डम्बर चेम्जोङ

डम्बर चेम्जोङका लेखहरु :

डरको मानवशास्त्र

डरको शास्त्रीय पक्ष : आम मानिसलाई लाग्छ— डर वा त्रास भनेको व्यक्तिको मनोगत चरित्र वा व्यक्ति–मानसिकतासँग सम्बन्धित हुन्छ । कुनै व्यक्तिलाई लाग्ने डर–त्रासको विश्लेषण गर्ने विज्ञान भनेको मनोविज्ञान मात्र हो भन्ने लाग्न सक्छ तर मानवशास्त्रीय नजरले हेर्ने–बुझ्ने हो भने डरको स्रोत व्यक्ति मानसिकता होइन, बृहत्तम सांस्कृतिक र सामाजिक संरचना हो । मानवशास्त्री एन्ड्रिया वोस्कोवोइनिक लेख्छन्— डरको अध्ययन भौतिक, सामाजिक र सांस्कृतिक तीनैखाले विज्ञानबाट गर्न सकिन्छ ।

कोरोना कैरन

डिसेम्बर २०१९ देखि चीनको वुहान सहरमा महामारीको रूपमा सुरु भएर हाल विश्वभर फैलिएको कोरोना भाइरस–१९ चमेराबाट सालक हुँदै मानिसमा सर्‍यो होला भन्ने अनुमान गरिन्छ । यस भाइरसको संक्रमणबाट हुने रोगलाई विश्व स्वास्थ्‍य संगठनले फेब्रुअरी २०१९ को दोस्रो हप्तामा कोभिड–१९ नामकरण गरेपछि यो रोगको नाम नै कोभिड–१९ रह्यो ।

भाग्यवादका भाष्यकार

ललितपुर झरुवारासी गाउँका चेतबहादुर विष्ट यति कट्टर थिए कि ‘को छ, को छ, कसरी जोसुकैसँग यात्रा गर्ने ?’ भनेर बससमेत चढ्दैनथे । गाउँघरमा घोडा चढेर र हिँडेरै सहर पुग्थे । घरमा हाँस, कालिज, गाई, भेडा थिए तर कुखुरा पाल्न बन्देज थियो ।

जुत्ताको मानवशास्त्र

मानिसले खासगरी चिसो ठिही, ढुंग्यान, पत्थरिलो गेग्रर्‍यान, काँडे झाडीमा हिँड्दा खुट्टाको वचावटका लागि जुत्ता नामको पहिरन अनेक रूपमा क्रमशः निर्माण गर्‍य‌ो । आफूलाई शारीरिक कठिनाइबाट बचाउन र खुट्टालाई सुरक्षित राख्न रूखको बोक्रो, जनावरको छाला, रौँ, घाँसपातजस्ता वस्तुहरूबाट जुत्ता बनाई यसको प्रयोग भएझैं लाग्छ ।