सस्तो प्रस्ताव पन्छाएर महँगोमा पीसीआर किनिँदै- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

सस्तो प्रस्ताव पन्छाएर महँगोमा पीसीआर किनिँदै

स्वास्थ्य सेवा विभागले प्रतिपीसीआर ४ डलरको प्रस्ताव पन्छाएर ९ डलरका दरले एक लाख किट खरिद गर्न यूएनओपीएससँग सम्झौता गरेको छ । विश्व बैंकको ऋणमा किन्न लागिएको पीसीआर किट र आरएनए एक्स्ट्रयाक्सन रिएजेन्टका लागि दोब्बरभन्दा बढी रकम तिर्ने गरी भएको सम्झौताप्रति विभागकै उच्च अधिकारीले प्रश्न उठाएका छन् ।
फातिमा बानु

काठमाडौँ — स्वास्थ्य सेवा विभागले कोभिड–१९ परीक्षणको पीसीआर (पोलिमर्स चेन रियाक्सन) किट र आरएनए एक्स्ट्र्याक्सन रिएजेन्ट खरिद सम्झौतामा अनियमितता गरेको भेटिएको छ । एक लाख थान पीसीआर किट र ५० हजार थान रिएजेन्ट खरिद गर्न साउन १५ गते (जुलाई ३०) विभाग र यूएनओपीएस (युनाइटेड नेसन्स अफिस फर प्रोजेक्ट सर्भिस) बीच सम्झौता भएको थियो ।

सम्झौतापत्रमा यूएनओपीएसमार्फत एक कम्पनीबाट १० लाख ९२ हजार ५ सय अमेरिकी डलर (झन्डै १४ करोड रुपैयाँ) मा सामग्री खरिद गरी १५ दिनभित्र हस्तान्तरण गर्ने उल्लेख छ । जयश्री श्याम ट्रेडिङ कन्सर्नबाट करिब १४ करोडमा किन्न लागिएको स्वास्थ्य सामग्री लुम्बिनी हेल्थ केयर सप्लायर्सले करिब सात करोड रुपैयाँमा दिन तयार थियो ।

सस्तो दरमा खरिद गर्ने प्रस्ताव पन्छाएर विभागले सात करोड रुपैयाँ बढी मूल्य तिर्न खोजेको देखिन्छ । यसअघि पनि स्वास्थ्य सामग्री खरिद अनियमितता विवादमा परेपछि विभागले यस पटक यूएनओपीएसलाई खरिदको जिम्मा दिएको हो । यसबापत संस्थाले ऋणको १५ प्रतिशत लिने गरेको छ । जुन १३ (असार २९ गते) मा यूएनओपीएसले किट खरिदका लागि नेपालका २२ वटा सप्लायर्स कम्पनी छानेर व्यक्तिगत इमेलमार्फत टेन्डर

आह्वान गरेको थियो । तीमध्ये १८ वटा कम्पनी प्रतिस्पर्धामा आएका थिए । विभागले सोझै खरिद नगरेकाले सार्वजनिक बोलपत्र आह्वान गरेको छैन । ‘कम्पनीहरूले टेन्डर हालेका रहेछन्, ती को–को हुन् ?’ भनेर सोध्दा यूएनले उत्तर दिएको छैन ।

यूएनओपीएसमार्फत जयश्रीले प्रतिपीसीआर किट ९ डलर (करिब ११ सय रुपैयाँ) तोकेको छ । त्यही किट ४ डलर (करिब ५ सय रुपैयाँ) मा दिन लुम्बिनी हेल्थ केयर तयार थियो । त्यस्तै लुम्बिनीले एक डलरमा दिने भनेको रिएजेन्ट प्रतिथानमा दोब्बर मूल्य अर्थात् दुई डलरमा खरिद गर्न लागिएको छ । एकै प्रकृतिको किट खरिदमा कम मूल्यको प्रस्तावलाई पन्छाएर अर्को दोब्बर मूल्य तिर्नुपर्ने गरी अर्को कम्पनीसँग खरिद सम्झौता गरिसकेको छ । विभागले किट खरिदका लागि विश्व बैंकसँग ऋण लिएको हो । ऋणको पैसामा पनि अनियमितता गरिएको भन्दै विभागका कर्मचारी असन्तुष्ट छन् ।

यूएनओपीएसले महँगोमा सामग्री खरिद गरेर सार्वजनिक खरिद ऐन मिचेको छ । सार्वजनिक खरिद ऐन २०६३ अनुसार उही प्रकृतिको सामग्री खरिद गर्दा सस्तो मूल्य तोक्ने कम्पनीको टेन्डर स्वीकृत गर्नुपर्छ । तर विभाग र यूएनओपीएसले नियमविपरीत स्वास्थ्य सामग्री खरिद सम्झौता गरेको स्रोतले जनाएको छ । विभाग स्रोतका अनुसार यूएनओपीएसले लुम्बिनीसँग खरिद सम्झौता गर्न चाहे पनि स्वास्थ्य सेवा विभागको व्यवस्थापन महाशाखाका निर्देशक डा. रमेश खरेलको दबाबका कारण महँगो कम्पनी रोजिएको हो । स्रोत भन्छ, ‘यस विषयमा साउन १५ गते दिनभर विभागका उच्च तहका कर्मचारी, यूएन प्रतिनिधि र विश्व बैंकका प्रतिनिधिबीच पटकपटक चर्काचर्कीसमेत परिरहेको थियो ।’ सामग्रीमा सरकारले तोकेका सबै विशेषता मिलेको र सस्तो भएकाले लुम्बिनीबाटै खरिद गर्ने यूएनको अडान थियो भने जयश्रीकै सामग्री खरिद गर्नुपर्छ भन्ने विभाग प्रतिनिधिको दबाब थियो ।

विभागले अन्य प्रस्तावहरूमा पेस भएको किट प्रयोग गर्न नमिल्ने भनेर टेन्डरमा सहभागी कम्पनीहरूलाई जानकारी गराउने गरेको छ । तर प्रयोग गर्न नमिल्ने भन्दै विभागले खरिद गर्न नचाहेको किटबाटै निजी अस्पतालहरूमा कोरोना परीक्षण भइरहेको छ । यही किट प्रयोग गर्न शतप्रतिशत सुरक्षित छ भनेर राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाले असार २३ गते स्वीकृतिसमेत दिएको छ । ‘प्रयोगशालाले प्रयोग गर्न मिल्ने भन्दै रिपोर्ट दिएको छ तर यही सामग्री विभागले गुणस्तर छैन भन्दै महँगो मूल्य हालेर अर्को कम्पनीबाट खरिद गर्दैछ,’ स्रोतले भन्यो । नियम मिचेर सामग्री खरिद गर्ने यो सम्झौतापत्रमा स्वास्थ्य सेवा विभागका महानिर्देशक डा. दीपेन्द्ररमण सिंह र व्यवस्थापन महाशाखाका निर्देशक डा. रमेश खरेलले स्वीकृत गरी हस्ताक्षर गरिसकेका छन् ।

टेन्डर आह्वान गर्दा सामग्रीमा हुनुपर्ने सबै विशेषता मिल्दामिल्दै कमिसनका लागि अर्को कम्पनीबाट महँगो मूल्य हालेर किट खरिद गरेको भन्दै विभागका उच्च तहका कर्मचारी नै रुष्ट छन् । जयश्री श्याम किट खरिद टेन्डर प्रतिस्पर्धामा आएका सबै सप्लायर्स फर्म (बिडर) लाई बराबरी मूल्यांकन गरेपछि मात्रै खरिद सम्झौता गरिएको यूएनओपीएसका निर्देशक चार्ल्स रोचफोर्ड क्यालनानले बताए । विभागले तोकेकै विशेषता भएको सामग्री ल्याउनुपर्ने बाध्यताका कारण महँगो मूल्यको सामग्री खरिद गर्न लागिएको उनले बताए ।

विभागको दबाबकै कारण यूएनले किट खरिदका लागि असार २९ गते आह्वान गरिएको पहिलो टेन्डर रद्द गरेको थियो । किटको विशेषता (स्पेसिफिकेसन) नमिलेको भन्दै यूएनओपीएसले साउन ११ गते फेरि इमेलमार्फत नै टेन्डर आह्वान गरेको थियो ।

यस विषयमा विभागका महानिर्देशक डा. सिंहसँग संवाद गर्न खोज्दा व्यस्त भएको र कुरा गर्न फुर्सद नभएको जवाफ दिए । उनले भने, ‘यस्ता विषयमा हामीलाई बोल्न अनुमति छैन, फुर्सद पनि छैन ।’ त्यस्तै व्यवस्थापन महाशाखा निर्देशक डा. खरेलसँग बुझ्न खोज्दा खरिद विवादसम्बन्धी प्रश्न सुनेपछि एकछिनमा बुझेर फोन गर्छु भन्दै संवादबाट पन्छिए । त्यसपछि कान्तिपुर संवाददाताले लगातार तीन दिनसम्म फोन गर्दा पनि उठाएनन् ।

प्रकाशित : श्रावण २६, २०७७ ०८:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘बुझ्न नसकिएका’ एनेल्का

निकोलस एनेल्काले इंग्लिस प्रिमियर लिग दुई फरक क्लबका लागि जिते अनि चार पल्ट एफए कप । तर उनको बखान यतिमै मात्र सकिन्न । उनी फ्रान्सेली राष्ट्रिय टिम र वेस्ट ब्रुम दुवैबाट बर्खास्तगीमा पनि परे । यसै क्रममा उनी विरोधमा उत्रे, बहिष्कार गरे अनि प्रतिबन्ध झेले ।
सिरान भार्ली

लन्डन — नेटफ्लिक्सको नयाँ वृत्तचित्र आएको छ, ‘एनेल्का मिसअन्डरस्टुड’ । अर्थात् बुझ्न नसकिएका निकोलस एनेल्का वा बुझ्न भूल भएका एनेल्का । यसै साता रिलिज भएको वृत्तचित्रलाई लिएर उनका साथी थिएरी हेनरीले भनेका छन्, एनेल्काबारे अरू सबैले जे बुझ्छ, मेरो विचारमा त्योभन्दा उनी निकै फरक छन् । मैदानमा उनी गतिला खेलाडी थिए नै । त्यसैले उनले युरोपेली च्याम्पियनसिप जिते, च्याम्पियन्स लिग पनि जिते ।

त्यतिमात्र होइन, इंग्लिस प्रिमियर लिग दुई फरक क्लबका लागि जिते अनि चारपल्ट एफए कप । तर उनको बखान यत्तिकै मात्र सकिन्न । उनी फ्रान्सेली राष्ट्रिय टिम र वेस्ट ब्रुम दुवैबाट बर्खास्तगीमा पनि परे । यसैक्रममा उनी विरोधमा उत्रे, बहिष्कार गरे अनि प्रतिबन्ध झेले ।

अब कथा भन्ने पालो, तिनै ४१ वर्ष पुगेका फ्रान्सेली खेलाडी एनेल्काको । उनले आफ्ना उपलब्धि, काण्डबारे पछाडि फर्केर भन्ने प्रयास गरेका छन् ।

रियललाई घृणा गर्छन् एनेल्का

सन् १९९७ मा आर्सेन वेंगरले एनेल्कालाई अनुबन्ध गर्दा उनी भर्खर १७ वर्षका थिए । उनको प्रदर्शन मद्दतमा आर्सनलले सन् १९९७–९८ को सिजन प्रिमियर लिग र एफए कप दुवै जित्यो । वेंगरसँगको सम्बन्धलाई लिएर उनले भनेका छन्, ‘मलाई लाग्छ, मलाई चाहिएको बेला वेंगर मेरो पछाडि हुनेछन् ।’ तर सन् १९९९ मा उनले आर्सनल छाडे । लागे उनी रियल म्याड्रिडतिर । त्यतिबेला उनको मूल्य थियो, दुई करोड ९७ लाख पाउन्ड ।


उनी भन्छन्, ‘कोही पनि खेलाडीका लागि रियलबाट खेल्नुको अर्थ के हुन्छ, सबैलाई थाहा छ । तर म रियललाई घृणा गर्छु ।’ उनले आफूले रियलका लागि खेल्दा त्यहाँ कस्तो स्थिति थियो, त्यसको वर्णन गरेका छन् । उनले भनेअनुसार, ‘चेन्जिङ रूममा कतै बस्दा पनि कोही आएर भन्थ्यो, यो त मेरो ठाउँ हो ।’ त्यसैले रिसमा एनेल्काले रियलमा अभ्यासका लागि उत्रन पनि अस्वीकार गरे । उनको भनेका छन्, आफूलाई त कुकुरको जस्तो व्यवहार गरिएको थियो । एनेल्का के पनि मान्छन् भने सफल खेलाडी हुन धेरै त्याग गर्नुपर्ने रहेछ ।

लिभरपुलमा बस्न चाहन्थे

सन् २००२ मा एनेल्का लिभरपुल आए । उनका त्यतिबेलाका प्रशिक्षक थिए, अर्का फ्रान्सेली जेरार्ड हुलियर । उनी मान्छन्, उनका लागि लिभरपुल सबैभन्दा उपयुक्त क्लब थियो । तर उनी लामो समय लिभरपुलमा टिक्न सकेनन् । खासमा हुलियर आफैं खुसी थिएनन्, विशेषतः उनका दाइको व्यवहारका कारण । ती दाइ एनेल्काको व्यक्तिगत व्यवस्थापक थिए ।

लिभरपुलमै रहेर पनि उनी एनेल्काका लागि नयाँ क्लब खोजिरहेका थिए । यसले गर्दा उनको हुलियरसँगको सम्बन्ध राम्रो हुन सकेन, त्यसैले ती व्यवस्थापकले उनलाई क्लबमा राख्नुभन्दा अन्यत्र पठाउनु नै ठीक माने । पूरा घटनाक्रमलाई लिएर भने एनेल्कालाई केही न केही अपसोच भने छ । उनी भन्छन्, ‘अधिकांश लिभरपुल समर्थक के मान्छन् भने मैले क्लब छाड्न चाहेको थिएँ, तर सबै भित्री कुरा त्यतिमात्र पनि थिएन । खासमा जे जस्तो भयो, त्यो पछाडि अर्कै कथा छ र यसलाई म दुखद मान्छु । लिभरपुल त्यस्तो क्लब थियो, जहाँ म बस्न चाहन्थें ।’


यहुदी विरोधी भएको अस्वीकार

एनेल्काको जीवनको सबैभन्दा ठूलो काण्ड भने वेस्ट ब्रुममा रहेका बेला भयो । जतिबेला उनलाई यहुदी विरोधीको आरोपमा ८० हजार पाउन्डमात्र जरिवाना गरिएन, ५ खेलको प्रतिबन्ध पनि लगाइयो । अहिले एनेल्काले पूरा घटनालाई लिएर भनेका छन् कि आफू यहुदी विरोधी थिएनन्, बरु जुन पुरातन सोच छ, त्यसको विरोधी भने हुन् । त्यही क्रममा उनको क्लब व्यवस्थापक स्टिभ क्लार्कसँगको सम्बन्ध पनि बिग्रियो । एनेल्का नभएको खेलमा वेस्ट ब्रुम लगातार पराजित रह्यो र क्लार्क आफैं बर्खास्तगीमा परे ।

प्रशिक्षककी आमाको बेइज्जत नगरेको दाबी

त्यो घटनाको चार वर्षपछि एनेल्का उत्तिकै ठूलो काण्डमा फसेको थियो । सन् २०१० को विश्वकपमा फ्रान्सको टिमले प्रशिक्षण नै बहिष्कार गरेको थियो, त्यसै क्रममा फ्रान्सेली फुटबल संघले एनेल्कालाई प्रतियोगिताकै क्रममा घर फर्काइदियो । एनेल्का मान्छन्, जे जति भयो राम्रो थिएन । तर आफूले प्रशिक्षक रेमन्ड डोमिनेचकी आमाको बेइज्जत गर्ने काम भने नगरेको मान्छन्, भलै फ्रान्सेली पत्रकार उनीमाथि यस्तै आरोप लगाउने गर्छन् ।


यो आरोपलाई लिएर एनेल्काले अहिले पनि भनेका छन्, ‘मलाई जतिले नजिकबाट चिनेका छन्, ती सबैलाई थाहा छ, म जे भन्छु, त्यसको पूरा जिम्मेवारी पनि लिने गर्छु । जे भनेको छैन, म त्यसबारे कहिले पनि जिम्मेवारी लिन्न ।’ के त्यो भए, सबैले एनेल्कालाई बुझ्न नै सकेनन् त ? कि कसैले पनि बुझ्ने पनि प्रयास गरेनन् ? यसको यही हो भनेर उत्तर दिन भने गाह्रोमात्र छैन, असम्भवजस्तै छ । एनेल्कालाई कसरी लिने हो, त्यो सबैको आ–आफ्नो व्यक्तिगत धारणा हुन सक्छ ।– बीबीसी

प्रकाशित : श्रावण २६, २०७७ ०७:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×