निरञ्जन पराजुली

निरञ्जन पराजुलीका लेखहरु :

कन्ट्याक्ट ट्रेसिङमा सरकारी असफलता

प्रयोगशाला परीक्षणबाट हालसम्म नेपालमा करिब ५७ हजार र भारतमा ४९ लाखभन्दा बढी कोरोना भाइरस संक्रमितको पहिचान भइसकेको छ । नेपाल र भारतका ठूला सहर र ग्रामीण भेगमा समेत कतै यात्रा नगरेका स्थानीय व्यक्तिहरू संक्रमित भएपछि संक्रमण समुदायमा फैलिएको आकलन गरिएको छ ।

कोरोना परीक्षणमा चुक्दै सरकार

सरकारले कोरोना भाइरस नियन्त्रणमा सफलता पाएको दाबी गरे पनि तथ्यांक र वास्तविकता ठीक विपरीत देखिन्छ । नियन्त्रणका लागि अर्बौं खर्च गरिसकेको सरकार आम जनतालाई यसको जोखिमबाट मुक्त गर्न पूर्णतः असफल भएको छ । प्रदेश २ को वीरगन्जदेखि राजविराजसम्मको क्षेत्र कोरोना भाइरसको नयाँ ‘हटस्पट’ हुने खतरा बढेको छ ।

सुस्त परीक्षणले निम्त्याउने संकट

लकडाउन, क्वारेन्टाइन र आइसोलेसनलाई मुख्य अस्त्र बनाएर सरकार कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) विरुद्ध लडिरहेको छ । आम मानिसको बुझाइमा, नेपालमा परीक्षण नै हुन नसकेर सम्भावित संक्रमितको वास्तविक संख्या यकिन हुन नसकेको हो ।

परीक्षण क्षमता बढाउन जरुरी

कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) ले आर्थिक, सामाजिक र मनोवैज्ञानिक रूपमा संसारलाई हल्लाइरहेको छ । नेपालमा सम्भावित संक्रमण रोकथामका लागि सरकारले आम मानिसको भीडभाड नियन्त्रण, क्वारेन्टाइन र आइसोलेसनमा जोड दिए पनि प्रयोगशालाको परीक्षण क्षमता वृद्धि गर्नेतर्फ पटक्कै ध्यान पुर्‍याएको देखिँदैन ।

उच्चशिक्षा डुबाउने खेल

देशमा उच्चशिक्षाको बीराजोपरण भएको ६ दशक बिते पनि यो अझै संस्थागत हुन सकेको छैन । उच्चशिक्षाको गुणस्तर पछिल्लो समय डरलाग्दो तरिकाले खस्किँदो छ । सैद्धान्तिक अनुसन्धानका क्षेत्रमा केही चहलपहल देखिए पनि प्रयोगशालामा आधारित ‘वेट ल्याब’ अनुसन्धानमा उपकरणको चरम अभावका कारण नेपालको स्थिति दक्षिण एसियामै कमजोर छ ।