क्वारेन्टाइनमा कोचाकोचले संक्रमणको जोखिम- समाचार - कान्तिपुर समाचार

क्वारेन्टाइनमा कोचाकोचले संक्रमणको जोखिम

मोहन बुढाऐर

धनगढी — सुदूरपश्चिममा दिनहुँ हजारौंको संख्यामा भारतबाट भित्रिन थालेपछि क्वारेन्टाइन व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बनेको छ । विद्यालय र खाली भवनमा हुलेर राख्दा क्वारेन्टाइन संक्रमणको जोखिम केन्द्र बनेका हुन् । यस्तो अवस्थामा होम क्वारेन्टाइन नै सुरक्षित हुने स्वास्थ्य अधिकारी बताउँछन् ।

‘विश्व स्वास्थ्य संगठनको मापदण्डअनुसार व्यवस्थापन गर्न नसकिए होम क्वारेन्टाइन सुरक्षित हुन सक्छ,’ सुदूरपश्चिमका प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशक डा. गुणराज अवस्थीले भने, ‘एकै कोठामा हुलेर राख्नुपर्ने क्वारेन्टाइन कोरोना संक्रमणका स्रोत बनिरहेका छन् ।’ उनले क्वारेन्टाइनबाटै समुदायमा कोरोना संक्रमण बढ्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरे । डा. अवस्थीले होम क्वारेन्टाइनमा राख्ने र लक्षण देखिएपछि परीक्षण गरेर संक्रमण देखिएकालाई आइसोलेसनमा राखेर उपचार गर्ने तरिका अपनाउनुपर्ने अवस्था आएको बताए । ‘पछिल्लो समय भारतबाट भित्रिएकामा ४० प्रतिशत भन्दा बढीमा कोरोना संक्रमणको आशंका गरिएको छ,’ उनले भने, ‘यस्तो व्यवस्थापनले बाँकी ६० प्रतिशतलाई सर्ने देखिएको छ ।’

उनका अनुसार भारतबाट आएका संक्रमितलाई पनि सुदूरपश्चिमको स्वास्थ्य संरचनाले धान्न सकिने अवस्था छैन । ‘समुदायमा केही गरी फैलियो भने झन भयावह अवस्था बन्छ,’ उनले भने । स्वास्थ्य निर्देशनालयका अनुसार धनगढी उपमहानगरपालिका ५ मा एक जनामा बाहेक संक्रमित देखिएकाहरु सबै बाहिरबाट आएका हुन् । एक जना यूएईबाहेक अन्य भारत र नेपालकै अन्य जिल्लाबाट आएकाहरु गरी हालसम्म सुदूरपश्चिममा ४३ जनामा संक्रमण पुष्टि भइसकेको छ ।

सुदूरपश्चिममा आइतबारसम्म भारतबाट आएका ४३ हजार ६ सय ६२ जनालाई क्वारेन्टाइनमा राखिएको छ । निर्देशनालयका अनुसार सुदूरपश्चिमका ८८ वटै पालिकाका स्कुल, खाली भवन गरी १ हजार २ सय ७४ क्वारेन्टाइनमा ५० हजार ६ सय २४ जनाका लागि बेड राखिएको छ । डा. अवस्थीले हरेक दिन क्वारेन्टाइनमा बेड थप्दै जानुपरेको बताए । अब थप्न सकिने ठाउँसमेत नभएको उनले बताए ।

सुदूरपश्चिमका गौरीफन्टा, गड्डाचौकी, झुलाघाट र दार्चुलालाई सरकारले भारतबाट आउने नाकाका रूपमा सरकारले खुला गरेको छ । गौरीफन्टाबाट दुई सातायता ४५ हजारभन्दा बढी मानिस भित्रिएका छन् । पछिल्लो साता दैनिक ५ हजारसम्म भित्रिरहेको कैलाली जिल्ला प्रशासन कार्यालयका प्रशासकीय अधिकृत शिवराज जोशीले बताए । सोमबार मात्रै ३ हजार २ सयभन्दा बढी भित्रिएका छन् । किट अभावमा यसरी भित्रिनेहरुको परीक्षण बढाउन नसकिएको डा. अवस्थीले बताए । अहिलेसम्म प्रदेशभर ६ हजार २ सय ९६ जनाको पीसीआर परीक्षणका लागि स्वाब संकलन भएको छ । तीमध्ये ५ हजार ६ सय ८० को मात्रै रिपोर्ट आएको छ । २२ हजार ३ सय ६ जनाको आरडीटी गरिएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २०, २०७७ ०९:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘बन्द प्रशिक्षण तत्काल सुरु गरौं’

लकडाउनका कारण लामो समय घरमा रहनुपर्दा खेलाडीको स्तर शून्यमा झर्ने जोखिम कम गर्न कम्तीमा सागका पदकविजेता खेलाडीलाई बन्द प्रशिक्षणमा राख्न विज्ञहरुले सुझाएका छन् ।
कुशल तिमल्सिना

काठमाडौँ — कोरोना भाइरसको महामारीसँगै ठप्पप्रायः रहेको विश्व खेलकुद पुनः सुरु गर्ने प्रयासका रूपमा इंग्ल्यान्ड र वेस्ट इन्डिजले द्विपक्षीय क्रिकेट शृंखला जुलाईमा गर्ने सहमति गरे । फुटबलमा जर्मन बुन्डेसलिगा सुरु भइसकेको छ भने अधिकांश देशले कोरोनाले अवरुद्ध घरेलु प्रतियोगिता फेरि सञ्चालन गर्न मिति तय गरिसकेका छन् ।

कोरोनापछि तंग्रिने प्रयासको रूपमा रहेका यी प्रतियोगितापछि सम्बन्धित निकायले स्वास्थ्य सुरक्षा अपनाएर क्रमशः प्रतियोगिता आयोजना गर्न सक्नेछन् । यसै पनि खेलकुदलाई लामो समय लकडाउनमा राख्न नहुने आवाज विश्वव्यापी रूपमा उठिरहेकै छ ।

महामारी नियन्त्रणकै लागि भनेर देशमा लकडाउन लागू गरिएको साढे २ महिना पुग्न लागेको छ । यसबीच खेलकुद गतिविधि ठप्पजस्तै छन् । पूर्वाधार निर्माणका क्षेत्रमा आंशिक काम भइरहे पनि नेपालमा प्रतियोगिता र प्रशिक्षण बन्द छ । खेलाडीहरू घरमै थन्किएका छन् । लामो लकडाउनका कारण पुगेको शारीरिक र मानसिक क्षतिपूर्तिका लागि उनीहरूले अरू लामो समय चुकाउनुपर्ने निश्चित छ ।

एथलेटिक्सका प्रशिक्षण प्रशिक्षक सुशीलनरसिंह राणाले लकडाउनको नाममा खेलाडीलाई घरभित्रै थुनेर राख्नु नेपाली खेलकुदका लागि प्रत्युत्पादक हुने दाबी गर्छन् । १३ औं सागपछि नेपाली खेलाडी फुर्सदमा छन् । चैत दोस्रो साता लकडाउन घोषणा भएयता घरमै रहनुपरेपछि नियमित प्रशिक्षणबाट पनि उनीहरू वञ्चित छन् ।

पूर्व प्रमुख प्रशिक्षक राणाका अनुसार घरमा रहेर गरिने फिटनेस प्रशिक्षणले खेलाडीको प्राविधिक क्षमताको स्तरोन्नति हुँदैन । बरु उनीहरूको क्षमतामा ह्रास आउनेछ । ‘हाम्रा खेल अधिकारीहरूले बुझ्नुपर्ने कुरा के हो भने अब तत्कालै प्रशिक्षण सुरु गर्नुपर्नेछ । कोरोनाका नाममा चुप लागेर बस्ने हो भने हाम्रा खेलाडीको स्तर शून्यमा झर्नेछ,’ राणाले कान्तिपुरसँग भने, ‘एउटा स्तरीय खेलाडी तयार गर्न राज्यको दसौं वर्षको लगानी छ । उनीहरूले पछिल्ला समय ल्याएका नतिजाका आधारमा त्यसभन्दा ठूला प्रतियोगितामा सफलता हासिल गर्न नियमित प्रशिक्षणले निरन्तरता पाउनुपर्नेछ ।’

उनका अनुसार लामो समयसम्म खेलमैदानबाट बाहिरिनुपर्दा खेलाडी शून्यमा झर्ने र पुरानै अवस्थामा ल्याउन निकै कठिन हुन्छ । यो नितान्त प्राविधिक कुरा हो र खेलपदाधिकारीले पनि त्यहीअनुसार बुझ्नुपर्छ । राणाले खेलाडीलाई प्रशिक्षणमा राख्न उपाय पनि सुझाएका छन् । ‘कम्तीमा सागका पदक विजेता खेलाडीका लागि होटलमा क्वारेन्टाइनमा राखेर रंगशालामा प्रशिक्षणको व्यवस्था गर्नुपर्छ,’ उनले थपे, ‘हामीले सागमा ठूलो सफलता हासिल गर्‍यौं । यसलाई कायम राख्न लामो समयको योजना बनाउनुपर्छ र त्यसका लागि यो सबैभन्दा उपयुक्त अवसर हो ।’

‘प्रतियोगिता नभए पनि बन्द प्रशिक्षण सुरु गर्ने हो भने खेलाडीको स्तर बुझ्न सकिन्छ । कोरोना महामारीबीच खेलाडीलाई बन्द प्रशिक्षणमा राख्नु स्वास्थ्यका हिसाबले सुरक्षित पनि हुन्छ,’ उनले थपे  ।

१३औं सागमा नेपाललाई पहिलो पदक दिलाउने कराते खेलाडी चञ्‍चला दुनुवार फाइल तस्बिर : कान्तिपुर

कोरोनाका कारण स्थगित गरिएका प्रतियोगिताहरू महामारी कम भएसँगै क्रमशः आयोजना हुनेछन् । युरोप र अमेरिकामा कोरोना महामारी अन्त्यको चरणमा छ उनीहरू प्रतियोगिता सन्चालन गर्ने तयारीमा छन् । त्यसका लागि खेलाडीलाई तयारी समय आवश्यक पर्न सक्छ । कोरोनाकै कारण ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक २०२१ मा सारिएको छ । त्यही वर्ष पाकिस्तानमा १४ औं साग आयोजना हुनेछ । सन् २०२२ मा १९ औं एसियाली खेलकुद आयोजना हुँदै छ । प्रशिक्षक राणाले यिनै ठूला प्रतियोगितामा सफलता हासिल गर्ने गरी दीर्घकालीन प्रशिक्षण सुरु गर्ने यो उपयुक्त अवसर भएको बताए ।

यता, राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) भने तत्कालै त्यस्ता खाले प्रशिक्षण सुरु गरिहाल्न तयार देखिँदैन । राखेप सदस्य–सचिव रमेशकुमार सिलवालले खेलाडीको प्रशिक्षण तत्काल सुरु गरिहाल्न सरकारबाट अनुमति नपाएको बताए । ‘सरकारले अनुमति दिएको पूर्वाधारको क्षेत्रमा हामीले काम सञ्चालन गरिरहेकै छौं । सरकारले प्रशिक्षण सुरु नगर्नु भनेको छ, प्रतियोगिता त रोकेकै छ । प्रतियोगिताको सम्भावना अहिले छैन,’ उनले कान्तिपुरसँग भने, ‘खेलाडीलाई नियमित प्रशिक्षण व्यवस्था गर्नेबारे हामीले छलफल गरिरहेका छौं । केही एकल खेलको प्रशिक्षण सुरु गर्ने कि भन्ने छलफलमा पनि छौं । संक्रमितको संख्या दिनदिनै बढिरहेको अवस्थामा अहिले नै प्रशिक्षण सञ्चालन हुने सम्भावना कमजोर छ ।’

राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका कप्तान ज्ञानेन्द्र मल्लले नेपालमा अहिलेको अवस्था हेर्दा मैदानमा गएर क्रिकेट खेल्ने अवस्था नरहेको बताए । ‘आईसीसीले निर्देशिका जारी गरेको छ । त्यहीअनुसार परिपत्र नेपाल क्रिकेट संघलाई पनि आएको होला । तर युरोपमा कोरोना महामारी अन्त्यतिर पुगेको छ भने नेपालमा भर्खरै सुरु भएको छ । त्यहाँ ३ महिनाअगाडिको स्थितिमा नेपाल अहिले पुगेको छ । हामीले हाम्रो सरकारको निर्देशन पनि पालना गर्नुपर्छ । यो स्थितिमा मैदानमा फर्कने अवस्था छैन,’ कप्तान ज्ञानेन्द्रले थपे, ‘हाम्रो देशमा कोरोना संक्रमितको दर बढिरहेको छ । हाम्रा अधिकांश खेलाडी संक्रमण दर उच्च रहेका जिल्लाहरूमा छन् । त्यसैले हामी घरभित्रै रहनुको विकल्प छैन ।’ अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) ले लामो समय मैदानबाहिर रहेका खेलाडीलाई लयमा फर्काउन लाग्ने समयबारे निर्देशिका जारी गरेको छ । आईसीसीका अनुसार टेस्ट क्रिकेट खेल्न ८ देखि १२ साताको तयारी हुनुपर्नेछ । ट्वान्टी–२० र एकदिवसीयलाई ६ साता तयारी गर्नुपर्नेछ । खेलाडीलाई चोटबाट जोगाउ त्यसो गर्नुपरेको आईसीसीले प्रस्ट पारेको छ ।

क्रिकेटर हरिबहादुर चौहान फाइल तस्बिर : कान्तिपुर

महामारीका कारण नेपालले नामिबिया र पपुवा न्युगिनीसँग विश्वकप क्रिकेट लिग–२ अन्तर्गतको खेल स्थगित भएको थियो । नेपालको राष्ट्रिय टोलीले स्कटल्याडसँग जुलाई र मेरिलोबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) सँग अगस्टमा शृंखला खेल्ने तय भएको छ । यी प्रतियोगिता अहिलेसम्म स्थगित गरिएको छैन । टेस्ट मान्यताप्राप्त देशहरूले शृंखला सुरु गर्ने तयारी गरे पनि एसोसिएट मुलुकका टोलीहरूमा सबै मापदण्ड पूरा गरी प्रतियोगिता आयोजना गर्न असम्भवजस्तै छ । त्यसैले आईसीसीले एसोसिएट टिमका लागि जोखिम नलिन पनि सक्छ ।

फुटबलको विश्वकप छनोटअन्तर्गत जोर्डन, चाइनिज ताइपेई र अस्ट्रेलियासँगको नेपालमै हुने खेल कोरोनाकै कारण स्थगित गरिएका छन् । ओलम्पिक छनोटअन्तर्गतका प्रतियोगितामा निकट भविष्यमै सञ्चालनको तयारी हुनेछ । त्यसका लागि आफ्ना खेलाडीलाई तयारी अवस्थामा राख्न र सुखद नतिजाको अपेक्षा गर्ने हो भने लकडाउनको बहानामा खेलाडीलाई घरमै फिटनेसमा बस्न भनेरमात्र नहुने विज्ञको सुझाव छ ।

राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडी संघका अध्यक्ष तथा कराते प्रशिक्षक दीपक श्रेष्ठले लकडाउनका कारण खेलकुदमा धेरै नकारात्मक असर परेको बताए । ‘घरमै बसेर प्रशिक्षण गर्ने भनिए पनि त्यो प्रभावकारी हुँदैन । लामो समयको लकडाउनले खेलाडीको प्रदर्शनस्तर शून्यमा झरिसकेको छ । यसबाट माथि आउनका लागि जति समय लकडाउन भयो त्यति नै समय कुर्नुपर्छ । कतिपय खेलाडी नैराश्यताका कारण खेलकुद नै छाड्ने मनस्थितिमा पुगिसकेका छन् । यो भन्दा दुःखको कुरा अरु के होला ?,’ श्रेष्ठले भने, ‘खेलकुद मन्त्रालय र राखेपले निर्देशिका बनाएर खेलाडीलाई बन्द प्रशिक्षणमा राख्न ढिला भइसकेको छ । अन्यथा एउटा खेलाडी तयार पार्न लागेको दशकौंको मिहिनेत खेर जानेछ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ २०, २०७७ ०९:२३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×