अब्दुल्लाह मियाँ

मिचाहाको शत्रु खपटे

लहरे वनमारा झारले चितवन निकुञ्जका घाँसे मैदान ढाकिए । ‘माइकेनिया म्याकारान्था’ नामको वनमारा यति फैलियो कि निकुञ्जसँगै संरक्षणकर्मी र सम्बद्ध निकाय नै चकित भए । २०६६ मा तत्कालीन वनमन्त्री दीपक बोहराले त्यो झार फाल्ने अभियानको आरम्भ प्रधानमन्त्री माधव नेपालबाटै गराए ।

मध्यवर्ती क्षेत्रमा नदी उत्खनन खुला

वन तथा वातावरणमन्त्री शक्तिबहादुर बस्नेतले पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा पर्ने मकवानपुरको मनहरी, राप्ती र कुखुरेनी खोलामा गिट्टी, ढुंगा र बालुवा उत्खनन र संकलन फुकुवा गरिदिएका छन् । हेटौंडा उपमहानगरपालिका र मनहरी गाउँपालिकाको दबाबमा मन्त्री बस्नेतले केही दिनअघि ती खोलाका १७ स्थानबाट गिट्टी, ढुंगा र बालुवा निकाल्न दिने निर्णय गरेका हुन् ।

निजगढमा रूख र पोलको लगत राख्‍ने तयारी

प्रस्तावित निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रूख कटानको विषय सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन रहेका बेला वन तथा वातावरण मन्त्रालयले भने त्यहाँ काटिने रूख र पोलको ‘लगत नम्बरिङ’ गर्न निर्देशन दिएको छ । प्राविधिक भाषामा ‘लगत नम्बरिङ’ भनेको रूख हटाउनुअघि गर्नुपर्ने अनिवार्य प्रक्रिया हो ।

वन लगानीमा पौने ६ अर्ब

वन तथा वातावरण मन्त्रालयले दातृ निकायहरूसँग ऋण लिएर नयाँ आर्थिक वर्ष (आगामी साउन) देखि वन लगानी कार्यक्रम (एफआईपी) सुरु गर्ने भएको छ । 

सगरमाथा संवाद : डिक्याप्रियोदेखि ग्रेटासम्मलाई निम्तो !

आगामी चैतमा हुने ‘सगरमाथा संवाद’ मा सरकारले सार्क र बिमस्टेकसहित दुई दर्जनभन्दा बढी देशका राजनीतिज्ञ, कलाकार, सेलेब्रिटी र जलवायु अभियन्तालाई निम्तो गरेको छ । जलवायु परिवर्तनका कारण नेपालले भोग्नुपरेका समस्या विश्वभर उजागर गर्न भनेर चैत २० देखि तीन दिनसम्म काठमाडौंमा हुने संवादमा उनीहरूलाई निम्त्याइएको हो । 

अब्दुल्लाह मियाँका लेखहरु :

३५ सय मिटरमा ध्वाँसे चितुवा

लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जको करिब ३५ सय मिटर उचाइमा ध्वाँसे चितुवा रहेको पत्ता लागेको छ । बेलायतको अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ता ओगन इम्रे क्यान नेतृत्वको टोलीले समुद्री सतहबाट ३४९८ मिटर उचाइको लाङटाङको हिमाली क्षेत्रमा ध्वाँसे चितुवा रहेको पत्ता लगाएका हुन् । 

किन मर्छन् गैंडा ? कहाँ कति ?

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा एकसिंगे गैंडा मर्ने क्रम बढेपछि राष्ट्रिय निकुञ्ज विभाग त्यसको कारण खोज्न लागिपरेको छ । निकुञ्जमा बर्सेनि भित्रिने डेढ लाखभन्दा बढी पर्यटकको प्रमुख आकर्षण गैंडा हो । त्यसबाट वार्षिक ३० करोड रुपैयाँभन्दा बढी राजस्व जम्मा हुन्छ । 

सोल्टी मर्‍यो, एक्लिइन् मितिनी

नेपालले चीन सरकारलाई उपहारस्वरूप दिएको ‘सोल्टी’ नामको एकसिंगे भाले गैंडा सांघाई पार्कमा मरेको छ । पेटको समस्याले गैंडा मरेको जानकारी चीनले नेपाललाई गराएको छ । 

उपद्रो रोक्न घाँटीमा यन्त्र

हात्ती किन बस्ती पस्छन् ? कति बेला र कस्तो अवस्थामा आक्रामक भएका हुन् ? उत्तर नखोजी जंगली हात्तीको आतंकविरुद्ध कदम चाल्न सकिँदैन । बस्तीमा पसेर पटक–पटक विध्वंस मच्चाउने हात्तीका गतिविधि यतिबेला तिनका घाँटीमा जडान गरिएका ‘रेडियो सेटलाइट कलर’ मार्फत प्राप्त हुने संकेतअनुसार निगरानी सुरु भएको छ । 

शिवपुरी–नागार्जुनको पानीमा शुल्क लागू भएन

शिवपुरी–नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्रको पानीमा शुल्क लिने गरी कानुनी व्यवस्था गरिए पनि काठमाडौं उपत्यका खानेपानी लिमिटेड (केयूकेएल) ले तिर्न अस्वीकार गरेको छ । केयूकेएल उक्त व्यवस्थामा पुनरावलोकन गर्न माग गर्दै खानेपानी मन्त्रालयसमक्ष पुगेको छ ।