स्वर्णिम वाग्ले

स्वर्णिम वाग्लेका लेखहरु :

विकासको फेरिँदो चरित्र

एक वर्षअघि (२१ माघ २०७७) कान्तिपुर दैनिकमै ‘कोभिडको पटाक्षेप र आसन्न जलवायु संकटकाल’ भन्ने शीर्षकमा केही मुद्दाहरू उठान गरेको थिएँ । ‘नवयुगको मुन–सटु’ उपशीर्षकमा आगामी उद्देश्यहरू तय गर्नुपर्ने निष्कर्ष थियो । अमेरिकाका ३५ औं राष्ट्रपति जन एफ केनेडीले गरेको ‘मुन–सट’ को प्रस्तावनाले तोकिएकै समयभित्र चन्द्रमामा मान्छेको अवतरण गरायो । हाम्रो ‘मुन–सट’ को लक्ष्य जलवायु परिवर्तनको प्रलय टार्नु हो भन्ने निष्कर्ष थियो । 

विकास मार्गले कोल्टे फेर्ने अवसर

हामी अहिले विश्वका दरिद्रतम मुलुकहरूको क्लब ‘अतिकम विकसित मुलुक’ (एलडीसी) को सूचीमा छौं । हामी स्तरोन्नतिका लागि योग्य भएको सन् २०१८ मै हो । तर सारेर सन् २०२६ पनि स्तरोन्नति हुने भएका छौं । स्तरोन्नति नेपाललाई विकासको फरक बाटोमा लैजाने अवसर हो ।

कोभिडको पटाक्षेप र आसन्न जलवायु संकटकाल

१. नौ महिनापछि कोभिड नियाल्दा२०७७ वैशाख २० गते यिनै पानामा ‘कोभिडको पटाक्षेप र चाँदीको घेरा’ शीर्षक मेरो लेख प्रकाशित भएको थियो । पाँच खण्डमा विभाजित त्यो लेखमा मैले यो महामारीको चरित्र, आर्थिक वृद्धि र शैथिल्य, संकटसँग जुध्न साधन–स्रोतको जोहो, लगानीका प्राथमिकताबारे चर्चा गर्दै अन्त्यमा कोभिडको कालो बादलमा चाँदीको घेरा खोज्न सकिने आधार प्रस्तुत गरेको थिएँ ।

डुइङ बिजनेसको अतिरञ्जना  

विश्व बैंकको व्यावसायिक वातावरणको सूचकाङ्क (डुइङ बिजनेस रिपोर्ट) को नयाँ प्रकाशन स्थगित भएको र अघिल्ला पाँच रिपोर्ट पुनः समीक्षा गर्ने निर्देशनले नयाँ बहस सृजना गरेको छ । समीक्षा गर्नेसम्बन्धी विश्व बैंकको ‘स्टेटमेन्ट’ हेर्‍यो भने दुईवटा रिपोर्टमा धेरै गुनासो आएको कुरा उल्लेख छ । सन् २०१८ र सन् २०२० मा प्रकाशित रिपोर्टमा प्रयोग भएका तथ्यांकबारे प्रश्न आएकाले अब स्वतन्त्रतापूर्वक हेर्ने भनिएको हो । 

कोभिडको पटाक्षेप र चाँदीका घेरा

विश्वव्यापी कोरोना भाइरस रोग (कोभिड–१९) बारे पाँच भागमा कुरा गर्नु सान्दर्भिक हुन्छ । पहिलो, यो महामारीको चरित्र के हो र यसको पटाक्षेप कसरी होला ? दोस्रो, आर्थिक वृद्धि र शैथिल्यका विषय । तेस्रो, संकटसँग जुध्न साधनस्रोतको जोहो कसरी गर्ने ? चौथो, जम्मा गरेको रकम तत्काल उपयोग कता गर्ने ? र अन्त्यमा, के कोभिडको कालो बादलमा चाँदीको घेरा खोज्न सकिएला ?