देवीराम आचार्य

देवीराम आचार्यका लेखहरु :

शिक्षण सिकाइको निरन्तरता, जटिलता र सम्भावना

गतवर्षको महामारीबाट पाठ सिकेर तयारी गर्न सकेको भए सायद यतिबेला हाम्रो शिक्षा प्रणालीले यति धेरै समस्यासँग जुध्नुपर्ने थिएन । गतवर्ष यस्तो महामारी आउँदा हामीलाई यसको धेरै जानकारी थिएन र हामी अलमलमा पर्नु स्वाभाविक थियो । महामारी दोहोरियो तर हामीले गतवर्षको सिकाइबाट अहिले केही थप राम्रो गर्न सकेको अवस्था छैन ।

विद्यालय शिक्षा : परीक्षाको अन्योल

कोभिड–१९ महामारीले गतवर्ष नै नराम्रोसँग प्रभावित भएको हाम्रो शिक्षा प्रणालीले यो वर्ष पनि उस्तै नियति भोग्दै छ । गतवर्ष सबैभन्दा ठूलो चुनौती बनेको विद्यालय तहको कक्षा १० र १२ का परीक्षाहरू अहिले पनि उस्तै अन्योलमा छन् ।

सिकाइमा फोन र म्यासेजको प्रयोग

गत वर्षदेखि महामारीको रूपमा फैलिएको कोभिड–१९ ले शिक्षण सिकाइ क्रियाकलापमा नराम्ररी प्रभाव पार्‍यो र पारिरहेको छ । जति बेलादेखि वैकल्पिक विधिहरूको प्रयोग गरेर शिक्षण सिकाइ क्रियाकलाप गर्ने चर्चा हुन थाल्यो त्यति बेलादेखि अहिलेसम्म पनि अवस्थामा उल्लेखनीय सुधार भएको छैन ।

प्रशासनिक संघीयतामा शिक्षा

संविधानको अनुसूची ८ मा आधारभूत र माध्यमिक शिक्षा स्थानीय तहको एकल अधिकारको सूचीमा रहने उल्लेख छ । साथै अनुसूची ८ लाई धारा ५७ को उपधारा ४, धारा २१४ को उपधारा २, धारा २२१ को उपधारा २ र २२६ को उपधारा १ सँग सम्बन्धित भनिएको छ । धारा ५७ अनुसार यो अधिकारको प्रयोग संविधान र गाउँ वा नगरसभाले बनाएको कानुन बमोजिम हुनेछ भनिएको छ । 

वैकल्पिक सिकाइको ‘क्लिनिक मोडेल’

विद्यालय शिक्षामा वैकल्पिक सिकाइका माध्यमका रूपमा खास गरी रेडियो, टीभी र अनलाइनलाई प्रयोग गरिएको छ । केही विद्यालयले घरदैलो र सिकाइ केन्द्रको अवधारणालाई पनि कार्यान्वयन गरेका छन् ।

कोभिड : उच्च शिक्षा र परीक्षा

कोभिड–१९ का कारण प्रायः संसारभर शैक्षिक संस्थाहरूमा नियमित पठनपाठन अवरुद्ध छ । विद्यार्थीको सिकाइमा अवरोध सिर्जना भएको छ । बन्दाबन्दी लम्बिँदै गएपछि र केही कलेज तथा विश्वविद्यालयले अनलाइन कक्षाहरू सुरु गरेपछि मात्र सबैभन्दा धेरै विद्यार्थी (७८ प्रतिशत) भएको त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) ले अनलाइन कक्षाबारे छलफल सुरु गर्‍यो ।

अनलाइनबाट कसरी पढ्ने ?

कम्प्युटर र इन्टरनेटका माध्यमबाट पठनपाठन गर्न थुप्रै एप्लिकेसन र सफ्टवेयर विकास भइरहेका छन । यस्ता एप्लिकेसन तथा सफ्टवेयर प्रयोग गर्न पैसा तिर्नुपर्छ ।