डा. खिमलाल देवकोटा

स्थानीय तहलाई पुरस्कार र दण्ड

काठमाडौंमा हालै आयोजित एउटा कार्यक्रममा सत्तारूढ नेकपाका नेता तथा पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले केही स्थानीय तह जनताको अपेक्षा अनुसार काम नगरी लुट्नमै व्यस्त रहेको कडा टिप्पणी गरे । राम्रो काम गर्नेलाई पुरस्कृत र नराम्रो गर्नेलाई दण्डित गर्ने अभ्यास सुरु गर्न सके अवस्थामा परिवर्तन आउन सक्ने उनको धारणा थियो ।

अन्तरप्रदेश सम्बन्धमा अग्रणी

नेपालको संविधानमा संघ र प्रदेश तथा प्रदेश–प्रदेशबीच उत्पन्न राजनीतिक विवाद समाधान गर्न प्रधानमन्त्रीको अध्यक्षतामा अन्तरप्रदेश परिषदको व्यवस्था छ । यसमा दुई मन्त्री (गृह र अर्थ) र प्रदेशका मुख्यमन्त्री सदस्य हुन्छन् । परिषदको बैठक आवश्यकता अनुसार बस्ने र बैठक सम्बन्धी कार्यविधि परिषद आफैले निर्धारण गरे अनुसार हुने व्यवस्था संविधानमा छ । 

अनुदानमा चित्तदुखाइ

केही साताअगाडि संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयद्वारा प्रदेशस्तरमा आयोजित अन्तरक्रिया कार्यक्रममा नेपाल सरकारले स्थानीय र प्रदेशलाई थोरै अनुदान दिएको लगायतका गुनासो प्रदेश र स्थानीय तहका पदाधिकारीले गरे  । यस्तै टिप्पणी गत भदौमा बसेको अन्तरसरकारी वित्त परिषद्को बैठकमा समेत गरिएको थियो  ।

आत्मनिर्भर बन्ने परीक्षा

सरकार गठन भएको डेढ वर्षको छोटो समयावधिमा प्रदेशले तीनवटा बजेट ल्याएका छन् । पहिलो पटक आर्थिक वर्ष २०७४/७५ का लागि करिब दुई महिनाका लागि सबै प्रदेशले बजेट ल्याएका थिए । यस आर्थिक वर्षमा प्रत्येक प्रदेशले वित्तीय समानीकरण अनुदानका रूपमा एक अर्ब दुई करोड रुपैयाँ प्राप्त गरेका थिए ।

उपलब्धिहरू पनि उत्तिकै छन्

संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक संविधान जारी भएको आज पाँच वर्ष लाग्यो । यो संविधानको सबभन्दा ठूलो उपलब्धि संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र, बहुदलीय प्रतिस्पर्धात्मक शासन प्रणाली, आवधिक निर्वाचन, स्वतन्त्र न्यायालय, मानव अधिकार, मौलिक हक, पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रता, कानुनी राज्य लगायतलाई संवैधानिक सुनिश्चितता प्रदान गर्नु हो ।

डा. खिमलाल देवकोटाका लेखहरु :

योजना छनोटमा आफूखुसी

‘योजनै–योजना, गाउँ रित्तै ।’ यसै दैनिकको भदौ ९ मा प्रकाशित समाचारको शीर्षक हो यो । समाचार अनुसार बैतडीको मेलौली नगरपालिकाको विशालपुर गाउँमा जम्मा ११ घरपरिवार छन् । यहाँ विकासका योजना भने फालाफाल छन् । केही योजना कागजी रूपमै सम्पन्न भएका छन् । विशालपुरको यो समाचार प्रतिनिधिमूलक हो । यस्ता समाचार खोज्ने हो भने सयौं भेटिन्छन् ।