वीरेन्द्र केसी

डाँडामा कृषि पर्यटन केन्द्र

वन्यजन्तुको वासस्थान थियो । मरेका घरपालुवा (सिनो) फाल्ने डम्पिङ साइट बनाइएकाले दुर्गन्ध फैलिन्थ्यो । अहिले त्यही स्थान कृषि पर्यटनको केन्द्र बनेको छ । छत्रदेव गाउँपालिका–३ बज्याङस्थित हिमालयन बल्कोट कृषि तथा पशु फार्ममा आकर्षण बढेको छ ।

बस दुर्घटना: शोकमा डुब्यो अर्घाखाँची

भूमिकास्थान नगरपालिका-९ ठूलोडेबाका २२ वर्षीय शैलेस थापा बुधबार अध्ययनका लागि बुटवल जाँदै थिए । नरपानीमा बुधबार साँझ भएको बस दुर्घटनामा उनको निधन भयो । वाणिज्य क्याम्पसमा बीबीएस प्रथम वर्षमा अध्ययनरत उनी केही दिन अघि घर आएका थिए । ‘पढाइमा अब्बल उनी अनुशासित र लगनशील थिए,’ आफन्त राजमी भट्टराइले भने, ‘अकल्पनीय भयो ।’

विद्यार्थी तान्न स्कुल बस

स्कुल बस सञ्चालन गरेर प्रतिस्पर्धी सामुदायिक विद्यालयले विद्यार्थी तान्ने होडबाजी सुरु गरेका छन् । सदरमुकामका दुई र गाउँको एक सरकारी स्कुलले विद्यार्थीको घरमै बस पुर्‍याएर सेवा दिन सुरु गरेका हुन् । 

पर्यटक भित्र्याउन जंगलमा महायज्ञ

पर्यटक भित्र्याउन पाणिनिको जंगलमा महायज्ञ संचालन । पहाडको अग्लो टापुमा चार सय वर्षपहिले पाणिनिले यहाँको पणेना र पोखराथोकको बीच जंगलमा ३० वर्षसम्म विश्व शान्तिको कामना गर्दै तपस्या गरेका थिए ।

गाउँपालिकाबीच विकास प्रतिस्पर्धा

भूगोल उस्तै, क्षेत्रफल फरक । योजना र कार्यक्रम मिल्दाजुल्दा । दुवैको लक्ष्य कृषि, पशुपालन र उत्पादनबाट पालिकलाई समृद्ध पार्ने छ । सडक, खानेपानी, विद्युत्, शिक्षा स्वास्थ्यलगायत पूर्वाधार विकासमा योजना समान छन् ।

वीरेन्द्र केसीका लेखहरु :

चुरे क्षेत्रमा सधैं त्रास

शीतगंगा नगरपालिका–१४ स्थित वाणगंगा खोलामा निर्माण हुन लागेको ८२ लाख रुपैयाँ लगानीको पावरटार सिँचाइ आयोजनाको बाँध अघिल्लो भदौमा आएको बाढीले बगायो । पावर गाउँमा सिँचाइ सुविधा पुर्‍याउन कुलो निर्माण गर्न लागिएको थियो ।

सडक विस्तारले दुर्घटना न्यून

साँघुरो भएकाले सन्धिखर्क–गोरुसिंगे सडक असुरक्षित मानिन्थ्यो । ६८ किमि खण्डका अधिकांश ठाउँमा अप्ठेरा, डरलाग्दा मोड, ग्रेड नमिलेका र खाल्डाखुल्डीका कारण त्रासदीपूर्ण यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यता थियो । जसले गाडी दुर्घटना बढी हुन्थे । विपरीत दिशाबाट आएका गाडी मोडमा नदेखिने हुँदा जुध्ने वा भीरबाट खस्थे । अहिले जोखिमपूर्ण यात्रालाई सहज बनाउन लागिएको छ ।

उच्च प्रविधिबाट गाँउमा पानी

वर्षौंदेखि सञ्चालित खानेपानीका योजनाको मुहान सुकेपछि उच्च प्रविधिबाट खोलाको पानी डाँडामा तानेर वितरण गर्ने अभियान जिल्लाभर सुरु भएको छ । अग्ला पहाडमा पानीका ठूला मुहान पनि छैनन् । सानातिना मूलमा पनि पानी भासिँदै गएपछि गाउँमा खानेपानीको अभाव बढदो छ ।

सुन्तला खेती पेन्सनसरह

जिल्लामा तीन दशकअघिसम्म सुन्तला बेचेर आम्दानी लिने चलन थिएन । यहाँका बासिन्दा नातेदार, इष्टमित्रलाई कोसेली लैजान र आफैंलाई खान भनेर बारीका डिलमा २/४ बोट हुर्काउँथे । अहिले व्यावसायिक रूपमा उत्पादन हुन थालेको छ ।

स्थानीय तहद्वारा स्वरोजगारीमा जोड

पाणिनी गाउँपालिका अण्डा उत्पादन र मासुमा आत्मनिर्भर छ । खाद्यान्न, मसला बाली, फलफूल र तरकारीमा परर्निभर छ । यहाँ २६ हजार ४ सय ३४ जनसंख्या छ । ६ हजार २ सय ५४ घरधुरी गुजाराका लागि भारत र तेस्रो मुलुकमा निर्भर छन् । सबै वडामा मोटरबाटो पुगेको छ । तर खेतीयोग्य जमिन र सिँचाइ सुविधा छैन ।