सुरेन्द्र पाण्डे

सुरेन्द्र पाण्डेका लेखहरु :

‘वर्तमान आर्थिक समस्यालाई बजेटले बेवास्ता गरेको छ’

चालु आर्थिक वर्षका लागि अध्यादेशबाट ल्याइएको बजेट पूरै खर्च गर्न नसकेर तीन पटकसम्म संशोधन भइसकेको छ । चालु वर्षको घटाइएको बजेटको आकार १४ खर्ब ४७ अर्ब रुपैयाँ मात्र हो, जुन रकम आगामी असार मसान्तसम्म खर्च हुने छाँट छैन तर अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले संशोधित बजेटभन्दा झन्डै साढे ३ खर्बले आकार बढाउँदै आगामी वर्षका लागि १७ खर्ब ९३ अर्ब रुपैयाँको बजेट ल्याएका छन् । बजेटको आकार तथा कार्यक्रममाथि पक्ष–विपक्षमा बहस भइरहेको छ । समग्रमा बजेट कस्तो छ, यसले अर्थतन्त्रमा कस्तो प्रभाव पार्ला, के गरिनुपर्थ्यो वा के गरिनु हुँदैन थियो लगायत विषयमा केन्द्रित रहेर कान्तिपुर दैनिकले आयोजना गरेको बजेट समीक्षामा सहभागी एमाले उपाध्यक्ष तथा पूर्वअर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डेले राखेको विचारको सम्पादित अंश :

‘राष्ट्र बैंकलाई कमजोर बनाउँदा अन्तर्राष्ट्रिय जगतको चासो हुन्छ, हामी थप निगरानीमा पर्छौं’

बाहिरबाट ल्याइएको पैसामाथि शंका लागेर राष्ट्र बैंकले अनुसन्धान गरिरहेको र त्यो पैसा छुटाउन अर्थमन्त्रीबाट दबाब गएको भनेर सञ्चार माध्यामहरूले लेखिरहेका छन् । त्यो विषयको जवाफदेही त स्वयं अर्थमन्त्री हुनुपर्ने हो । मन्त्री जवाफदेही हुनुपर्ने विषयमा गभर्नरलाई जोडेर पदबाट हटाउन कसरी मिल्छ ? शक्तिमा भएपछि जे पनि गर्न मिल्छ भन्ने त हुँदैन ।

डाटा प्रभुत्ववादमुनि अबको विश्व

जर्मन इन्जिनियर तथा अर्थशास्त्री क्लाउस मार्टिन स्वाबले सन् २०१६ मा स्विट्जरल्यान्डको डाभोसमा भएको विश्व आर्थिक सम्मेलनमा चौथो औद्योगिक क्रान्ति आरम्भ भएको उल्लेख गरे । उनले चौथो औद्योगिक क्रान्ति विगतका सबै औद्योगिक क्रान्तिभन्दा आधारभूत रूपले भिन्न हुने बताए । उनले यस क्रान्तिले नयाँ प्रविधिहरूद्वारा भौतिक, डिजिटल र जैविक विश्वलाई फ्युजन गरी अर्थतन्त्र तथा उद्योगको क्षेत्रमा मात्र होइन, मानवजाति सर्वश्रेष्ठ हो भन्ने तथ्यलाई नै चुनौती दिन सक्ने बताए ।