झिलिमिली बत्तीहरूको लस्कर ! फूल–माला–टीका ! देउसी–भैलो ! उपहार र सहभोजन ! नेपाली आँगनमा तिहार अर्थात् ‘उज्यालोको चाड’ भित्रियो । तर, तिहार दियो, फूल र बत्तीको मात्रै चाड होइन, सम्बन्ध–प्रेम–सौहार्दता–एकता र सद्भावको पनि पर्व हो ।

धनतेरस, लक्ष्मीपूजाले बजार र मानिसलाई सागै गतिशील बनाउँछ, जुन हो– धन र श्रममाथिको सम्मान । भाइ–टीका अर्थात् यो भावनाको पर्व दाजुभाइ–दिदीबहिनीको स्नेहको प्रतीक पनि हो । ५ दिनसम्म मनाइने तिहारमा खबर र सूचनाको प्रतीक कागलाई पूजा गर्नु जीव र प्रकृतिमाथिको स्तुति हो ।

कुकुर तिहार हो– मान्छेको सबैभन्दा नजिकको मित्रमाथिको सम्मान । मान्छे र कुकुरको यो मित्रताले धर्तीमा ३० हजार वर्ष पुरानो हाम्रो सम्बन्धको कथा भन्छ । तिहारले भन्छ– मान्छे र जनावरबीचको सुन्दर सम्बन्धमा करुणा, जिम्मेवारी र कृतज्ञता एकै लस्करमा उभिन्छन् । त्यसैले यो पशुमाथिको प्रेम र सम्मान दर्शाउने पर्व पनि हो ।

नेवाःहरूको म्हः पूजामा आफ्नो शरीर र आत्मा पुज्नु आत्म–आराधना हो । त्यसैले यो ‘स्व’ अर्थात् आत्मसम्मानको पर्व पनि हो, जसले आत्म–अनुशासन जगाउँछ । गोवर्द्धन पूजाले कृषकको सम्मान गर्छ, जसले उत्पादन र समाजको सम्बन्धमाथि विमर्श गर्छ । देउसी–भैलोले शताब्दीऔं पुराना हाम्रा समृद्ध सांस्कृतिक कथा र गीतको कथा भन्छ ।