डिला संग्रौला

डिला संग्रौलाका लेखहरु :

कांग्रेसमा महिला

सात दशकभन्दा लामो समयदेखि नै महत्त्वपूर्ण राजनीतिक परिवर्तनको नेतृत्व लिने लोकतान्त्रिक पार्टी नेपाली कांग्रेस चौधौं महाधिवेशनको संघारमा छ । अनेकौं आरोह–अवरोह पार गर्दै संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रसम्म आइपुग्दा कांग्रेस प्रतिपक्षको भूमिकामा छ । अहिले राष्ट्रसामु थुप्रै चुनौती छन् ।

महामारीमा तीजको सन्देश

कोरोना कहरबीचै हामी यसपालिको तीज मनाउँदै छौं । संक्रमण दिन–प्रतिदिन बढ्दो छ । कतिपय जिल्लामा समुदायस्तरमा फैलिइसकेको छ । संक्रमण थप फैलिन नदिन हामीले आपसमा भौतिक एवं सामाजिक दूरी कायम राख्नु समयको माग हो ।

नेता बीपीलाई सम्झिँदा

नेपाली समाजलाई प्रजातन्त्र, मानव अधिकार, कानुनको सर्वोच्चताका हिसाबले विश्वमानवसँग उभिन सक्ने बनाउने सपना देख्नुभएको थियो बीपी कोइरालाले । तर, नेपालले उहाँको जीवनकालमा उहाँले सोचेजस्तो गरी हिँड्न पाएन । उहाँले सोचेको सीमाभित्र राजा बसेनन्, कम्युनिस्टले बीपीको विरोध नै कम्युनिजम हो भन्ने धारणाको विकास गरे, भूस्वामीहरू, धर्मभीरुहरू, प्रजातन्त्रविरोधीहरू सबै राजावरिपरि जम्मा भए ।

महिलामाथिको हिंसा कहिलेसम्म ?

विश्व–समुदाय नै कोभिड–१९ बाट आक्रान्त भइरहेका बेला विश्वव्यापी रूपमै महिलामाथि हिंसाका घटना दिनप्रतिदिन बढ्दै गएका छन् । अमानवीय र पाशविक घटना छताछुल्ल भएका छन् । यस्तोमा राज्य कहाँ छ भन्ने प्रश्न उब्जिएको छ ।

नेपालीका सपना अधुरै

कोरोना–संकटमाझ हामी तेह्रौं गणतन्त्र दिवस मनाउँदै छौं । संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको यहाँसम्मको यात्रामा नागरिकले तीतामीठा अनुभूति गरेका छन् ।

नयाँ सालमा नयाँ सोच

नयाँ वर्ष २०७७ लकडाउनमा मनाइरहँदा हामीले कोरोना भाइरसको तीतोमीठो अनुभूति बटुलिसकेका छौं । यो महामारीका कारण मानव जीवनका लागि यो समय पीडादायी छ ।

कानुनमा सबल व्यवहारमा कमजोर

नेपालमा महिलाले जनसंख्याको आधाभन्दा बढी, ५१.५ प्रतिशत, हिस्सा ओगटेका छन्, तैपनि राज्यको हरेक क्षेत्रमा पिछडिएका छन् । महिलाको उपस्थितिलाई कानुनी रूपमा मान्यता प्रदान गरिए पनि समाजमा महिला र पुरुषको भूमिका र अधिकारमा समानता छैन । अहिले पनि घरमूली महिला २५.७ प्रतिशत मात्र छन् भने सम्पत्तिमाथि स्वामित्व भएकाहरू २६ र जमिनमा स्वामित्व भएकाहरू १९.७१ प्रतिशत छन् । महिलाको निजामती प्रशासनमा प्रतिनिधित्व १७.५ र श्रममा सहभागिताको दर ५४ प्रतिशत छ ।

संसद्‍मा प्रतिपक्षको भूमिका

संसदीय व्यवस्थामा सत्तापक्षका साथै प्रतिपक्षको पनि उत्तिकै भूमिका हुने गर्छ । सत्ता सरकारको हुन्छ भने संसद् प्रतिपक्षको । सरकारले सत्ता र शक्तिको आडमा गलत कामकारबाही गर्ला कि भनी खबरदारी गर्ने काम प्रतिपक्षको हुन्छ । सरकारलाई प्रतिपक्षको साथ–सहयोगबाटै राष्ट्रिय हितका पक्षमा ऐतिहासिक कामहरू हुन सक्छन् ।