लकडाउनको ३ महिना : १८ सय चार्टर्ड उडान, ४७० टन मेडिकल सामग्री आयात- समाचार - कान्तिपुर समाचार

लकडाउनको ३ महिना : १८ सय चार्टर्ड उडान, ४७० टन मेडिकल सामग्री आयात

सर्वाधिक अन्तर्राष्ट्रिय उडान गर्नेमा नेपाल वायुसेवा निगम र आन्तरिकमा सीता एयर
सुरज कुँवर

काठमाडौँ — कोरोना भाइरस रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि सरकारले चैत ११ देखि लकडाउन घोषणा गरेको थियो । उक्‍त लकडाउनको घोषणासँगै व्यवसायिक उडानमा पनि रोक लाग्यो ।

तर, चैत ११ देखि असार १० गतेसम्मको अवधिमा अन्तारिक र अन्तर्राष्ट्रिय गरी १ हजार ८ सय ११ वटा चार्टर्ड उडान भएका छन । ती उडानमा २४ हजार ६ सय ८३ जना यात्रुले सेवा लिएका छन् ।

नागरिक उड्डयन प्राधिकरण अन्तर्गतको चार्टर्ड उडानको अनुमति दिने हवाई यातायात महाशाखाले शनिबार राति जारी गरेको तथ्यांक अनुसार १ हजार ८ सय ११ चार्टर्ड उडान मध्ये १ सय ६४ वटा अन्तर्राष्ट्रिय उडान रहेका छन् भने १ हजार ६ सय ४७ आन्तरिक उडान छन् । आन्तरिक चार्टर्ड उडानमध्ये १ हजार २ सय ८० घरेलु वायुसेवा कम्पनीका जहाजले गरेका थिए भने ३ सय ६७ वटा हेलिकप्टरबाट गरिएका आन्तरिक उद्धार उडान रहेका महाशाखाले जनाएको छ ।

लकडाउनको पहिलो तीन महिनामा भएको यात्रु आवागमन अन्तर्गत अन्तर्राष्ट्रियतर्फ २१ हजार ४ सय ९९ यात्रुले ओहोरदोहोर गरेका छन् । अध्यागमन विभागका अनुसार, नेपालबाट फर्किने १३ हजार ७५ यात्रु नेपालसहित कम्तीमा ७९ मुलुकका नागरिक हुन् । त्यस्तै, विदेशबाट ८ हजार ४ सय २४ जना हवाइ जहाजमार्फत नेपाल आएका छन् ।

कोभिड–१९ संकट व्यवस्थापन केन्द्र छाउनीका अनुसार नेपाल आउनेमा २१ वटा मुलुक हुँदै फर्केका ९५ प्रतिशत भन्दा बढी नेपाली नागरिक हुन् । त्यसरी नेपाल आउनेमा अधिकांस श्रम गन्तव्यमा अलपत्र परेका नेपाली छन् ।

तीन महिनाको यो अवधिमा हेलिकप्टरले ३ सय ६७ वटा उडान गरेको छ । काठमाडौंबाट भएका अधिकांस ती चार्टर्ड उडानबाट ४ सय ४० जनाले ओहोरदोहोर गरे । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलकाका अनुसार यिनमा विदेशी पर्यटक तथा बिरामीको उद्धार संख्या बढी छ ।

९ वटा घरेलु वायुसेवा कम्पनीलाई व्यवसायिक उडानमा रोक लगाइए पनि ७ वटा कम्पनीका विमानले विशेष अनुमति लिएर १ हजार २ सय ८० वटा उडान गरेका छन् । ती उडानबाट १ हजार ५ सय २१ टन खाद्यान्‍न, औषधि, निर्माण सामग्री लगायतको कार्गो ढुवानी भए ।कार्गोबाहेक यी विमानले २ हजार ७ सय ४४ यात्रुलाई ओसारेका छन् ।

प्राधिकरणले जारी गरेको तथ्यांकअनुसार आन्तरिकतर्फ सर्वाधिक चार्टर्ड उडान गर्नेमा सीता एयरले ५ सय ४७ वटा, तारा एयरले ४ सय ६ र समीट एयरले ३ सय २ वटा गरेका छन् ।लकडाउनको अवधिमा चार्टर्ड उडान गर्दै नगर्नेमा सिम्रिक र सौर्य एयरलायन्स छन् ।

लकडाउन अवधिभर अन्तर्राष्ट्रियतर्फ २९ वटा फरकफरक वायुसेवा कम्पनी, सैनिक वायुसेवा र चार्टर्ड उडान गर्ने विमान कम्पनीका जहाजले काठमाडौंमा उडान गरेका थिए । जसमध्ये चारवटा नेपाली वायुसेवा कम्पनीका बुद्ध एयर, श्री एयरलायन्स, हिमालय एयरलायन्स र नेपाल वायुसेवा निगम थिए । यो अवधिमा म्यानमार र चीनका दुईटा सैनिक विमानले काठमाडौंबाट आफ्ना नागरिकको उद्धार गरेका थिए । बाँकी २३ वटा व्यवसायीक तथा चार्टर्ड उडान गर्ने वायुसेवा कम्पनी थिए ।

अन्तर्राष्ट्रियतर्फ सर्वाधिक उडान गर्नेमा नेपाल वायुसेवा निगमले ४५, हिमालय एयरलायन्सले ३७ र कतार एयरले २१ उडान गरे । तीन महिना यताको चार्टर्ड उडान तथ्यांक स्वदेश तथा विदेशकालागि चार्टर्ड उडान अनुमती दिने प्राधिकरणको हवाई यातायात महाशाखा र त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले जारी गर्छन् । यी दुई निकायले जारी गर्ने तथ्यांकबीच एकरुपता भने छैन । जसका कारण राष्ट्रिय सभामा भएको विनियोजन सम्बन्धिको बैठकमा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री योगेश भट्टराईले असार ४ गते चार्टर्ड उडानबारे प्रस्तुत गरेको तथ्यांक फरक परेको थियो ।

सरकारले असार २१ गतेसम्म आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रियतर्फका व्यवसायिक उडानलाई रोक लगाएको छ । चैत ९ गतेयता ७ औं पटक निर्णय गर्दै सरकारले कोभिड–१९ माहामारी नियन्त्रण गर्नुपर्ने कारण देखाउँदै उडान रोकेको हो । तर, कोरोनाको विश्वव्यापी संक्रमणका कारण उत्पन्‍न असहज परिस्थितिमा स्वदेश फर्किनै पर्ने अवस्थामा रहेका नेपालीलाई जेठ ३२ गतेदेखी उद्धार उडानमार्फत सरकारले निश्चित समयका लागि सर्तसहितको आवागमन खुला गरेको छ ।

स्वदेश आउनैपर्ने नेपालीलाई ध्वजावाहक नेपाल वायुसेवा निगम र हिमालय एयरलायन्सका ८ वटा जहाजले दैनिक एक दर्जनसम्म उडान गर्दै काठमाडौं ल्याउँदै आएका छन् । यी बाहेक तीन वटा विदेशी विदेशी वायुसेवालाई पनि नेपालीलाई उद्धार गर्न अनुमती दिइएको छ ।

प्रकाशित : असार १४, २०७७ २०:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सानो झुन्डको सलह नियन्त्रणमा रासायनिक विषादी प्रयोग नगर्न विज्ञको आग्रह

गोविन्द पोखरेल

काठमाडौँ — कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले सलह नियन्त्रणका लागि रसायनिक विषादी प्रयोग गर्ने निर्णय गरेपछि विज्ञहरुले आपत्ति जनाउँदै सानो झुन्ड आएकै भरमा रसायन प्रयोग गर्न नहुने बताएका छन् ।

उनीहरुले रासायनिक विषादी प्रयोग गर्दा माटोको उर्वरशक्तिका साथै उत्पादनमा समेत असर गर्ने खतरा रहेको औंल्याएका छन् । अन्य विधिहरुबाट सलहलाई नियन्त्रण गर्न सकिने विज्ञहरुको सुझाव छ ।

कृषि विज्ञ मदन राईले नेपालमा अन्य मुलुकहरुमा जसरी करोडौंको संख्यामा सलह नआएकाले तत्कालै रासायनिक विषादी प्रयोग नगर्न आग्रह गरे । उनले कान्तिपुरसित भने, 'अहिले झुन्ड सानो आएको छ । यसको नियन्त्रणका लागि मेकानिकल, फिजिकल, बयोलोजिकल विधिहरु छन् । यी विधि अपनाएर काम गर्दा उपयुक्त हुन्छ । अहिले नै रसायन प्रयोग गर्ने समय हैन ।'

राईले सलह नियन्त्रणका लागि औजार प्रयोग गरेर जाल थापेर पासोमा पार्ने, सलह उडेको ठाउँमा तन्‍नाले छोपेर झार्ने, तरकारी बारीमा हुँदा कुखुरा, हाँ लगायतका जीवहरु लगाउने, किरा समाउने जालीको प्रयोग गर्न सकिने बताए । विष हालेर मार्दा अन्‍नलाई पनि असर गर्ने र खानसमेत नमिल्ने उनले बताए ।

'रसायन प्रयोग गरेको भरमा मर्ने/नमर्ने कुनै ग्‍यारेन्टी हुँदैन । मान्छेलाई पनि असर गर्न सक्छ,' उनले भने, 'रसायन हालेर एउटा जीवलाई मार्न खोज्दा त्यो क्षेत्रमा भएका अन्य जीवहरु पनि मर्छन् । त्यसैले सकेसम्म रसायनको प्रयोग नगरौं ।'

कपिलवस्तुको तौलिहवास्थित नयाँ टोलमा आइतबार साँझ अकस्मात देखिएको सलहको झुन्ड । तस्बिरः मनोज पौडेल/कान्तिपुर

बागबानी विज्ञ इन्द्रराज पाण्डेले पनि रसायनिक विधि तत्कालै प्रयोग गर्न नहुने बताउँछन् । उनले मालाथियोन विषादी प्रयोग गर्दा ७ दिनसम्म बालीको उत्पादन प्रयोग गर्न नमिल्ने र डेल्टामाइथ्रिन छरेपछि १४ दिनसम्म बारीमा फलेका अन्‍नहरु खान नमिल्ने जनाउँदै रसायन प्रयोग गर्दा सचेत हुनुपर्ने बताए ।

'धेरै ठूलो झुन्डमा आउँदैन भनेर मन्त्रालयले भनेको छ,' उनले भने,'राति बसेको ठाउँबाट पनि संकलन गर्न सकिन्छ । तुरुन्तै रसायन नछरे हुने ।' सकेसम्म सलहलाई संकलन गरेर खानाको रुपमा प्रयोग गर्ने वा कुखुराको दाना बनाउन प्रयोग गर्नुपर्नेमा उनको जोड छ ।

प्लान्ट क्‍वारेन्टाइन तथा विषादी व्यवस्थापन केन्द्रका प्रमुख एवं मन्त्रालयद्वारा सलह नियन्त्रणका लागि गठित प्रविधिक समितिका संयोजक सहदेव हुमागाईंले पनि आफूहरुको पहिलो विकल्प विषादी नभएको बताए । खेतबारी नजिकै आए थाल ठटाएर वा ध्वनिको प्रयोग गरेर सलह भगाउन सकिने उनको भनाइ छ । धान रोपाइँको समय भएकाले सलह देखिएका क्षेत्रहरुमा प्लास्टिक र नेटले धानको बियाड ढाक्‍न सकिने विज्ञहरुले सुझाव दिएका छन् ।

ठूलो झुन्ड आएको खण्डमा मात्रै रसायन प्रयोग गर्ने जनाउँदै उनले त्यसको पूर्व तयारीका लागि रसायनको प्रयोग गर्न भनिएको बताए । हुमागाईंका अनुसार जिल्लामा भएका विपद् व्यवस्थापन समिति, प्रदेश र स्थानीय सरकारहरुसँग समन्वय गरेर औषधि छर्किइनेछ ।

नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् नार्कका कीट विज्ञ सुदिप उपाध्यायले विषादीको प्रयोग बालीको अवस्था र किराले गर्न सक्‍ने क्षतिको आकलन गरेर मात्रै गर्नुपर्ने बताउँछन् । धेरै ठूलो क्षेत्रमा लगाइएको बालीमा एकैपटक सलह आएर बसेको खण्डमा मात्रै रसायनिक विषादी प्रयोग गरिने उनले जनाए ।

दिउँसो उडिरहेको समयमा सलहलाई प्राकृतिक सिकारीको प्रयोग गरेर, धुँवा लगाउने, ध्वनीको प्रयोग गरेर पनि भगाउने विकल्पहरु भएको उपाध्यायले सुनाए । स-साना क्षेत्रफलमा बसेका सलह देखिए विषादी प्रयोग गर्न नहुने उनले सुझाव दिए । कृषि विज्ञ राईले यो बेला कृषकहरु पनि उत्तिकै सतर्क हुनुपर्ने बताए । उनले खेतको वरीपरी सलह आए अन्यसँग सहयोग मागेर भएपनि नियन्त्रण गर्नुपर्ने बताए । उनले अहिले नेपालमा भारतमा जसरी करोडौंको झुन्ड नेपालमा प्रवेश नगरेको बताउँदै आतिहाल्नु पर्ने अवस्था नरहेको बताए ।

कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका प्रवक्ता हरिबहादुर केसीले तत्कालै झुन्ड देखिएको र बसेको ठाउँमा विषादी प्रयोग गर्न भनिएको बताए । 'कुन विषादी कसरी प्रयोग गर्ने भनेर मन्त्रालयले 'फ्याक्ट सिट' बनाएको र सोही अनुसार प्रयोग गर्न भनिएको छ,' केसीले भने, 'सलह देख्‍ने बित्तिकै विषादी छर्ने कुरा मन्त्रालयले भनेको हैन । नियन्त्रणको अन्तिम अस्त्र नै विषादी प्रयोग हो ।'

यो पनि पढ्नुहोस्ः

सलह नियन्त्रण गर्न तत्काल एक्सनमा जाने निर्णय : दमकल र ड्रोनबाट औषधि छर्किन सिफारिस

प्रकाशित : असार १४, २०७७ २०:२९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×