ध्रुव कुमार

ओलीको लक्ष्य

नेपाल अहिले विचित्रको राजनीतिक स्थितिमा छ । पुस ४ गतेदेखि संसदको हिउँदे अधिवेशन सुरु भएको छ, तर संसद चलेको छैन । प्रतिपक्षको विरोध वा अवरोधको कारण नभई प्रतिनिधिसभाको सभामुख पद रिक्त हुनाले संसदको कार्यविधि अगाडि बढेको छैन । सत्तारुढ दलभित्रको उकुस–मुकुसले गर्दा सभामुख चयन भएको छैन । उपसभामुखले समामुख पदको दाबी गरेकी छन् । यो मनासिव हो ।

मोदीको महाभारत

अघिल्लो वर्ष २०१९ मा झारखण्डसमेत अन्य ५ वटा राज्यहरूको विधानसभा निर्वाचनमा लज्जास्पद हारपछि डिसेम्बर २२ का दिन भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) ले दिल्लीको रामलीला मैदानमा विशाल आमसभा आयोजना गर्‍यो ।

मोदी लीला

भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) ले फेरि एकपल्ट प्रचण्ड बहुमतसित २०१९ को आमनिर्वाचन जिती सरकार गठन गरेपछि गृहनीतिमा लिएको केही कठोर तर असंवैधानिक निर्णयहरूले संविधान प्रदत्त राज्यको स्वायत्तता र धर्म निरपेक्षताको अवधारणामा आघात पुग्नेगरी धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक संरचना अनि सहिष्णुतामा जसरी कालिख पोतेको छ, त्यसले क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा भारतको लोकतान्त्रिक छविमा दूरगामी असर पर्ने निश्चित छ ।

कालापानी र कूटनीति

भारतको नयाँ नक्सा प्रकरण र कालापानीमा आफ्नो प्रभुसत्ता खण्डित भएको कारणले नेपालीहरूको विरोध प्रदर्शन एक महिना नाघिसक्दा पनि कुनै न कुनै तवरमा जारी छ ।

कालापानी : 'अ फेट अकम्प्ली'

यही नोभेम्बर २ मा नेपालको पश्चिमोत्तर सीमा महाकाली नदी पूर्वको भूभागसमेत गाँसेर भारत सरकारले आफ्नो मुलुकको नयाँ मानचित्र प्रकाशित गरेको विरोधमा सडक तातेपछि नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयले ‘कालापानी नेपालको भूभाग हो भन्ने विषयमा नेपाल सरकार स्पष्ट छ’ भन्दै नेपाली भाषामा साधारण विज्ञप्ति निकालेर झारा टार्ने प्रवृत्ति देखाउँदा परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीको निष्कपट छवि धमिलिएको छ ।

ध्रुव कुमारका लेखहरु :

समृद्धिको नेपाली सपना

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको बहुप्रतिक्षित भ्रमणपछि नेपालको पूर्वाधार विकासको विभिन्न पक्षमा अपेक्षित अनुदान सहयोग पुग्ने भएको छ । यसले समृद्धिको नेपाली सपना साकार हुने आस पलाएको छ । आशाको दीयो बालेर बस्नुपर्ने नेपालीहरूको नियति नै हो ।

कसरी बुझ्ने रणनीतिक साझेदारी ?

नेपालको आतिथ्य स्वीकारी चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङ फर्केपछि परराष्ट्र मन्त्रालयले जारी गरेको संयुक्त वक्तव्यमा उल्लेखित रणनीतिक साझेदारी शब्दावलीप्रति उठेको जिज्ञासा मत्थर गर्न परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले त्यो ‘मित्रताको नयाँ शब्दावली मात्र’ भनेको धेरैलाई चित्त बुझेको छैन । किनभने नेपालको चीनसितको सम्बन्ध सदैव आपसी सहयोग र चीरस्थायी मित्रतामा आधारित विस्तृत साझेदारीको स्वरुप रहिआएको छ । कूटनीतिक सम्पर्क बढेकै छ ।

अन्योलमा अमेरिकी रणनीति

सत्तारूढ राजनीतिक दल नेकपाका सर्वाधिक विवादास्पद अध्यक्ष प्रचण्डले सरकारका पाहुना चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीसितको भेटमा अमेरिकी ‘इन्डो–प्यासिफिक स्ट्राटेजी’ बारे नेपालको असहमति रहेको भनेको कुरा सार्वजनिक भएपछि उठेको चर्चा अझै सेलाएको छैन ।

अमेरिकी रणनीतिको अन्तर्य

यही भदौ तेस्रो साता नेपाल आएका चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीसितको भेटमा नेकपाका एक अध्यक्ष प्रचण्डको नेपाल ‘इन्डो–प्यासिफिक स्ट्राटेजी’ को पक्षमा नरहेको भनाइ चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले विज्ञप्ति जारी गरेपछि अमेरिकाले त्यसको औपचारिक पुष्टि खोजेको छ ।

गहिरिँदो कश्मीरी संकट

अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिको चारित्रिक विशेषता भन्नु नै त्यसले कूटनीतिक माध्यमद्वारा राष्ट्र–राष्ट्र बीचको सम्बन्धलाई बढी महत्त्व दिन्छ । जनताप्रति अक्सर निरपेक्ष रहन्छ । आफ्नो स्वार्थनिहित सन्दर्भमा बाहेक कुनै पनि राष्ट्रले, केही अपवाद छोडेर, अर्को राष्ट्रको आन्तरिक मामलामा अन्तर्राष्ट्रिय कानुनका साथै संयुक्त राष्ट्र संघ वडापत्रको आधारमा अहस्तक्षेपकारी नीति अवलम्बन गर्छ ।