निजामुद्दिन भेलाका सहभागीमा कोरोना संक्रमण : २० भन्दा बढी नेपालीको रिपोर्ट आउन बाँकी

सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — भारतको राजधानी नयाँदिल्लीमा सोमबार साँझ निजामुद्दिन मस्जिदमा हालै सम्पन्न धार्मिक भेला (मरकज) मा सहभागीमध्ये सोमबार नै कम्तीमा २४ जनामा कोरोना भाइरसको संक्रमण पुष्टि भएपछि भारतभर त्रास सिर्जना गरेको छ ।

दिल्लीमा सोमबार पुष्टि भएका २५ केसमध्ये २४ जना उक्त भेलामा सहभागी भएको पाइएपछि त्रास बढेको हो । उक्त भेलामा नेपाली नागरिक सहभागी भएको पुष्टि भए पनि संख्या भने यकिन हुन सकेको छैन । त्यसबाहेक निजामुद्दिनस्थित मदरसामा केही नेपालीहरु विद्यार्थीहरु समेत अध्ययनरत थिए । दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासले भेलामा सहभागीहरुको संख्या बीसभन्दा बढी रहेको प्रारम्भिक जानकारी प्राप्त भएको बताएको छ ।


‘अहिले हामीलाई २० जनाको सूची प्राप्त भएको छ तर, यो संख्या बढ्ने सम्भावना छ’ दूतावासका नियोग उपप्रमुख भरतकुमार रेग्मीले बताए । नेपालीहरुको स्वास्थ्य परीक्षणको विवरण भने प्राप्त हुन बाँकी नै रहेको छ । रेग्मीका अनुसार नेपालीहरुको स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको तर, रिपोर्ट भने आइनसकेको बताए ।


५ देखि १३ मार्चसम्म चलेको उक्त भेलामा सहभागी करीब दुई हजारभन्दा बढी सहभागी थिए । जसमध्ये एक हजार ५ सयभन्दा बढी २४ मार्चअघि नै आ–आफ्नो गन्तव्यतर्फ गइसकेका छन् । तर देशव्यापी लकडाउनका कारण एक हजारभन्दा बढी त्यहीँ रोकिएका थिए । उक्त भेलामा १९ जना नेपालीहरु पनि सहभागी रहेको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरुले जनाएका छन् । उनीहरुको नेपाल फर्किसकेको वा दिल्लीमै रहेको भन्ने खुल्न सकेको छैन ।


केन्द्र र दिल्ली सरकारले उक्त भेलाका सहभागीहरुको खोजी सुरु गरेको जनाएका छन् । त्यसैगरी तेलंगनामा ६ र जम्मू–कश्मीरमा एक जनाको कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु भएकाहरु पनि सोही भेलामा सहभागी भएको खुलेको छ । साथै महाराष्ट्रमा मृत्यु भएका एक व्यक्ति पनि भेलामा सहभागी भएको हुन सक्ने बताइएको छ ।


इस्लाम धर्मावलम्बीहरुमध्येको सुन्नी सम्प्रदायअन्तर्गतको सामाजिक संगठन तकलीबी जमातले उक्त भेला आयोजना गरेको थियो । जमातको मुख्यालय निजामुद्दिनमा बर्सेनि यस्तो भेला आयोजना हुँदै आएको छ । उक्त भेला बेंगलवाली मस्जिदमा हुने गर्छ । यो अन्तर्राष्ट्रिय केन्द्र पनि हो तकलीबी मरकजको । जसमा भारतका मात्र नभएर अन्य मुलुक मुसलमानहरु पनि सहभागी हुने गर्छन् । उनीहरु चार–पाँच दिन बसेर फर्किन्छन् ।


मार्चको दोस्रो साता पनि यस्तै किसिमको भेला आयोजना गरिएको थियो । जसमा ३ हजार ५ सय भन्दा बढी सहभागी थिए । र, नेपाललगायत इन्डोनेसिया, थाइल्याण्डबाट उपस्थिति थियो । २४ मार्चमा भारत सरकारले लकडाउन लागू गरेपछि तीमध्ये हजारभन्दा बढी त्यहीँ रोकिएका थिए ।


दिल्लीको निजामुद्दिन क्षेत्रका कोरोना संक्रमणको आशंका गरिएकालाई जवाहरलाल नेहरु रंगशालामा बनाइएको क्‍वारेन्टाइनमा लगिँदै


भेलामा सहभागी विभिन्न राज्य पुगेकाहरुमा संक्रमण देखिन थालेपछि स्थानीय प्रशासनले त्यहाँ रहेका सबैलाई बाहिर निकालेको छ । जसमध्ये ३ सयभन्दा बढीलाई कोरोनाको आंशकामा विभिन्न अस्पतालमा भर्ना गरिएको छ भने बाँकीलाई विभिन्न स्थानमा क्वारन्टोइनमा राखिएको छ ।यस घटनापछि कोरोना संक्रमितको संख्या बढ्ने सक्‍ने भन्दै दिल्लीको जवाहरलाल नेहरु रंगशालालाई नै क्‍वारेन्टाइन बनाइएको छ ।


यसैबीच प्रशासनले २४ मार्चमा दिल्ली छाड्नेहरुको सूची मागेको बताइएको छ । भारतीय सञ्चारमाध्यमहरुका अनुसार त्यसदिन दिल्ली छाड्नेहरुमध्ये करिब ९ सयको पहिचान भइसकेको छ । भेलामा सहभागीहरु भारतका विभिन्न १८ राज्यमा पुगेको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरुले स्थानीय प्रशासनलाई उद्धृत गर्दै जनाएका छन् ।


त्यसैगरी आन्ध्र प्रदेश, कश्मीर, तमिलनाडु र उत्तर प्रदेशमा देखिएका संक्रमित केसमा पनि मरकजमा सहभागी भएकाहरुको सम्पर्कमा रहेको आशंका गरिएको छ । त्यसो त २० मार्चमा तेलगंनामा पहिचान भएका संक्रमितहरुमध्ये इन्डोनेसियाका १० जना नागरिक पनि सोही भेलामा सहभागी भएको खुलेको थियो ।


दिल्ली प्रहरीले भने २३ र २८ मार्चमा मस्जिद समितिलाई मरकज खाली गराउन आदेश दिए पनि पालना नगरेको आरोप लगाएको छ । भेला आयोजकले भने २३ मार्चमै १५ सयभन्दा बढी आ–आफ्नो राज्यमा फर्केको जनाएको छ । र, परिस्थितिका बारेमा स्थानीय प्रहरीलाई नियमित रुपमा जानकारी गराएको र मस्जिद परिसरलाई चाँडोभन्दा चाँडो खाली गराउन गाडीको पास उपलब्ध गराइदिन प्रशासनसमक्ष आग्रह गरेको समेत दाबी गरेको छ ।


भेलासम्बद्ध मौलाना युसुफले भने सरकारको लकडाउन आदेशको पूर्ण पालना गरेको दाबी गरेका छन् । उनले मरकजमा स्वदेशी र विदेशी सदस्य (तबलिगी) पहिलेदेखि नै त्यहाँ रहेको दाबी गरेका छन् । लकडाउन सुरु हुनुअघि नै मरकज परिसर खाली गराउने प्रयास गरिएको तर लकडाउनका कारण सम्भव नभएको समेत उनले प्रस्ट पारेका छन् ।


आफूहरुले २४ मार्चमै स्थानीय प्रहरीलाई परिस्थितिका बारेमा जानकारी गराएको समेत उनले जनाएका छन् । त्यसपछि स्थानीय प्रशासन र प्रहरीका अधिकारीहरुले मरकजको निरीक्षण गरेको समेत मौलानाको दाबी छ । तर, दिल्ली सरकारले भने १६ मार्चमै पचास जनाभन्दा बढी भेला नगर्न जारी गरिएको आदेशको मस्जिदले बेवास्ता गरको जनाएको छ ।


त्यसैगरी २१ दिने लकडाउनको पनि उल्लंघन गरेको भन्दै स्थानीय प्रशासनले मौलानाविरुद्ध एफआईआर दायर गर्ने तयारी गरेको बुझिएको छ । यो घटना बाहिर आएपछि स्थानीय प्रशासनले निजामुद्दिन मस्जिद क्षेत्रलाई नियन्त्रणमा लिएर आसपासको क्षेत्रमा थप कडाइ गरिएको छ । र, आसपासको क्षेत्रमा मानिसहरुको आउजाउ रोक्न ड्रोनबाट निगरानी सुरु गरिएको छ ।


यसैबीच भारतीय सञ्चारमाध्यमहरुले भारतीय गृहमन्त्रालयलाई उद्धृत गर्दै पर्यटक भिसामा आएर भेलामा सहभागी भएको भन्दै भारत सरकारले तीनसय जनाभन्दा बढी विदेशीलाई कालो सूचीमा राख्ने निर्णय भएको जनाएका छन् । उक्त भेलामा नेपालबाहेक मलेसियाका २०, अफगानिस्तानका एक, म्यानमारका ३३, किर्गिस्तानका २८, इन्डोनेसियाका ७२, थाइल्याण्डका ७, श्रीलंकाका ३४, बंगलादेशका १९ र अन्य देशका तीन सयभन्दा बढी सहभागी रहेको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरुले जनाएका छन् ।


प्रकाशित : चैत्र १८, २०७६ १९:३५

ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

संकटमा विकल्प: 'वर्क फ्रम होम'

लकडाउनमा बाहिर निस्किन नपाएपछि ‘वर्क फ्रम होम’ अवधारणा अँगाल्न थालिएको छ। नयाँ प्रविधिको उपयोगसँगै भर्चुअल मिटिङ उपयोगी बनेको छ।
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — सरकारले देशव्यापी लकडाउन घोषणा गरेको ठिक एक साता भयो। मजदुर र कर्मचारी जहाँ छन्, त्यहीँ बस्नुपरेपछि उद्योग र कार्यालयहरूमा ताल्चा लागेको छ। तर, यही संकटमा केही कम्पनी/कार्यालयले भने ‘वर्क फ्रम होम’ को अवधारण पछ्याउँदै लकडाउन उल्लंघन नगरी घरबाटै निरन्तर काम गरिरहेका छन्। म्यासेन्जर, भाइवर, ह्वाट्सएप लगायतमा भर्चुअल्ली मिटिङ भइरहेको छ।



अमेरिकी अर्बपति वारेन वफेटको ब्रेकसायर हाथवे कम्पनीअन्तर्गत पर्छ टीटीआई इन्क। टेक्सासमा मुख्यालय रहेको यसैको एउटा कार्यालय नेपालमा छ। सन् २०१३ मा स्थापना गरिएको टीटीआई इलेक्ट्रोनिक्स नेपाल प्रालिमा ५३ जनाले काम गर्छन्। तर, १० चैतको बेलुका सरकारले भोलिपल्टदेखि देशभर लकडाउन गर्ने घोषणा गरेपछि चौबीसै घन्टा काम गर्नुपर्ने यो कार्यालय संकटमा पर्‍यो। कामको चाप एकातिर थियो भने सरकारको नियम मान्नुपर्ने बाध्यता अर्कोतिर।

‘सोचिएकै थिएन, अचानक लकडाउन भयो,' धुम्बाराहीमा कार्यालय रहेको टीटीआई इलेक्ट्रोनिक्स नेपालका महाप्रबन्धक नवीन पाँडे भन्छन्, 'हाम्रो कम्पनीको प्राथमिकतामा स्टाफहरुको सेफ्‍टी पनि हो । सरकारको नियम मान्‍नै पर्‍यो । त्यसैले लकडाउन उल्लंघन नगरी कसरी काम गर्ने भन्‍ने विकल्पको खोजीमा ‘वर्क फ्रम होम’को अवधारणा अपनाउने निर्णय गरियो।’ उनीहरुले दुई-तीन दिनमै कार्यालयबाट कम्प्युटर घरघरमा लगेर वर्क स्टेसन तयार गरे। अनि धमाधम काम।

अहिले ५३ जनामध्ये ४९ स्टाफले घरबाटै काम गरिरहेका छन्। ‘काम पनि चलिरह्यो, आफूलाई बजारको नकारात्मक हल्लाबाट टाढै राख्दै काममै फोकस हुन सकियो। यस्तो उत्पादनमूलक काम गर्दा मानिस अझै स्वस्थ हुन्छ, मानसिक तनावबाट मुक्त रहन्छ,’ उनले थपे, ‘काम नहुँदा उत्पन्न हुने आर्थिक संकट पनि टरेको छ। हाम्रा सबै स्टाफ काम गर्न उत्सुक छन्।’

टीटीआईले अमेरिका, युरोप, कोरिया, चीन, भारतलगायत धेरै देशमा इलेक्ट्रोनिक कम्पोनेन्ट वितरण गर्छ। हाल आफूहरु कोभिड १९ को उपचारमा आवश्यक पर्ने इक्वीपमेन्ट वितरणमा केन्द्रित रहेको पनि महाप्रबन्धक पाँडेले बताए। यसमा नेपालको कार्यालयबाट प्रशासनिक काम हुन्छ। अब लकडाउन अलि लामै अवधि गए पनि आफ्नो कम्पनीलाई खासै असर नहुने उनको भनाइ छ।

आरटीआई इन्टरनेसनलअन्तर्गत एक्ट इस्ट प्रोग्रामको कार्यालय पाटनढोकामा छ। हात्तीपाइले रोगसम्बन्धी काम गर्ने यस संस्थाकी फाइनन्स एन्ड ग्रान्ट्स म्यानेजर दीप्ति सिलवालले पनि लकडाउन लागू भएदेखि घरबाटै काम गरिरहेकी छन्। भन्छिन्, ‘लकडाउन भएदेखि बाहिर निस्किएकी छैन। इन्टरनेट भएर काम भइरहेको छ ।’ यस संस्थामा कार्यरत सबैले नै ल्यापटपमार्फत् घरबाटै काम गरिरहेको उनले बताइन्।

अडिटिङ फर्म जोशी एन्ड भण्डारीका साझेदार प्रवीनकुमार झाले पनि आफ्नो फर्ममा कार्यरत ५८ जनाले नै लकडाउन सुरु भएयता घरबाटै काम गरिरहेको बताए। ‘हाम्रो ९० प्रतिशत क्लाइन्ट नेपाली छन्, उनीहरुको अफिस गएर काम गर्नुपर्छ तर अडिटिङ अत्यावश्यक वस्तुमा पर्दैन,' उनले भने, 'त्यसैले आफ्नौ घरबाट काम गरिरहेका छौं।' उनको टिमले मिटिङ पनि भाइबरबाटै गर्ने गरेको छ।

नयाँ अवधारणा
नेपालमा ५ वर्षअघि भूकम्पले संकट निम्त्याएको थियो। त्यसपछि नाकाबन्दीले अस्तव्यस्त बनायो। अनि चीनको वुहानबाट फैलिएको कोरोना भाइरसको महामारी आइलाग्यो। मानवीय जीवनमा यो बेग्लै खालको संकट हो। यसैसँग जुध्दै गुजाराको लागि ‘वर्क फ्रम होम’को अवधारणा पनि आइपुग्यो।

‘छोटो अवधि काम नगरे पनि कम्पनीले तलब त दिन्छ तर लकडाउन लामो अवधि गयो भने केही भन्न सकिँदैन, त्यसको लागि पनि घरबाटै काम गर्ने अवधारणा उपयुक्त हो,’ टीटीआई नेपालका महाप्रबन्धक पाँडेले भने, ‘यो अवधारणा नेपालमा नौलो भए पनि टीटीआईमा विदेशमा ८० प्रतिशतले घरबाटै काम गरिरहेका छन्।'

इन्टरनेट ब्यान्डविथको माग उच्च
संकटको बेला घरमै काम गरे पनि कार्यालयबाटै गरेजस्तो भने नहुने कतिपय बताउँछन्। अफिसमा त्यही कामको लागि बढी स्पिडको इन्टरनेट लिइएको हुन्छ, जुन घरमा उपलब्ध हुँदैन। त्यसैले घरबाटै काम गर्दा इन्टरनेट स्लो भएको धेरैको गुनासो छ। लकडाउनमा खपत बढेपछि इन्टरनेट ब्यान्डविथको माग ५० प्रतिशतसम्म बढेको बताइन्छ।

‘इन्टरनेट ब्यान्डविथको डिमान्ड बढेको छ तर लकडाउने गर्दा इन्टरनेट बिग्रिएको घरमा बनाउन जान पनि पाइएको छैन,' भाय-नेटका महानिर्देशक विनय बोहरा भन्छन्, 'अत्यावश्यक सेवामा परे पनि लकडाउनले समस्या परेको छ।’ अहिले जेनतेन चले पनि डिमान्डअनुसार लकडाउनलगत्तै नेटवर्क बढाउनुपर्ने आवश्यकता देख्छन् उनी।

‘सबैले अनलाइन पे चलाउँदैनन्, इन्टनेट नवीकरण गर्ने बेला कसरी गर्ने भन्ने समस्या छ,' उनले भने, 'त्यसैले पैसा उठाउन र स्टाफलाई तलब खुवाउन पनि गाह्रो भएको छ। अहिलेको हाम्रो मुख्य चुनौती यही हो।’

प्रकाशित : चैत्र १८, २०७६ १९:३०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×