस्तु खाएर स्वास्थ्यलाई कहिलेसम्म बर्बाद पारिरहने ? दिनरात दसनङ्ग्रा खियाएर मिहिनेत गर्नेहरूको गाँस, बासको समाधान कहिले हुन्छ ? यी र यस्तै समस्याको कारण पहिचान र समाधान गरिएन भने समग्र मुलुकको विकासले गति लिन सक्दैन । 

बालमैत्री वातावरणको आवश्यकता 

बालबालिका सृष्टिका सुन्दर उपहार हुन् । आधारभूत आवश्यकताको परिपूर्ति हुँदै पारिवारिक माया–ममता पाउनु उनीहरूको नैसर्गिक अधिकार हो । नेपालको संविधानले बालबालिकाको हकलाई मौलिक हकका रूपमा उल्लेख गरेको छ ।

विप्रेषणको बहुआयामिक प्रभाव

विप्रेषणले नेपाली अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाएको छ । घरेलु अर्थतन्त्र सप्रिएको छ । उपभोग गर्ने प्रवृत्ति बढेको छ । नागरिकको जीवनस्तरमा प्रत्यक्ष सुधार भएको छ । केही वर्षयताको आकडा हेर्दा औसतमा जीडीपीको २५ प्रतिशत हिस्सा विप्रेषणले ओगटेको छ । यति हुँदाहुँदै पनि यसले दीर्घकालीन कस्तो प्रभाव पारेको छ भनेर हामीले सोच्नुपर्ने बेला भएको छ । 

भ्रष्टाचार निको नहुने रोग

हामीलाई भ्रष्टाचार मन पर्दैन तर काम नगरीकन एकै पटक धनी बन्न मन पर्छ । रातारात धनी बन्नेलाई सबैले सम्मान गर्छौं । उसकै सामाजिक प्रतिष्ठा उच्च हुन्छ । श्रम गर्नेलाई सम्मान गर्न सिकेका छैनौं हामीले । जसले परिश्रम गर्दछ, दस नङ्ग्रा खियाएर जीवन धानेको हुन्छ, उसलाई ‘हजुर/तपाईं’ भन्न लाज लाग्छ हामीलाई । 

व्यवहार बदले महिला हिंसा न्यूनीकरण

लैंगिक हिंसाविरुद्धको विश्वव्यापी १६ दिने अभियान चल्न थालेको ३२ वर्ष भयो । हिंसाविरुद्ध सबैको चासो बढिरहेको भए पनि हिंसा न्यूनीकरणले गति लिन सकेको छैन । सूचना प्रविधिमा आएको परिवर्तनले त झन् हिंसाको स्वरूप नै बदलिएको छ । तर, हिंसा जस्तोसुकै प्रकृतिको भए पनि जघन्य अपराध हो ।