यमुना पराजुली अधिकारी

यमुना पराजुली अधिकारीका लेखहरु :

तब हामीलाई चैन कसरी हुन्छ ?

जबसम्म बालबालिकाले घरमा पिटाइ खान्छन्गल्ली गल्लीको फोहोरमा लडीबुडी गर्छन् विद्यालयमा गाली, चुटाई भेट्छन् तबसम्म मलाई चैन कसरी हुन्छ ? – गिजुभाई (भारतीय शिक्षाविद्) 

प्रकृतिसँग बालबालिका

मेरी साथीकी छोरी गाउँमा बस्ने आफन्तकहाँ गएकी थिइन् । फर्केपछि उनले ‘मामु, मैले चिउरा फल्ने रूख देखें नि !’ भनिछन् । यो प्रसंग मलाई सुनाउँदै गर्दा, साथी निकै मज्जाले हाँसेकी थिइन् । त्यस्तै, केही दिनअघि मेरी दिदीकी छोरी तराई घुम्न गएकी थिइन्, उनले मलाई भिडियो कल गर्दै ‘मैले भैंसीले स्विमिङ गरेको देखें नि !’ भनिन् । उनको कुरा सुन्नासाथ म पनि हाँसें । 

बालबालिकासँग भर्चुअल छलफल

पहिलो चरणको लकडाउन अन्त्य हुनु थोरै अगाडि हामी स्कुले साथी मिलेर फेसबुक मेसेन्जरमा एउटा ग्रुप बनाएका थियौं । सो ग्रुपमा हामी स्कुलका मात्र नभई बाल्यकालदेखि सँगै हुर्के–बढेका साथी थियौं । कोही त एउटै थालमा भात खाएका साथी पनि थियौं । ग्रुपमा राम्रोसँग गफ जम्न नपाउँदै लकडाउन खुकुलो भयो । सबै आआफ्ना काममा लागियो । कहिलेकाहीँ हाई–हेलोसिबाय केही भएन । 

छोराछोरीलाई जिम्मेवारी

सन् १९९० मा बनेको अमेरिकी सिनेमा ‘होम अलोन’ मैले भर्खरै हेरें, जसमा आठवर्षे बालकलाई प्रमुख पात्रका रूपमा उभ्याइएको छ । उक्त पात्र एक्लै खेल्ने, एकदमै छिटो रिसाउने र आफ्नै उमेरका कोहीसँग पनि घुलमिल नहुने स्वभावको छ । उसलाई अभिभावकले कुनै काम लगाउँदैनन् ।

बालबालिकालाई उपहार पुस्तक

रुसी लेखक अलेक्जेन्डर रास्किनले आफ्नी छोरी बिरामी भएको बेला बाल्यकालमा आफैंले भोगेका कथा सुनाउँदासुनाउँदै यति धेरै सुनाइसकेछन् कि पछि उनले ती कथाबाट पुस्तकै तयार गरे । कथामा आफ्नै दु:ख–सुख, हाँसो–रोदनहरू थिए । रास्किनकी छोरीलाई कान दुख्ने समस्या थियो । रात पर्नेबित्तिकै छोरीलाई सहनै नसक्ने गरी कान दुख्ने हुनाले त्यसबेला उनले कथाहरू सुनाउँदा रहेछन् ।

भान्सामा छोरा

प्रसंग एक : म एक साथीसँग भिडियो कल गर्दै भाँडा माझ्दै थिएँ । भाँडा मोल्ने सिंकअगाडि अड्याइएको मोबाइल फोनमा भुइँ सफा गर्दै गरेको मेरो छोरो पनि प्रस्टसँग देखिइरहेको थियो ।

स्कुलमा यौनशिक्षा

तीन दशकअघि ठमेलको एउटा होटलमा नौ वर्षकी बालिका बलात्कृत भइछन् । घटना सार्वजनिक भएपछि केही महिलाहरू महिला सुरक्षा हुनुपर्‍यो भन्ने ज्ञापनपत्र लिएर गृहमन्त्री योगप्रसाद उपाध्यायकहाँ गएछन् ।

‘तिमी भाग्यमानी, छोरी त छैनन् !’

‘छोरी भएर जन्मिनु अभिशापै हो भने, बरिलै नजन्माइदेऊ सृष्टिले !’ साँच्चै मार्मिक लाग्छ मलाई यो गीतिपंक्ति । हुन पनि कस्तो यौनजन्य विकृति बढिरहेको हो हाम्रो समाजमा ! पाँच वर्ष पुग्न नपाउँदै बलात्कृत हुँदै छन् बालिकाहरू । प्रायः प्रत्येक दिन समाचारमा पढ्नै/सुन्नै नसकिने घटनाहरू हुन्छन् ।

छाउगोठ भत्काएर मात्रै के हुन्थ्यो !

छोटो समयकै अन्तरालमा पढ्न–सुन्न पाइरहिन्छन् छाउगोठसम्बन्धी समाचारहरू । ‘छाउगोठमा सर्पले डस्यो,’ ‘सुतेकै ठाउँमा मृत अवस्थामा फेला,’ ‘छाउ बसेकी आमासँगै बसेका साना बालबालिकाको बिजोग,’ ‘प्लास्टिक ओढेर रात काट्दै,’ ‘छाउ बसेकी महिला बलात्कृत’ जस्ता शीर्षकका समाचार पढेपछि मन–मुटु छियाछिया हुन्छ ।

बालबालिकालाई आमाको साथ

केही समयअघि कलेज जीवनका एक सहपाठीसँग म फेसबुकमा जोडिएँ । करिब सत्र–अठार वर्षपछाडि कुरा हुँदा हामीले यतिका समयसम्म सामाजिक सञ्जालमा आपसमा नजोडिएकामा अचम्म मान्यौं । कुराकानीका क्रममा थाहा भयो, उनी विदेश गएर पढीवरी नेपाल फर्केर जागिर खाँदै रहेछन् । उनको दुई वर्षको छोरो रहेछ ।