अब्दुल्लाह मियाँ

अब्दुल्लाह मियाँका लेखहरु :

गैंडा जोगाउनै गाह्रो

एकसिंगे गैंडा, बाघ र गिद्ध संरक्षणका उपलब्धि र चुनौतीबारे गफिन रुचाउने पिठौलीका संरक्षणकर्मी डीबी चौधरी यसपटक निराश भेटिए । निकुञ्ज प्रशासनले वन्यजन्तु संरक्षणमा समुदायलाई अग्रसर गराउन चासो नदिएकामा उनको मुख्य असन्तुष्टि थियो ।

क्षति बढी गराएर बाहिरियो मनसुन

एक सय दिन हाराहारी रहने मनसुन यो वर्ष १ सय २० दिनसम्म लम्बिएर बाहिरिएको छ । सरदर समयभन्दा दुई दिन ढिलो गरी जेठ ३० मा मुलुकको पूर्वी भागबाट प्रवेश भएको मनसुन असोज ३० मा बाहिरिएको हो । यसपालि सुदूरपश्चिम, कर्णाली र लुम्बिनी प्रदेशको पश्चिम भागबाहेकका प्रदेशमा १५ दिन बढी मनसुन रह्यो ।

सीसी क्यामेराको निगरानीमा बाघ र गैंडा

बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जले पाटे बाघ र एकसिंगे गैंडाको ओहोरदोहोर बढ्ता हुने क्षेत्रमा सीसी क्यामेरा जडान गरेर तिनको निगरानी बढाएको छ । केही वर्षयता बाघ हेर्न स्वदेशी र विदेशी पर्यटक ओइरिन थालेपछि निकुञ्जले बाघको चोरीसिकार रोक्न नयाँ प्रविधिको प्रयोगमा जोड दिएको हो ।

गैंडा मरेको मर्‍यै

कोभिड संक्रमणका कारण चैत पहिलो साता तय भएको गणना रोकिएपछि ६ वर्षदेखि गैंडाको संख्या अद्यावधिक हुन सकेको छैन । त्यसैले २०७१ मा गरिएको गणनामा प्राप्त ६ सय ४५ लाई नै आधिकारिक संख्या मान्ने गरिन्छ । पर्सा (३), चितवन (६०५), बर्दिया (२९) र शुक्लाफाँटा निकुञ्‍ज (८) मा गैंडा छन् । यी पर्यटकका मुख्य आकर्षण हुन् ।

‘ट्‍य्राकबाहिर’ बाट मुख्यसचिव

निजामती सेवा ऐनको दफा १९ (२) ‘क’ ले भन्छ– ‘ज्येष्ठता र कार्यकुशलताका आधारमा बहालवाला सचिवहरूमध्येबाट एक जनालाई मुख्यसचिव नियुक्त गरिनेछ ।’ तर न लोकदर्शन रेग्मी ऐनको मापदण्डका आधारमा मुख्यसचिव नियुक्त भएका थिए, न परराष्ट्र सचिवबाट बिहीबार मुख्यसचिव बनेका शंकरदास बैरागी नै ।

निजगढ विमानस्थलबाट पछि हट्यो जुरिच

स्विट्जरल्यान्डको जुरिच एयरपोर्ट इन्टरनेसनल एजीले निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणसम्बन्धी प्रस्ताव पेस गर्न अस्वीकार गरेको छ । जुरिच पछाडि हटेपछि ‘गेमचेन्जर’ परियोजना भनिएको निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माण अनिश्चिततातिर धकेलिएको छ ।

काठ विक्री तथा ओसारपसार : उच्चस्तरीय समितिको प्रतिवेदन कार्यान्वयन गर्न मन्त्रिपरिषद्को निर्देशन

पाँच महिनादेखि देशभर रोकिएको काठ ओसारपसार, संकलन तथा विक्रीवितरण खुला गर्न मन्त्रिपरिषद्ले वन तथा वातावरण मन्त्रालयलाई बाटो खोलिदिएको छ । सरकारले जेठ १५ मा रूख कटान, संकलन, ढुवानी र ओसारपसार तथा विक्रीमा रोक लगाई अनियमित हिसाबले काटिएका रूखबारे अध्ययन गर्न समिति बनाएको थियो ।

छानबिन समितिको प्रतिवेदन : ‘काठ आयात रोक्न बिक्री खुलाउनू’

सरकारद्वारा गठित उच्चस्तरीय छानबिन समितिले वैज्ञानिक वन व्यवस्थापनअन्तर्गत देशभरका सामुदायिक र साझेदारी वनमा काटिएका सालका काठको बिक्री साधारणसभाबाट निर्णय गराएर खुलाउन सुझाव दिएको छ । यसो गर्दा विदेशबाट सालका काठ आयात रोक्न सकिनेछ ।

विध्वंसकारी मनसुन

सामान्यतया २३ सेप्टेम्बर (बुधबार) देखि मनसुन अन्त्य हुनुपर्ने हो । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले यो दिनलाई मनसुन अन्त्य हुने समय निर्धारण गरेको छ । तर, मनसुन अन्त्य हुने सीमारेखाकै आसपास विभागले सोमबार बेलुकी विशेष बुलेटिन निकालेर भनेको छ, ‘उत्तरपूर्व बंगालको खाडीमा रहेको न्यूनचापीय क्षेत्र उत्तर–पश्चिम सर्ने क्रममा असोज ९ गतेसम्म नेपालको धेरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित भारी वर्षा हुने भएकाले सतर्क रहनुहोला ।’

निजगढ विमानस्थलबाट पछि हट्दै जुरिच

स्विट्जरल्यान्डको जुरिच एयरपोर्ट इन्टरनेसनल एजीले पछि हट्ने संकेत दिएपछि निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (एनआईए) निर्माण फेरि अनिश्चिततातिर धकेलिने देखिएको छ ।