कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

धमाधम आकस्मिक कोष

स्वास्थ्यकर्मीलाई दैनिक ५ सय प्रोत्साहन भत्ता, मासिक २५ लिटरका दरले इन्धन
सीमा तामाङ

ललितपुर — कोरोना भाइरसको संक्रमणविरुद्धको सतर्कताका लागि गतिविधि गर्न स्थानीय तहहरूले छुट्टै कोष बनाउन थालेका छन् । काठमाडौं उपत्यकाका स्थानीय तहमध्ये अधिकांशले यस्तो गरेका हुन् ।

ललितपुर महानगरपालिकाले आकस्मिक कोष नछुट्याए पनि विपद् व्यवस्थापन समितिमार्फत काम गर्दै आएको जनाएको छ । प्रवक्ता राजु महर्जनले नगरस्तरीय समितिको कोषमा १ करोड ५० लाख र २९ वटै वडाको विपद् व्यवस्थापन समितिमा पनि १/१ लाख रुपैयाँ रहेको बताए । ‘वडाले जनचेतनामूलक कार्यक्रम गरिरहेका छन्, मास्क, स्यानिटाइजर वितरण र किटनाशक औषधि छर्किने काम भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘विदेशबाट आएका र मजदुरहरूको तथ्यांक संकलन भइरहेको छ ।’ दैनिक ज्याला तथा मजदुरी गर्नेलाई राहत वितरण गर्न संघीय सरकारले २५ लाख रुपैयाँ दिने जानकारी प्राप्त भएको उनले बताए ।


काठमाडौं महानगरपालिकाले भने १० करोड रुपैयाँको आकस्मिक कोष स्थापना गरेको छ । वडाअनुसार २ देखि ४ लाख रुपैयाँ बजेट पठासइकेको छ भने पुन: अर्को किस्ता पठाउने तयारी छ । महानगरका प्रवक्ता ईश्वरमान डंगोलले कोषबाटै कोरोना भाइरस रोकथामका लागि आवश्यक पर्ने सामग्रीदेखि व्यवस्थापनसम्म खर्च गरिरहेको बताए । ‘चेतनामूलक पम्प्लेट, ब्यानर र पर्चादेखि मास्क वितरण र किटनाशक औषधि छर्किंने काम गरिरहेका छौं,’ उनले भने, ‘अब क्वारेन्टाइन तथा आइसोलेसन वार्ड बनाउने तयारी छ ।’


ललितपुरको गोदावरी नगरपालिकाले ५१ लाख रुपैयाँको आकस्मिक कोष बनाएको छ । उक्त कोषबाटै स्वास्थ्यकर्मीलाई दैनिक ५ सय रुपैयाँ प्रोत्साहन भत्ता दिइरहेको मेयर गजेन्द्र महर्जनले बताए । ‘नगरबाट परिचालित स्वास्थ्यकर्मी, जनप्रतिनिधि तथा कर्मचारी संक्रमित भई उपचार गर्नुपरेमा नि:शुल्क गरिने र संक्रमणबाट मृत्यु भएमा तिनका परिवारलाई १० लाख रुपैयाँ पनि कोषबाटै उपलब्ध गराउँछौं,’ उनले भने । नगरपालिकाले लकडाउनको अवधिभर स्वास्थ्य चौकीमा खटिएका स्वास्थ्यकर्मीलाई मासिक २५ लिटरका दरले इन्धनसमेत उपलब्ध गराउने भएको छ । गोकर्णेश्वर नगरपालिकाले पनि ५० लाख रुपैयाँको आकस्मिक कोष बनाएको नगरप्रमुख सन्तोष चालिसेले बताए ।


भक्तपुरको मध्यपुर थिमि र चाँगुनारायण नगरपालिकाले पनि विपद् कोष स्थापना गरेका छन् । मध्यपुर थिमिले ३ करोड र चाँगुनारायणले २ करोड ५० लाख रुपैयाँको कोष खडा गरेका हुन् । मध्यपुर थिमिका नौवटै वडामा वडाध्यक्षको संयोजकत्वमा ५/५ लाखका दरले वडा विपद् कोषसमेत स्थापना गर्ने निर्णय भएको छ । नगरपालिकाले खाद्यान्न आपूर्ति, राहत व्यवस्थापन तथा वितरण समिति गठन गरेर वडामार्फत वितरण थालेको छ । मध्यपुर थिमि नगरद्वारा सञ्चालित नेपाल–कोरियामैत्री नगरपालिका अस्पतालमा कोभिड–१९ का संक्रमितलाई सेवा दिन चिकित्सकसहित स्वास्थ्यकर्मी र आइसोलेटेड एम्बुलेन्स तयारी अवस्थामा राखेको नगरप्रमुख मदनसुन्दर श्रेष्ठले बताए

चाँगुनारायणले कोषमा तत्कालका लागि ३० लाख रुपैयाँ जम्मा गरेको नगरप्रमुख सोमप्रसाद मिश्रले जानकारी दिए । नगरपालिकाले लकडाउन अवधिमा काममा खटिएका स्वास्थ्यकर्मीलाई तलबको ५० प्रतिशत थप प्रोत्साहन भत्ता दिने निर्णय गरेको छ । नगरपालिकाले पीपलबोटस्थित खानेपानी सरसफाइ तालिम केन्द्र र नेपाल इन्जिनियरिङ कलेजमा क्वारेन्टाइन कक्ष बनाउने तयारी गरेको छ । दुवाकोटस्थित काठमाडौं मेडिकल कलेजलाई कोभिड–१९ संक्रमितको उपचारका लागि सात वटा भेन्टिलेटरसहितको आइसोलेसन वार्ड बनाइएको छ ।

प्रकाशित : चैत्र २३, २०७६ ११:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कोरोना संक्रमण रोक्‍न गाउँगाउँमा तगारो

सम्भावित संक्रमण रोक्न गाउँको सीमा क्षेत्रमा आउजाउमा रोक लगाइएको छ । निगरानी गर्न स्वयंसेवक तथा प्रतिकार्य समूह गठन गरिएको छ ।
आश गुरुङ, हरिराम उप्रेती, घनश्याम खड्का

लमजुङ, गोरखा, म्याग्दी — ‘विश्वव्यापी महामारीका रूपमा फैलिएको कोरोना भाइरस थप फैलिन नदिन ढगैं गाउँमा अनिश्चिकालीन लकडाउन घोषणा गरिएको छ,’ लमजुङको मर्स्याङ्दी गाउँपालिका–३, ढगैं पस्ने बाटामा उत्तिसको रुखको तगारामा कागजको पम्पलेटमा लेखिएको छ ।

जरुरी परे वडासदस्य सुमन गुरुङ र टोल सुधार समिति अध्यक्ष सुनबहादुर गुरुङको फोन नम्बर पनि राखिएको छ । सुनबहादुरले भने, ‘गाउँमा कोरोना भाइरसको संक्रमण हुन नदिन हामीले तगारो बनाएका हौं । यही तगाराले जोकसैलाई पनि छेक्छ । यो हाम्रो सुरक्षाका लागि हो ।’ उनका अनुसार अर्को निर्णय नभएसम्म गाउँमा कोही व्यक्ति आउन पाउनेछैनन् ।

सुन्दरबजार नगरपालिका–५, गहतेगाउँका स्थानीयले पनि गाउँतर्फ लाग्ने बाटो छेक्न तीनसुर (तीनपट्टि) तगारो बनाएका छन् । बेंसीसहर नगरपालिका–२, चिसापानी, वडा–१, उदिपुरबाट आउने र सुन्दरबजार नगरपालिका कार्यालयबाट आउने बाटो छेक्न रुख ढालेर मुढा तेस्र्याइएको हो । ‘प्रवेश निषेध । जबर्जस्ती गरे आवश्यक कारबाही गरिनेछ’ व्यहोरा लेखिएको कागज टाँसेको छ । स्थानीय हस्तबहादुर गुरुङका अनुसार नयाँ मान्छेलाई फर्काइएको छ । गाउँमा मान्छे आउन नदिन युवाले गस्ती र निगरानीसमेत गरेका छन् । ‘गाउँलेलाई अहिले जोगाए मात्रै जोगिने भए,’ उनले भने ।

बेंसीसहर–१, नयाँ गाउँवासीले गाउँमा अन्य व्यक्तिलाई प्रवेश रोक्न सडकमै तगारो बनाएका छन् । स्थानीय धनप्रसाद गुरुङका अनुसार कोरोना संक्रमण फैलिन नदिन गाउँलेको भेलाबाट भएको निर्णयअनुसार नाका–नाकामा बाँसको तगारो बनाइएको हो । ‘हामीले गाउँका ६ वटै नाकामा तगारो बनाएका छौं । अपरिचित र बाहिरका व्यक्तिलाई गाउँ प्रवेशमा रोक लगाएका छौं,’ उनले प्रस्ट्याए । इष्टमित्र र आफन्तलाई समेत प्रवेशमा रोक लगाएको उनले जानकारी दिए । ‘कोरोनाले आफन्त, इष्टमित्रलाई पहिलो प्रहार गर्छ,’ उनले भने, ‘जोकोही होस्, जबर्जस्ती पसेमा हामी गाउँको नियमानुसार कारबाही गर्छौं ।’

गत साता मस्र्याङ्दी–६, ठूलीबेंसीका स्थानीयले गाउँ प्रवेश गर्ने तीन वटा नाकामा तगारो राखेर गाउँ प्रवेशमा रोक लगाउँदा नजिकै निर्माणाधीन ३० मेगावाटको न्यादी जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत चिनियाँले भत्काएपछि झडप भएको थियो । स्थानीयले चिनियाँ सवारी तोडफोड गर्नुका साथै दुई जना नेपालीमाथि हातपातसमेत गरेका थिए ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी लक्ष्मणबहादुर खड्काले गाउँमा प्रवेश नदिनु राम्रो कुरा भए पनि विकास निर्माणका कार्यमा व्यवधान सिर्जना गर्न नहुने तर्क गरे । ‘भोलि त्यही गाउँमा एम्बुलेन्स जानुपर्ने हुन सक्छ । त्यतिबेला समस्या हुन्छ,’ उनले भने ।

टोलटोलमा ‘कोरोना प्रतिकार्य समूह’
कोरोनाको सम्भावित संक्रमण रोकथामका लागि गोरखाको सिरानचोक गाउँपालिकाले प्रत्येक टोलमा ‘कोरोना प्रतिकार्य समूह’ गठन गरेको छ । टेलिफोनमार्फत कार्यपालिका सदस्यसँग छलफल गरी समूह गठन गरिएको गाउँपालिका अध्यक्ष राजु गुरुङले बताए ।

कोरोनाबारे सचेतना जगाउन माइकिङ, लकडाउनअघि विदेशबाट आएकाको लगत संकलन तथा होम क्वारेन्टाइनमा बसे–नबसेको अनुगमन, जुवातास नियन्त्रण गर्नेलगायत कार्यमा समूह सक्रिय छन् । ‘प्रत्येक टोलमा दुई महिला र दुई पुरुष सदस्य रहने गरी समूह गठन भएको छ,’ उनले भने । उनका अनुसार चार दिनमा पालिकाभरि एक सय टोलले यस्तो समूह गठन गरेका छन् ।

समूह गठनपछि लकडाउनअघि विदेशबाट आएकाको तथ्यांक संकलनको काम सकिएको छ, जसअनुसार ११ जना मात्रै विदेशबाट आएको पुष्टि भएको अध्यक्ष गुरुङले जनाए । ज्यालामजदुरी गर्नेको लगत संकलन पनि समूहमार्फत नै थालिएको छ । सामाजिक दूरी कायम गर्न पनि प्रतिकार्य समूह गठनले सहज भएको गाउँपालिकाको विश्वास छ । त्यस्तै, माइकङिका लागि पालिकाभरका पाँच प्रहरी चौकीलाई सिमसहितको मोबाइल र हातेमाइक उपलब्ध गराइएको छ ।

आउजाउ रोक्न स्वयंसेवक
लकडाउन प्रभावकारी बनाउन म्याग्दीमा स्थानीय तहहरूले आफ्ना सीमा सिल गरेका छन् भने समुदायस्तरबाटै आवतजावतमा रोक लगाइएको छ । कतिपय तहले आफ्नो क्षेत्र प्रवेश गर्ने नाकामा पारिश्रमिक दिएर स्वयंसेवक परिचालन गरेका छन् ।

‘हामीले विदेशबाट फर्केको १५ दिन नपुगेकालाई अनिवार्य तोकिएको क्वारेन्टाइनमा राख्यौं, कति घर फर्किसके । केही छन् । उनीहरूको स्वास्थ्य निगरानी गरेका छौं । बाहिरबाट नयाँ मान्छे भित्रिएन भने जोखिममुक्त छौंं,’ धौलागिरि गाउँपालिका उपप्रमुख रेशम छन्त्यालले भने, ‘जोखिम न्यूनीकरण गर्न क्वारेन्टाइन, विपद् कोष निर्माणसमेतका आन्तरिक तयारीसँगै स्वयंसेवक परिचालन गरी गाउँपालिका छोड्न र प्रवेशमा रोक लगाएका छौं ।’

प्रमुख जिल्ला अधिकारी ज्ञाननाथ ढकालले जिल्लाका प्राय: बस्ती र समुदायले स्वत:फूर्त लकडाउन गरेको बताए । ‘बस्ती छोड्न र प्रवेशमा रोक लगाएर कोरोना संक्रमण रोक्न समुदाय आफैं सक्रिय छन्,’ उनले भने, ‘खेतीपातीमा लागेको देख्दा गाउँमा लकडाउन छैन भन्ने लाग्छ । वास्तवमा सहरमा भन्दा गाउँमा बढी लकडाउनको वैज्ञानिक विधि अपनाएको देखेको छु ।’

प्रकाशित : चैत्र २३, २०७६ ११:००
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×