नयाँ संक्रमितमध्ये १० प्रतिशत खोप लगाएका नै- समाचार - कान्तिपुर समाचार

नयाँ संक्रमितमध्ये १० प्रतिशत खोप लगाएका नै

लक्षित जनसंख्या १ करोड ९९ लाख २२ हजार १ सय ६४ मध्ये ४३.६ प्रतिशतले एक डोज र ३६.८ प्रतिशतले पूर्ण खोप लगाइसकेका छन् 
अतुल मिश्र

काठमाडौँ — कोभिडका नयाँ संक्रमितमध्ये करिब १० प्रतिशतले एक डोज खोप लगाएको पाइएको छ । हाल दैनिक संक्रमितमध्ये ७० प्रतिशत २० देखि ६० वर्ष उमेर समूहका छन् ।

‘दैनिक नयाँ संक्रमितमध्ये ८ देखि १० प्रतिशतसम्म खोप लगाएकाहरू छन्,’ स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता एवं इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. कृष्णप्रसाद पौडेलले भने, ‘खोप लगाएकामध्ये सामान्य स्वास्थ्य अवस्था भएकामा मृत्यु र रोगको गम्भीरता तुलनात्मक रूपमा एकदमै कम भेटिएको छ ।’

अस्पतालमा भर्ना भएका गम्भीर संक्रमितमा खोप लगाएकाको संख्या अत्यन्त कम छ । खोप लगाएर पनि अस्पताल भर्ना भएका बिरामी भने अधिकांश दीर्घरोगी र पाका उमेरका छन् । पहिलेदेखि नै कुनै गम्भीर रोग भएको अवस्थालाई दीर्घरोग (कोमर्बिडिटी) भनिन्छ । सामान्य भाषामा भन्दा रक्तचाप, मधुमेह, दम, फोक्सोको रोग, क्यान्सर, मृगौलाको रोग, एचआईभीका बिरामीलाई दीर्घरोगी मानिन्छ ।

यस्ता बिरामीमा रोग प्रतिरोधक क्षमता (इम्युनिटी) कम हुन्छ । त्यसकारण पनि दीर्घरोगीमा संक्रमण देखिँदा गम्भीर असर पुग्छ । यस्तो जोखिम बूढापाका र गर्भवती महिलामा बढी हुन्छ । मन्त्रालयका अनुसार खोप लगाएर पनि पर्याप्त रोग प्रतिरोधक क्षमता विकास नभएका कारण ज्येष्ठ नागरिकहरूको मृत्यु भएको देखिन्छ । खोप लगाएकामा देखिने अधिकांश मृत्यु र जटिलता ‘कोमर्बिडिटी’ भएकाहरूमा देखिएको औंल्याउँदै डा. पौडेलले भने, ‘त्यसैले स्वास्थ्य सुरक्षा मापदण्ड पालना कडाइसाथ पालना गर्दै उनीहरूलाई संक्रमित हुनबाट जोगाउनुपर्छ ।’

मंगलबारसम्म कुल जनसंख्याको २४.१ प्रतिशतले कोभिडविरुद्घको पूर्ण खोप लगाएका छन । यस्तै कुल जनसंख्याको २८.६ प्रतिशतले एक डोज लगाएको मन्त्रालयले जनाएको छ । खोप अभियान सुरु भएदेखि मंगलबारसम्म १ करोड ६० लाख ४ हजार १ सय २७ डोज खोप लगाइएको छ । मंगलबार एकै दिन ८० हजार ८ सय १८ जनाले खोप लगाएका छन् । सरकारद्वारा निर्धारित १८ वर्ष वा सोभन्दा माथिका खोप लगाउन योग्य लक्षित जनसंख्या १ करोड ९९ लाख २२ हजार १ सय ६४ मध्ये हालसम्म ४३.६ प्रतिशतले एक डोज र ३६.८ प्रतिशतले पूर्ण खोप लगाइसकेका छन् ।

वीर अस्पतालका डा. अच्युत कार्कीका अनुसार खोप लगाएकाहरू पनि संक्रमण भएर अस्पताल आउने गरेका छन् । धेरैजसोमा हल्का र मध्यम खालको संक्रमण देखिएको छ । एक महिनायता वीरमा संक्रमणका कारण मृत्यु हुनेमा ५० वर्षभन्दा माथि उमेर समूहका रहेको उनले बताए । पूर्ण खोप लगाएका स्वास्थ्यकर्मीमा पनि संक्रमण देखिएको छ । तर, कसैमा पनि गम्भीर समस्या छैन । ‘स्वास्थ्यकर्मीहरूमा माइल्ड कोभिड संक्रमण मात्र देखिएको छ, मध्यमसमेत देखिएको छैन, जसले गर्दा कसैलाई अस्पताल भर्ना गर्नुपरेको छैन,’ डा. कार्कीले भने ।

शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालको अवस्था पनि वीरकै जस्तो छ । अस्पतालका निर्देशक डा. अनुप बाँस्तोलाका अनुसार खोप लिएकाहरू आईसीयूसम्म पुगेर पनि निको भएर फर्किएका छन् । ‘खोप लगाएका धेरैजसोलाई सामान्यतयाः हल्कादेखि मध्यम स्तरको कोभिड संक्रमण देखिएको छ,’ उनले भने, ‘खोप लगाएका स्वास्थ्यकर्मीहरू कोभिडले सिकिस्त भएका छैनन् ।’ स्वास्थ्य सुरक्षा मापदण्ड कडाइसाथ पालना गर्दै जटिल रोग भएका र बूढापाकालाई संक्रमणबाट जोगाउनु प्रमुख चुनौती रहेको उनले बताए । त्रिवि शिक्षण अस्पतालका वरिष्ठ छाती रोग विशेषज्ञ डा. सन्तकुमार दास पनि दीर्घरोगी र पाका उमेरकामा गम्भीर प्रकृतिको संक्रमण देखिएको बताउँछन् । ‘अहिले भर्ना हुनेहरूमा युवा कम छन् । अधिकांश ५० वर्ष माथिका कोमोर्बिडिटी र चिकित्सकीय समस्या भएकाहरू नै छन्,’ उनले भने ।

खोप लगाएकाहरूमा संक्रमण देखिने क्रम जारी रहे पनि मृत्यु दर भने न्यून छ । मंगलबार कोभिडले गर्दा ११ जनाको मृत्यु भएको छ । योसँगै कोरोना संक्रमणका कारण मृत्यु हुनेको संख्या ११ हजार ४ सय २७ पुगेको छ । हालसम्म कोभिडले संक्रमित भएर मृत्यु हुने ९ वर्षसम्मका बालबालिका ४९ जना अर्थात् देशभर कुल मृत्युको ०.४२ प्रतिशत छ । यस्तै, १० देखि १९ वर्षसम्मका ५५ जना अर्थात् ०.४८ प्रतिशतले ज्यान गुमाएका छन् । मंगलबारसम्म मृत्यु हुनेमा ८७.७२ प्रतिशत ४० वर्षमाथिका छन् भने ७३.५३ प्रतिशत ५० वर्षमाथिका छन् ।

कोभिडको केस फ्याटिलिटी रेट/रेसियो (सीएफआर) अर्थात् महामारीले गर्दा हुने मृत्यु अनुपातको राष्ट्रिय औसत भने १.४ प्रतिशत छ । भारतको सीएफआर भने १.३ छ । मन्त्रालयका प्रवक्त डा. पौडलका अनुसार १८ देखि ४० वर्ष उमेर समूहमा सीएफआर १.६ प्रतिशतसम्म देखिएको छ । त्यस्तै, पाँच वर्षभन्दा कम उमेरमा सीएफआर ०.५ प्रतिशत छ । ५ देखि १५ वर्ष उमेर समूहमा सीफआर ०.०१३ प्रतिशत रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ । ६० वर्षदेखि ६५ वर्ष उमेर समूहमा सीएफआर ५ प्रतिशत छ, जुन बढ्दो उमेरसँगै धेरै देखिएको छ । ८५ वर्षमाथि उमेर समूहमा भने सीएफआर १४ प्रतिशतसम्म पुगेको छ ।

दीर्घरोगीलाई फाइजर

दीर्घरोग लागेर थलिएका १२ देखि १७ वर्षका बालबालिकालाई फाइजर खोप लगाइने भएको छ । कोभ्याक्स सुविधाअन्तर्गत कात्तिक ८ मा फाइजर बायोएनटेकको १ लाख ६ सय २० डोज खोप प्राप्त भइसकेको छ । यही खोप दीर्घरोगी बालबालिकालाई दिइने स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. अधिकारीले बताए । फाइजर खोप ५० हजारलाई लगाउने लक्ष्य रहेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : कार्तिक १७, २०७८ ०८:२९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘न्यायालयको विवाद लम्बिनु हुन्न’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश र कानुन व्यवसायीहरूले प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबराको राजीनामा मागिरहेका बेला राजनीतिक दलहरूमा पनि जतिसक्दो चाँडो प्रस्ट धारणा बनाएर पहलकदमी लिनुपर्ने दबाब बढ्दै गएको छ ।

विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरू पनि न्यायालयको विवाद लम्बिन नहुन बताएका छन् । न्यायालयमा पछिल्लो समय देखिएको विवाद तत्काल समाधानका लागि दलहरूले पहलकदमी लिनुपर्ने नेताहरू बताउँछन् ।

'महाअभियोग भनेको ब्रम्हास्त्र हो'

न्यायपालिकाभित्रको विवाद न्यायालयले नै हल गर्नुपर्छ । राजनीतिक दलहरूले राजनीतिक विषय हेर्ने हो । न्यायपालिकाभित्र राजनीतिक दलहरू छिर्न थाले न्यायालयको स्वतन्त्रता, गरिमा र विश्वसनीयता गुम्छ । तर अहिले जुन विवाद देखिएको छ, त्यो असाधारण हो । यस विषयमा गठबन्धनको बैठक चाँडै बसेर साझा धारणा बनाउँछौं । हुँदै भएन भने पनि गठबन्धनबाटै एउटा निर्णय गर्छौं । महाअभियोग भनेको ब्रम्हास्त्र हो । ब्रम्हास्त्र प्रयोग गर्नुअघि सय पटक सोच्नुपर्छ ।

'राजनीतिक दल र तिनका नेताले अदालतले नै समाधान खोज्नुपर्छ'

कुनै पनि संस्थाको प्रमुख भएको व्यक्तिले त्यहाँको बेथितिविरुद्ध जुन स्तरमा विरोध भएको छ, त्यसपछि पनि त्यहीँ बसिरहन्छु भन्न सुहाउने कुरा होइन । प्रधानन्यायाधीशले नैतिकताको बोध गर्नुपर्छ । प्रधानन्यायाधीशले मन्त्रीमा भाग खोज्नुभयो भन्नेलगायतका कुरा पनि आइराखेका छन् । त्यसमा ककसले भित्र साँठगाँठ गरेका थिए, राज्यले छानबिन गर्नुपर्छ । स्वयं सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशहरूबाट पाइला चालिएको छ । नेपाल बार संघर्ष उत्रेको छ । राजनीतिक दल र तिनका नेताले अदालतले नै समाधान खोज्नुपर्छ, हाम्रो सरोकारको विषय होइन भनेर कसैले भन्छन् भने अत्यन्त गैरजिम्मेवार काम हुन्छ ।

'समस्या न्यायालयभित्रैबाट समाधान होला'

न्यायालयको विवादमा दलहरूले पहलकदमी लिनुपर्छ भनेर सबैतिरबाट सुझाव आएको छ, यसलाई गम्भीरतापूर्वक लिएका छौं । यसबारे पार्टीमा छलफल गर्छौं र एउटा धारणा बनाउँछौं । तर अहिले नै दलहरूले कदम चाल्ने बेला आएको छैन । दलहरूले कदम चाल्ने बेला भयो भन्ने महसुस भएपछि मात्रै चाल्ने हो । समस्या न्यायालयभित्रैबाट समाधान होला भन्ने आशा गरेका छौं ।

'न्यायालयको अहिलेको अवस्था साह्रै गम्भीर छ'

अहिले दलहरू मौन बसे भन्ने कुरा आएको छ, त्यो गलत हो । हामीले मौकामौकामा मूल्य र मान्यतालाई ध्यानमा राखेर बोलिराखेका छौं । न्यायालयको अहिलेको अवस्था साह्रै गम्भीर छ । यसले सबैलाई स्तब्ध बनाएको छ । यो सर्वोच्च अदालतको आफ्नो मामला हो र सर्वोच्च अदालतले यसलाई चाँडै टुंगोमा पुर्‍याउनुपर्छ । उहाँहरूलाई हाम्रो सहयोग र समर्थन रहन्छ । विवाद समाधान गर्न दललाई गुहार्नु गलत हो ।

'न्यायालयको विवाद जटिल प्रक्रियातर्फ गएको छ'

अहिले न्यायालयभित्र जे भइराखेको छ, त्यो ठीक भइराखेको छैन । कसको कारणले यस्तो भयो भन्ने बहस छ । कसैले एउटा नेतालाई दोष दिन्छ, कसैले अर्कोलाई दोष दिएको छ । जनताको नजरमा राजनीतिक पार्टीहरूको भूमिका पुगेन भन्ने आएको छ, यसलाई गम्भीर रूपमा लिनुपर्छ । न्यायालयको विवाद जटिल प्रक्रियातर्फ गएको छ । किन यस्तो भयो, कसका कारण भयो, कहाँ के पुगेन र आगामी दिनमा यस्तो नहोस् भनेर नयाँ निकास दिन सके राम्रो हुन्छ । हामी गठबन्धनमा छौं । गठबन्धनमा छलफल गरेर मात्रै पार्टीले धारणा बनाउने भन्ने छ ।

'सत्तारूढ दलले विवाद समाधानका निम्ति पहल गर्नुपर्छ '

न्यायपालिकाभित्रको विद्यमान परिस्थितिबारे दलहरूले मौनता साधेको जस्तो देखियो । निष्पक्षता कायम हुनुपर्ने र कतैबाट प्रश्न उठ्न नमिल्ने संस्थाको नेतृत्वका बारेमा प्रश्न उठिरहेको छ । न्यायाधीशहरूले बेन्च बहिष्कार गर्नु र नेपाल बार विरोधमा उत्रनु सामान्य घटना होइन । न्यायपालिकाको नेतृत्व लामो समयसम्म विवाद राखेर र त्यहींभित्र विभाजित भएर रहन सक्दैन । कि त समयमा समाधान गर्न सक्नुपर्‍यो कि राजीनामा दिएर निकास दिनु उपयुक्त हुन्छ । आम कार्यपालिकाको नेतृत्व गरेका सत्तारूढ दलले विवाद समाधानका निम्ति पहल गर्नुपर्छ ।

प्रस्तुतिः बबिता शर्मा

प्रकाशित : कार्तिक १७, २०७८ ०८:२८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
थप केही समाचारबाट
×