विद्यानाथ कोइराला

विद्यानाथ कोइरालाका लेखहरु :

आइतबारे बिदा : केही झार्ला त ?

बिदाको इतिहासले के भन्छ ?यहुदीहरू बाइबलको ओल्ड टेस्टामेन्ट मान्छन् । त्यहीँ जेनिसिसको १ र २ ले भन्छ- परमेश्वरले पहिलो दिन उज्यालो र अँध्यारोको सृष्टि गरे । दोस्रो दिन स्वर्ग र पृथ्वीको । तेस्रो दिन जमिन र बिरुवाको । चौथो दिन दिन र रातको । पाँचौं दिन समुद्र र हावाको । छैटौं दिन अरू जीवको । सातौं दिन परमेश्वरले साबाथ लिए । साबाथ भनेको आरामको दिन हो । त्यसैले यहुदीले त्यस दिनलाई सुत्ने दिन माने । आरामको दिन । क्रमशः उनीहरूले शुक्रबारको सूर्यास्तदेखि आइतबारको सूर्यास्तसम्मलाई बिदाको दिन बनाए । साबाथको दिन । 

केमा निरन्तरता, केमा क्रमभंग ?

ऐतिहासिक नेपालको निरन्तरता अथर्ववेदको परिशिष्टमा नेपालको नाम उल्लेख छ । अथर्वशीर उपनिषद्मा पनि नेपालको नाम छ । नामको व्याख्याले भन्छ— नेपाल ज्ञानभूमि हो । शान्तिभूमि हो । तपोभूमि हो ।

निजी शिक्षाले समाजमा विभेद ल्याएको छ

निजी विद्यालयबाट क्रिमिलियर (आर्थिक रुपमा सम्पन्न मानिसको जमात)लाई मात्र फाइदा भएको छ । क्रिमिलियरहरू निजी विद्यालयका सञ्चालकहरू हुन् । घाटाको कुरा गर्दा सामाजिक हिसाबले दरार सिर्जना भएको छ । हुने र नहुनेको स्कुल फरक फरक हुन्छ भन्ने स्थिति हाम्रो समाजमा देखा पर्‍यो । सामाजिक दरार घाटा हो भने व्यक्तिगत र क्रिमिलियरलाई फाइदा भएको नाफा हो ।

जोड्ने भाष्यको खोजी

दलीय भाष्य बदल्ने कि ?एकअर्को दललाई राजनीतिक हिलो छ्याप्न सबै सिपालु भयौं । त्यसका निम्ति सिंगो संरचना बन्यो । बनायौं । समर्पित संरचना । दलहरू आफैं स्थिर संरचना भयौं । तिनका भ्रातृ/भगिनी संगठनहरू शाखा संरचना भयौं । शिक्षकका । प्राध्यापकका । विद्यार्थीका । कर्मचारीका । यसरी हामीले संरचनागत टकरावको भाष्य सिर्जना गर्‍यौं । यो टकरावी भाष्यलाई विषयगत संवादले जोडे के हुन्छ ? त्यसका निम्ति जान्नुपर्छ, दलहरूको राज्य सञ्चालनसम्बन्धी मिल्दो डिजाइन के हो ? कृषि विकासको मिल्दो डिजाइन के हो ? फरक डिजाइन के हो ?