बिना थिङ

गन्धे झार

मिर्मिरेमा मुख धुने पानीसँगै हुन्छु म आगो फुक्न खोज्छौ नि, खरानीसँगै हुन्छु म, तिम्रा लागि मेरो याद, लेखेर पो के साध्यतिमीले हेर्ने दुई आँखाको नानीसँगै हुन्छु म

साना हातमा पुस्तक कि ग्याजेट ?

सबै कक्षाका विद्यार्थीका लागि साताको एक दिन पुस्तकालयको ढोका उघ्रिन्थ्यो । केटाकेटी पालो बमोजिम एक पिरियड त्यहाँ बस्थे । ससाना हातमा ती पुस्तक घामजस्तै चहकिला देखिन्थे । सुनौला अक्षरहरूको चमकले तिनका आँखा चमचमाउँथे । कोही सस्वर वाचन गर्थे त कोही मौन । मन परेको पुस्तक घर लाने सुविधा पनि थियो ।

ड्राइभरको आँखा

ओई श्याममाया । छिटो आइजो ।’ लोकेन्द्र न्यापानेको धोद्रो स्वर सुनियो । बिग्रेको टेपरेकर्डरजस्तो ।‘यो बाहुन सधैं यसरी किन च्याँठिन्छ हँ ?’

विद्यालयमा गुनासो पेटिका 

दुई साताअघिको शुक्रबार एउटा आधारभुत विद्यालयको गुनासो पेटिकाको ताला खोलियो । कापीका पानामा, चिर्कटामा विद्यार्थीका अनेक गुनासा थिए । तिनमा लेखिएका थिए— ... ले मेरो पेन्सिल भाँचिदियो । ... सीमा अचेल मसँग बोल्दिनँ । त्यसैले मलाई नरमाइलो लागेको छ ।

सिकोफाइभ

सिरमान बूढाको हत्या भयो !’ कोइराल्नी दिदीले दबेको आवाजमा भनिन् । रामशरण थापाको हल्लिरहेको खुट्टा स्थिर भयो । ऊ खाटमा बसेको थियो । दुई खुट्टा तर्लंग झुन्ड्याएर । दुई हात ओछ्यानमा टेकेर ।

बिना थिङका लेखहरु :

विपन्नको मात्रै होइन सामुदायिक विद्यालय

अघिल्लो शैक्षिक सत्रसम्म ऊ निजी विद्यालय जान्थ्यो । यो वैशाखमा भने उसको नाम सामुदायिक विद्यालयमा लेखाइयो, ५ कक्षामा । दूरीको हिसाबले नजिक सामुदायिक विद्यालयमा पनि अंग्रेजी माध्यमबाट पढाइ हुन्छ, स्नातकोत्तर उत्तीर्ण शिक्षकहरू छन् ।

विद्यालयमै टिकाउन पाए !

सेर्मो तामाङले अनुहार कालोनीलो बनाउँदै भनिन्, ‘मकै छर्ने बेला भा’को छ । घरमा बा हुनुहुन्न । आमा एक्लैले कताकता भ्याउनु ! त्यसैले म स्कुल भर्ना भइन ।’ नुवाकोटको जिमनाङकी सेर्मोले यसरी ८ कक्षाभन्दा माथि पढिनन् । उनले पढाइ छाड्नुको अर्को कारण थियो— आफ्नो गाउँमा मावि नहुनु ।

किन कुबाटामा लाग्छन् केटाकेटी ?

गत फागुन ७ गतेको एउटा घटनाले मेरो ध्यानाकर्षण गर्‍यो । घटना संवेदनशील थियो । बुढानीलकण्ठ नगरपालिका–२, भंगाल सुन्दर बस्तीमा दलित महिला उत्थान बाल शिक्षालयमा उक्त घटना भएको थियो । बसाइका हिसाबले घटनास्थल मेरो छिमेकी वडामा पर्छ । घटनामा डीआर मेमोरियल स्कुलमा कक्षा २ मा पढ्ने १२ वर्षीय समुन्द्र मल्लले होस्टलको बेडमा झुन्डिएर आत्महत्या गरेका थिए ।

बच्चाले घरमै बढी सिक्छन् 

सिकाइ अनन्त छ । सिकाइबाटै व्यक्ति (बालबालिका समेत) ले आफूमा निहित ज्ञान, सीप, व्यवहार, मूल्य, क्षमतामा निखार ल्याउँछ । यसले मानिसमा घर, परिवार र समाजमा जस्तोसुकै परिस्थितिमा पनि अन्तरघुलन वा समायोजन गर्नसक्ने क्षमता अभिवृद्धि गराउँछ ।

घेवा सुधारको पक्षमा

धार्मिक पृष्ठभूमि अनुरूप हामीले मानिआएका रीतिथिति, चालचलन र संस्कारमा विविधता पाइन्छ । धर्म कर्तव्य, अधिकार, न्याय, चरित्र, आस्था, विश्वाससँंग जोडिएको हुन्छ । धर्म आत्मिक सुख र अनुशासनको कडी हो ।