विचार विविधा

प्रतिगामी राजनीतिको लहर

सीके लाल

गणतन्त्रका हर्ताकर्ताहरूले यस पटक पनि विशेषणलाई बिर्सेर संज्ञालाई महत्त्वपूर्ण ठहर्‍याउनेछन् । सन् २००६ को युगान्तकारी परिवर्तन निम्त्याउने ‘लालीगुँरास क्रान्ति’ ओझेलमा पुगिसकेको छ । नृजातीय राष्ट्रवादका पहरेदारहरूलाई सन् २०१५ मा सम्पन्न भएको बहुसंख्यकवादको अभियानको सफलता बढी महत्त्वपूर्ण लाग्न थालेको छ ।

आर्थिक पुनरुत्थानको दबाब र यथार्थ

कोभिड–१९ महामारीपछिको आर्थिक पुनरुत्थानसँगै अर्थतन्त्रमा देखिएको ठूलो कर्जा विस्तार, उच्च आयात र विश्वभर नै व्यापार सञ्जालमा उत्पन्न अवरोधसहित मूल्य शृंखलामा देखिएको प्रभावलगायत रुस–युक्रेन युद्ध तथा विश्वव्यापी रूपमै पेट्रोलियम पदार्थमा भएको अत्यधिक मूल्यवृद्धिले गर्दा नेपालको चालु खाता तथा भुक्तानी सन्तुलन र मुद्रास्फीतिमा दबाब परेको छ ।

अर्थमन्त्री राजीनामा देऊ 

सम्पादकीय

अर्थमन्त्री जनार्दन शर्मा र प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको मिलिभगतमा भएको नेपाल राष्ट्र बैंकको स्वायत्ततामाथिको आक्रमणमा सर्वोच्च अदालतले अंकुश लगाइदिएको छ । गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीलाई निलम्बन गर्ने सरकारको निर्णय अर्को आदेश जारी नभएसम्मका लागि कार्यान्वयन नगर्न आदेश दिएर न्यायाधीश हरिप्रसाद फुयालको एकल इजलासले विधिको शासनलाई सरकारको वक्रदृष्टिबाट बचाएको हो । 

एसईईको अत्तो

वैशाख ९ देखि एसईई हुँदै छ । लामो समय पढ्न नपाएका विद्यार्थीहरूलाई एसईई दबाबले अर्को तनाव थपेको छ । कोभिड महामारीका समयमा देशभर वैकल्पिक शिक्षा सञ्चालन हुन सकेको थिएन । प्रत्यक्ष कक्षा पनि गत असोजदेखि मात्र थालिएकाले चैतसम्म कोर्स सक्न हम्मे परेकै अवस्थामा परीक्षा दिनुपर्ने बाध्यता आइलागेको छ । 

कृषि गणनाको सार, कृषि योजनाको पूर्वाधार

ऋषिराम सिग्देल

कृषिलाई मानव सभ्यताको प्रतीकका रूपमा लिने गरिन्छ । जब मानव जंगली युगबाट खेतीपातीको युगमा प्रवेश गर्‍यो, तब उसले स्थायी बसोबासको प्रबन्ध पनि सँगसँगै गर्न थाल्यो र यससँगै मानव सभ्यताको सुरुवात भएको हो भन्ने विश्वास छ । खेतीपातीको सुरुवाती युगदेखि आजसम्म पनि मानिसका आधारभूत आवश्यकता परिपूर्ति गर्ने एउटा प्रमुख क्षेत्र कृषि नै हो ।

संवैधानिक नियुक्ति सम्बन्धी मुद्दाको यथार्थ र धारणा

गणेश रेग्मी

निवर्तमान ओली सरकारको पालामा गरिएका संवैधानिक पदाधिकारीहरूको नियुक्तिमा मुद्दाहरू परे। गणेश रेग्मीबाट पनि एउटा थपियो। मुद्दा खारेज भइसक्यो तर चर्चा उत्तिकै छ । चर्चा चुलिएको पंक्तिकारको मुद्दाका बारेम...

किन आवश्यक छन् जेलमा पुस्तकालय ?

शिवजी श्रेष्ठ

२८ वर्षअघि प्रहरी अधिकृतको आधारभूत तालिमको क्रममा हामीले केन्द्रीय कारागारमा स्थलगत अवलोकन भ्रमण गरेका थियौं । त्यसबेला जेलरले पर्खालमाथि बनेको प्रहरीको पोस्ट देखाउँदै भन्नुभयो, ‘ऊ त्यो गणेशबुर्जा जुन...

तल्लो वरुण हिमताल : पहिले र अहिले

सुदीप ठकुरी

संखुवासभा जिल्लामा अवस्थित मकालु वरुण राष्ट्रिय निकुञ्जको तल्लो वरुण हिमनदी क्षेत्रमा अवस्थित तल्लो वरुण हिमताल हिमालय क्षेत्रकै जोखिमपूर्ण तालको रुपमा चिनिन्छ ।...

मौन अवधिमा कसरी हुन्छ 'कानेखुसी' प्रचार ?

प्रा. कपिल श्रेष्ठ

मंगलबार (वैशाख २७ गते) राति १२ बजेदेखि ‘निर्वाचन मौन अवधि’ सुरु हुँदैछ । किनकि, २०७९ वैशाख ३० गते शुक्रबार देशैभरका ७ सय ५३ स्थानीय तहका लागि निर्वाचन हुँदैछ ।...

स्थानीय चुनावमा ओझेल परेका मुद्दा

यादव पण्डित

गणतन्त्र, नयाँ संविधान कार्यान्वयनमा आएपछि दोस्रोपटक वैशाख ३० मा स्थानीय तहमा नयाँ नेतृत्व चयनका लागि चुनाव हुँदैछ । राजनीतिक दलहरु चुनावको चटारोमा छन् । देशैभरका स्थानीय तहमा पाँच वर्षका लागि जनप्रति...

अर्थतन्त्रका प्रमुख आधारमा नीतिगत परिवर्तनको खाँचो

किरण ओझा

युवा रोजगारीको विषयमा राजनीतिक दल र विकासकर्मीबीच दशकौंदेखि बहस भइरहे पनि कामको खोजीमा दैनिक एकहजार ५ सय युवा विदेश पलायन भइरहेका छन् । युवाको ठूलो संख्या (३५ प्रतिशत) रोजगारी, शिक्षा वा तालिममा नरहेक...