शेखर गोल्छा

शेखर गोल्छाका लेखहरु :

‘उत्पादनमूलक उद्योगलाई प्रोत्साहन मिल्नेछ’

मौद्रिक नीतिका विभिन्न पक्ष छन् । हाम्रा साथीहरूले मौद्रिक नीतिका विषयमा विभिन्न कोणबाट अध्ययन गरिरहनुभएको छ । समग्रमा नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघले विज्ञप्ति जारी गरेर मौद्रिक नीतिमाथि टिप्पणी गर्छ । तर पनि समग्रमा भन्नुपर्दा मौद्रिक नीतिमार्फत धेरै कडाइ गर्न खोजिएको छ । जसले कतै सकारात्मक प्रभाव र कतिपय क्षेत्रमा असर पनि पर्न सक्छ ।

‘३० प्रतिशत आयात घटाउन सजिलो छैन’

चालु आर्थिक वर्षका लागि अध्यादेशबाट ल्याइएको बजेट पूरै खर्च गर्न नसकेर तीन पटकसम्म संशोधन भइसकेको छ । चालु वर्षको घटाइएको बजेटको आकार १४ खर्ब ४७ अर्ब रुपैयाँ मात्र हो, जुन रकम आगामी असार मसान्तसम्म खर्च हुने छाँट छैन तर अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले संशोधित बजेटभन्दा झन्डै साढे ३ खर्बले आकार बढाउँदै आगामी वर्षका लागि १७ खर्ब ९३ अर्ब रुपैयाँको बजेट ल्याएका छन् । बजेटको आकार तथा कार्यक्रममाथि पक्ष–विपक्षमा बहस भइरहेको छ । समग्रमा बजेट कस्तो छ, यसले अर्थतन्त्रमा कस्तो प्रभाव पार्ला, के गरिनुपर्थ्यो वा के गरिनु हुँदैन थियो लगायत विषयमा केन्द्रित रहेर कान्तिपुर दैनिकले आयोजना गरेको बजेट समीक्षामा सहभागी नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष शेखर गोल्छाले राखेको विचारको सम्पादित अंश :

निजी क्षेत्रलाई दुत्कारेर अर्थतन्त्रको उपचार हुँदैन

हामी अर्थतन्त्रको उपचार खोजिरहेका छौं । तर अर्थतन्त्रको मुख्य अंगलाई सायद हामी उपेक्षा गर्दै छौं वा त्यति ध्यान दिन सकेका छैनौं । जसले शरीरका सबै अंगलाई जीवित राख्छ, ज्वलन्त बनाउँछ र चलायमान बनाउँछ, त्यही नै उपेक्षित भयो भने हामी बेग्लै रोगको बेग्लै उपचार गरिरहनेछौं ।

हामी तंग्रिँदै छौं

विश्वले सायदै सन् २०२० लाई सम्झिन चाहला, तर नचाहेरै पनि बिर्सन सकिनेछैन । नेपालका लागि पनि पहिले कहिल्यै भोग्नु नपरेको आर्थिक, सामाजिक र स्वास्थ्य समस्या लिएर कोभिड–१९ को यसै वर्ष प्रवेश भयो । 

व्यवसायमैत्री मौद्रिक नीति

गत असार ४ गते मैले उद्यमी–व्यवसायी साथीहरूलाई राजस्व बुझाउन आग्रह गर्दै एउटा ट्वीट गरेको थिएँ, जसले मिश्रित प्रतिक्रिया निम्त्यायो । कतिले राज्यप्रतिको दायित्व वहन गर्नु आवश्यक भएको जनाए भने, केहीले उद्यमी–व्यवसायीका समस्या सरकारले सुन्दैन तर राजस्व तिर्न आग्रह गर्नुहुन्छ भन्दै आलोचना पनि गरे, जुन स्वाभाविक थियो ।

साना उद्योगलाई संरक्षण

लकडाउनका कारण जीवनको लय बदलिएको छ । ब्रह्माण्ड विजय गरुँलाझैं गरेर दिनरात खटिरहने मानव जाति घरपर्खालभित्र सीमित भएको छ । व्यापार–व्यवसाय ठप्प छ । सडकमा व्यापार गर्ने करिब ३४ हजार मानिस कामविहीन भएका छन् । अनौपचारिक क्षेत्रमा काम गर्ने श्रमिकहरूको अवस्था त्यस्तै छ ।

पहिले दायित्व अनि मात्रै सहुलियत

कुनै संक्रमणका कारण संसारभर नै सबै तह र तप्का एकैपटक प्रभावित भएको, निकट विगतमा, सम्भवतः यही पहिलोपटक हो । विश्वव्यापीकरणले नजिक्याएको संसारमा कोरोना भाइरसको प्रभावबाट कुनै पनि मुलुक अछुतो रहन सकेको छैन । 

सम्पत्तिको अभिलेखीकरण आवश्यक

नेपाल दक्षिण एसियाकै पुरानो मुलुक हो । लिच्छवि र मल्लकालमा वैभवशाली थियो, यो भूगोल । मल्लकालमा व्यवसाय निकै फस्टाएको थियो । सयौं वर्षदेखि पुस्तान्तरण हुँदै आएको व्यवसायलाई निरन्तरता दिने समुदाय अझै भेटिन्छन् । विशेषत: राणाशासनमा व्यावसायिक गतिविधि फरक ढंगले अगाडि बढ्यो । राज्यको आय–व्यय श्री ३ महाराजको निजी खाताजस्तो थियो । त्यो बेला सम्पत्तिको निर्माण र स्वामित्व सम्बन्धी पुरानो व्यवस्था लगभग खारेज भयो ।