सावित्री गौतम

पुरुषले नहडपे महिलाले खोस्नैपर्दैन

सार्वजनिक कार्यक्रम र निजी भेटघाटहरूमा सबैभन्दा बढी दोहोर्‍याइएको एउटा वाक्य सुन्दै म हुर्किएँ, ‘अधिकार मागेर होइन, खोसेर लिनुपर्छ ।’ आजसम्म पनि अधिकारबारे बहस हुने सार्वजनिक कार्यक्रममा सबैभन्दा दोहोर्‍याएर यही कुरा सुनिरहेकी हुन्छु ।

सकेका आमाहरूका कुरा

'एक्लै भएको बेला रेडियो राति उतैबाट बन्द नहुनेबेलासम्म बन्द गर्दिनँ  । बाहिरबाट सुन्दा यो घरमा मान्छे छन्, गफ गरिरहेका छन् भन्ने सोचुन् भनेर,’ म मेरी साहिली काकी सरिताले भनेको सम्झिन्छु  ।

तीज : उन्मुक्तता कि उत्पीडनको विरेचन ?

आँगनीको छेउ पनि धान सुकाउन चाहिन्छजाऊ चेली आफ्नै घर अंश पाइन्छ...ठ्याक्कै तीन वर्ष भयो, यो पुरानो तीज गीतको एउटा अन्तराले दिमागमा ठोक्न थालेको । यही गीतले ठोक्न थालेपछि नै केही वर्ष अगाडिसम्म रहेका तीज सम्बन्धी मेरा मान्यता अचेल क्रमशः भत्किन थालेका छन् ।

'दाइ' हरूको दाइँ

राष्ट्रिय’ भनिने अखबारमा लेखेर सार्वजनिक वृत्तमा प्रवेश गरेको छ पुगेर सातौं वर्ष चल्दै छ  । लेखनकै कारण सार्वजनिक वृत्तमा क्रियाशील पुराना, नयाँ, प्रजातान्त्रिक–प्रगतिशील भनिनेहरूसँग चिनजान भयो  ।

कानुनी राज्यको कमेडी 

जर्ज अर्वेलको प्रसिद्ध उपन्यास ‘एनिमल फार्म’ को एउटा लोकप्रिय हरफ छ, ‘सबै जनावर समान हुन् तर कुनैकुनै जनावर अलि बढी समान हुन्’ (पृष्ठ ८) । नेपाली समाजमा यो पंक्तिको सान्दर्भिकता आजसम्म कम भएको छैन, एक सातायता त झनै बढेको छ ।

सावित्री गौतमका लेखहरु :

कोदालो धारिणी 'आमा' !

२०६१ सालको कुरा, पोखराको सृजना बोर्डिङ स्कुलमा पढाउँथें  । दसैं–तिहारको बीचमा स्कुल छिरेकी मलाई ६ कक्षाको कक्षा शिक्षकको जिम्मेवारी पनि आइलागेको थियो  ।

भियाग्रा क्लब नेपाल

सीमान्तकृत महिलाको कथा लेखेर पुरस्कृत भएको कुनै कृतिको पुरस्कार अर्पण समारोहमा कुर्सीमै अटी नअटी ‘ब्रो’ हरू बसेका छन् । कुनै साहित्य महोत्सवको घोषणा गर्नु छ, त्यहाँ पनि अटेसमटेस ब्रोहरू नै छन् ।

देशअनुसारको भेष

सन् २००६ मा पहिलोपटक अमेरिकी अभियन्ता तराना बर्कले समाजमा भइरहेको यौनहिंसामाथिको आवाज उठाउने अभियानको रूपमा ‘मि–टु’ शब्दावली प्रयोग गरेकी थिइन् । आफैं पनि यौनहिंसाको सिकार बनिसकेकी उनले यौनहिंसाका अनुभव बाँड्नेहरूलाई, ‘मैलेपनि तिमीले जस्तै भोगेकी थिएँ’ भनेर म्यासेज पठाउने गर्थिन् ।