मणि दाहाल

मणि दाहालका लेखहरु :

प्रदेश-१ र वाग्मती : बहुमतको ठेगान छैन, घमाधम मन्त्रिपरिषद् विस्तार 

एमाले विभाजनसँगै राजनीतिक रुपमा अल्पमतमा परेका प्रदेश–१ मुख्यमन्त्री भीम आचार्य र वाग्मती प्रदेशकी मुख्यमन्त्री अष्टलक्ष्मी शाक्यले विश्वासको मत लिनुअघि नै सरकार विस्तार गरेका छन् । 

'गोन्जालो'को नेपाल साइनो 

नेत्रविक्रम चन्द नेतृत्वको नेकपाको अन्तर्राष्ट्रिय विभागले शनिबार माओवादी धारका नेताहरू जम्मा पारेर राजधानीमा एउटा कार्यक्रम गर्‍यो । कार्यक्रम थियो– 'गोन्जालो'को रिहाईबारे । हरेक वर्ष सेप्टेम्बर १२ को छेको पारेर विशेषगरी कम्युनिष्ट घटकहरूले यस्तै कार्यक्रम गर्छन् । जसको उद्देश्य २९ वर्षअघि पक्राउ परेका पेरुका कम्युनिष्ट नेता गोन्जालोप्रतिको ऐक्यबद्धता हो ।

त्यागकी लक्ष्मी : अष्टलक्ष्मी

ठूलै राजनीतिक उथलपुथल नभए वाग्मती प्रदेशकी मुख्यमन्त्री अष्टलक्ष्मी शाक्य चाँडै सत्ताबाट बाहिरिनेछिन् । विभाजन संघारमै पुगेको समयमा भदौ २ मा मुख्यमन्त्री बनेकी शाक्य एक सातामै प्रदेशसभामा अल्पमतमा परेकी थिइन् । 

भारतलाई पठाइएको ‘कूटनीतिक नोट’ खासखुसको विषय हो ? 

दार्चुला तुइन घटना र नेपाली आकाशमा अनधिकृत भारतीय हेलिकोप्टरको उडानका विषयले अहिले सरकारविरुद्ध सडक तातिएको छ । राजधानीका धेरै स्थानमा हरेकदिन यी घटनालक्षित प्रदर्शन र विरोध भइरहेका छन् । सामाजिक सञ्जालदेखि नागरिक तहसम्म यो विषयमा सरकारले राखेको मौनतामाथि प्रश्न उठेका छन् ।

वामदेवको दोस्रो बहिर्गमन : एमाले अब ‘लुलो’ हुन्छ कि ‘धूलो’ ?

एमालेभित्र पार्टीका नेताहरुको भूमिकाबारे बहस हुँदा मदन भण्डारीले एकपटक टिप्पणी गरेका थिए–‘वामदेव नहुँदा एमाले लुलो हुन्छ, वामदेवलाई जिम्मेवारी दिँदा एमाले धूलो हुन्छ ।’ जब एमालेभित्र गौतमले जिम्मेवारीको कुरा उठाउँथे एमालेजनहरू भण्डारीको त्यही अभिव्यक्तिको सम्झना गर्थे ।

देउवाले कसरी सल्ट्याउलान् शक्तिराष्ट्रसँग जोडिएका तीन मुद्दा ? 

प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाका सामुन्ने तीनवटा शक्ति राष्ट्र अमेरिका, चीन र भारतसँग सरोकार राख्ने मुद्दाहरू एकैपटक जोडिएर आएका छन् । नेपाल मामिलामा मिहिन चासो राख्ने तीन शक्ति राष्ट्रका तीनथरी विषय सामुन्नेमा आएपछि एकातर्फ सत्ता गठबन्धनभित्र छटपटी बढेको छ, अर्कोतर्फ देउवाको कूटनीतिक कौशल अब कसरी प्रदर्शन हुन्छ त्यसप्रति सरोकारवालाहरूको चासो प्रकट हुन थालेको छ । 

एमाले विभाजनका बाछिटा : तीन सरकार गए, दुइटा संकटमा

केन्द्रमा सत्ता गुमाइसकेको एमाले राजनीतिक घटनाक्रममा कुनै ठूलो परिवर्तन नभए एक महिनाभित्र सबै प्रदेशमा सरकारबाट बाहिरिने देखिएको छ । पछिल्लो समयमा मुख्यमन्त्री परिवर्तन गरेर प्रदेश–१ र वाग्मतीमा सरकार जोगाउने कोसिस भए पनि एमाले विभाजित भएसँगै ती प्रदेशमा सरकारको निरन्तरताको संभावना क्षिण भएको हो । पार्टी विभाजनका लागि बुधबारसम्म प्रदेशमा भएका सनाखतले एमालेको नेतृत्वमा बाँकी रहेका दुइटा प्रदेशको नेतृत्व पनि गुम्ने अवस्थामा पुगेको हो ।  

एमाले विभाजनः कांग्रेस र माओवादी केन्द्रलाई राजनीतिक लाभ

२०५४ फागुन २१ गते राजधानीको राष्ट्रिय सभागृहमा अनेरास्ववियु वाग्मती अञ्चल समन्वय कमिटीले कार्यक्रम गरेको थियो । महाकाली सन्धिको विषयमा चुलिएको मतभेदपछि एमालेबाट विभाजित भएका माले महासचिव वामदेव गौतम पहिलो पटक सम्बोधन गर्दै भनेका थिए– ‘विभाजन र विद्रोहले कमजोर मात्रै पार्दैन । शक्ति र उर्जा पनि दिन्छ ।’ 

एमालेमा ‘फेस सेभिङ’, मझधारका नेता ओलीसँगै ! 

नेकपा (एकीकृत समाजवादी) निर्माण प्रक्रियामा सहभागी नभएका माधवकुमार नेपाल निकट दोस्रो पुस्ताका नेताहरू अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले समयतालिका सहित १० बुँदे सहमति कार्यान्वयन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएपछि एमालेभित्रै संघर्ष गरेर जाने निष्कर्षमा पुगेका छन् । 

‘ओलीसँग मिल्न न्यूनतम लोकतान्त्रिक अभ्यासको स्पेस चाहिन्छ’

२०३६ सालको आन्दोलनका चर्चित विद्यार्थी नेता टंक कार्की अहिले एमालेका केन्द्रीय सदस्य छन् । चीनका लागि पूर्वनेपाली राजदूत कार्की एमाले अध्यक्ष ओलीको पार्टी सञ्चालन शैलीसँग असन्तुष्ट रहेका छन् तर पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले नयाँ दल गठन गर्ने प्रक्रियामा सहभागी भएका छैनन् ।