दामोदर न्यौपाने

दामोदर न्यौपानेका लेखहरु :

यसरी बन्यो रानीपोखरी

भूकम्पपछि रानीपोखरीको अवस्था देखेर काठमाडौंवासी मात्रै होइन बाहिरबाट राजधानी आउनेलाई पनि चिन्ता लाग्ने अवस्था थियो । पोखरीमा पानी थिएन, बीचको बालगोपालेश्वर मन्दिर भत्किएको थियो ।

पशुपतिमा भजन गाउन जम्मा भएकामाथि धरपकड

पशुपतिनाथको मन्दिरमा भजन गाउन तयार भएका पशुपतिनाथ भण्डारी लगायतमाथि प्रहरीले धरपकड गरेको छ । पशुपतिनाथको मन्दिर खोल्न शान्तिपूर्ण दवाब दिने उद्देश्यले बिहीबार बिहान ८ बजे पशुपति परिसर बाहिर भुवनेश्वरी चोकमा भजन गाउने तयारी गर्दा गर्दै प्रहरीले माइक खोसेको थियो ।

ठडिएन यः सिं, तानिएन रथ

इन्द्रजात्रा व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष गौतम शाक्यले भाद्र शुक्ल चतुर्दशीका दिन वसन्तपुर यति सुनसान पहिले कहिल्यै देखेका थिएनन् । इन्द्रजात्राको मुख्य जात्रा सुरु हुने यो दिनमा उत्सवमय हुने यो सहर अघि कहिल्यै सुनसान नभएको बुबा/हजुरबाले सुनाउने गरेको ५१ वर्षीय शाक्यले सम्झिए ।

प्राचीनता मासिने गरी पशुपतिको गुरुयोजना

पशुपति क्षेत्र विकास कोषले पशुपतिनाथको प्राचीनता मासिने गरी गुरुयोजना तयार गरेको छ । कोषको कार्यकारी परिषद्बाट पारित गुरुयोजनामा पशुपतिनाथ मन्दिरको पश्चिमी ढोका भत्काउने, आर्यघाट हटाउने र ब्रह्मनाल सार्नेसम्मका योजना छन् । गुरुयोजनाले प्राचीनता मास्ने भन्दै संरक्षण अभियन्ता र स्थानीय बासिन्दाले आपत्ति जनाएका छन् ।

३६ वर्ष शव जलाए, अहिले कोरोनाले डराए 

पशुपति आर्यघाटमा शव जलाएरै बिदुर बुढाथोकीले ३६ वर्ष बिताइसके । शवसँग उनी कहिल्यै डराएनन् । अचेल डराइ–डराइ शव जलाउँछन् । कारण हो— विश्वव्यापी रुपमा फैलिएको कोरोना भाइरसको महामारी ।

पशुपतिनाथ मन्दिरमा विशेष पूजा स्थगित

पशुपति क्षेत्र विकास कोषले शुल्क लिएर गर्दै आएको विशेष पूजा शुक्रबारदेखि स्थगित गरेको छ । सरकारले २५ जनाभन्दा बढी जम्मा नहुन गरेको आग्रहलाई मध्यनजर राखेर पशुपति क्षेत्रमा विशेष सर्तकता अपनाउन विशेष पूजा रोकेको कोषका संस्कृति महाशाखा प्रमुख प्रेमहरि ढुंगानाले जनाए ।

खटमा मूर्ति राखेर जात्राको निम्तो

पशुपतिको मूल भट्ट गणेश भट्टले मंगलबार बिहान पशुपतिनाथमा प्रसाद चढाए । केही बेरपछि मन्दिरका दोस्रो वरियताका श्रीराम भट्टले मन्दिरभित्रको मुख्य मूर्तिसँगै राखिएको पशुपतिनाथको मूर्तिमा विधिपूर्वक पूजा गरे । मन्दिरका पालोवाला भण्डारी विजय राजभण्डारीले मूर्ति निकालेर डंगोल समुदायलाई दिए ।

व्यक्तिगत खर्चमा जात्रा

पशुपतिनाथ क्षेत्रमा मनाइने देशोद्धार पूजा सञ्चालनको जिम्मेवारी यो वर्ष विजय राजभण्डारीको काँधमा आएको छ । पूजासामग्री जुटाउनेदेखि भोज खुवाउनेसम्मको खर्च उनैले बेहोर्नुपर्छ । राँगो किन्न ७० हजार, फलफूल र रोटीका लागि ८० हजार, भोज खुवाउन करिब ७ लाख खर्च हुने अनुमान गरिएको छ ।

अन्तिम विश्वास  ‘घाट वैद्य’

राजधानीको एक अस्पतालले ललितपुरका मिठाबहादुर खड्काको उपचार सम्भव नभएको भन्दै घर फर्काइदिएपछि परिवारले पशुपतिस्थित आर्यघाट सेवा केन्द्र पुर्‍याए । केन्द्रका वैद्यसँग केही दिन उपचार गरेपछि २०७४ कात्तिक १७ गते घर फर्काइयो । अस्पतालले उपचार गर्न नसक्ने भन्दै फर्काइएका खड्का अहिले स्वस्थ छन् । 

पशुपतिको ढोका खोल्न ढिलाइ

पशुपति विकास कोषले गुणस्तरहीन खानेकुरा र सुत्ने ठाउँको व्यवस्थापन नगरेको भन्दै भण्डारीहरूले विरोध गरेर मन्दिरको ढोका एक घण्टा ढिला खोल्न थालेका छन् । शिवरात्रिपछि बिहान ४ बजे खोल्नुपर्ने ढोका पाँच बजे मात्रै खोल्न थालिएको पशुपतिनाथका भण्डारी केदारमान भण्डारीले बताए ।