कल्पना धमला

कल्पना धमलाका लेखहरु :

कोभिड–१९ : चुनौती र सम्भावना सँगसँगै

कोभिड–१९ (कोरोना भाइरस) सँग पौंठेजोरी खेल्नु हाम्रो दिनचर्या बनेको छ । युरोप, अमेरिका, बेलायत, इटालीजस्ता विकसित देशहरू यसको चपेटामा पर्दा दक्षिण एसियाकै विकासोन्मुख र गरिब देशहरूमा संक्रमण फैलिसकेको थिएन ।

नयाँ बहसको अवसर

कोरोना संकटले सबैभन्दा ठूलो प्रभाव हाम्रो रेमिटेन्समा पार्नेछ । युरोप, अमेरिका र खाडी मुलुकका कामदारको रोजगारी गुम्ने संघारमा छ । उदारीकरण, निजीकरण र भूमण्डलीकृत अर्थव्यवस्थाको कारण आर्थिक क्षेत्र खुम्चिने प्रस्ट छ । कोरोना भाइरसले कृषि, पशुपालन, पर्यटन, खुद्रा व्यापार, सार्वजनिक यातायातलगायतका क्षेत्र अवरुद्ध पारेको छ । यी क्षेत्र धराशायी हुनु भनेको अर्थतन्त्र कमजोर हुनु हो । अर्थव्यवस्था आत्मनिर्भर बनाउन सके मुलुकको मुहार फेर्न सक्ने सम्भावना पनि उत्तिकै छ ।

महिला अठारौं शताब्दीमै

पुँजीवादको लहरसँगै महिलाले घरबाट निस्किएर पुरुषसरह कारखानामा काम सुरु गरे । पुँजीवाद सामन्तवादको परिष्कृत रूप हो । पुँजीवादको उत्पादन र वितरण प्रणालीले शोषणका नयाँ स्वरूप खडा गर्‍यो ।

नथामिँदो लैंगिक हिंसा

सन् २०६० मा डोमिनिकन गणतन्त्रको मिराबेल परिवारका तीन दिदीबहिनी पट्रिया, निनभा र मारियाको तानाशाही त्रुजिलो सरकारले निर्मम हत्या गर्‍यो । उक्त हत्या लिंगका आधारमा हुने राजनीतिक हिंसा पनि भएको भन्दै लैंगिक हिंसाविरुद्ध एवं ती तीन दिदीबहिनीको सम्झना र सम्मानस्वरूप १६ दिने अभियान मनाउन थालियो ।

निर्धक्क हिँड्न कहिले पाउने ?

केपी शर्मा ओलीले प्रधानमन्त्री बनेलगत्तै भन्नुभएको थियो, ‘महिलाहरू रातको १२ बजे पनि एक्लै हिँड्न सक्छन्  । ’ तर नयाँ सरकार बनेयता बालिका बलात्कार भएको घटनामात्रै १४ सय पुगेको छ  ।

बहुमतको बलमिच्याइँ

दुुई तिहाइको सरकार बन्नु विगतमा देश र जनताले भोग्नुपरेको राजनीतिक अस्थिरताको अन्त्य र राजनीतिक स्थायित्वको प्रारम्भ हो । तसर्थ संविधानका हक कार्यान्वयन गर्नु निर्वाचित सबै तहका जनप्रतिनिधिको प्रमुख कर्तव्य हो । संविधानको कार्यान्वयनलाई पन्छाएर उही पुरानै आसेपासे पुँजीवादको अभ्यास र दुई तिहाइ बहुमतको दम्भ, घमन्डका आधारमा जनतालाई झुटो आश्वासनमात्र बाँडिरहने हो भने यो सरकारले अवसर गुमाउन सक्छ ।