सीमामा रोकिएका नेपालीलाई तत्काल स्वदेश ल्याउन तीन जिल्लाका सांसदको माग

भारतमा १४ दिन क्वारेन्टाइन बसेको समय सकिएलगत्तै ल्याउने सरकारको जवाफ
जयसिंह महरा

काठमाडौँ — भारतबाट आएर सीमानामा रोकिएका नेपालीलाई तत्काल स्वदेश ल्याउन तीन जिल्लाका सांसदले सरकारसँग माग गरेका छन् । दार्चुला, बैतडी र बझाङबाट प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित सांसदहरूले कोरोना रोकथाम तथा नियन्त्रण उच्चस्तरीय समन्वय समिति संयोजक रहेका उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलसँग उक्त माग राखेका हुन् ।

मजदुरी लगायत विभिन्‍न पेसामा रहेका नेपाली भारतमा कोरोना प्रकोप बढेसँगै स्वदेश फर्कन लागेका थिए । १ हजार ३ सयभन्दा बढी नेपाली दार्चुला र बैतडीको भारतसँग जोडिएको सीमामा अड्किएका छन् ।

एक अर्को मुलुकमा रहेका नागरिकलाई सम्बन्धित मुलुकले व्यवस्थान गर्ने नेपाल-भारतबीचको समझदारीअनुसार उनीहरू नेपाल प्रवेश गर्न पाएका छैनन् । भारतमा रहेका नेपालीको व्यवस्थापन राम्रो नभएको र क्वारेन्टाइनको मापदण्ड पनि पालना नभएको भन्दै उनीहरूलाई स्वदेश ल्याउन दबाब बढिरहेको छ ।

सांसदहरू दार्चुलाबाट निर्वाचित गणेशसिंह ठगुन्‍ना, बैतडीका सांसद दामोदर भण्डारी र बझाङका सांसद भैरवबहादुर सिंहले उपप्रधानमन्त्री पोखरेललाई भेटेर अलपत्र परेका नेपालीलाई स्वदेश ल्याउनुपर्ने माग राखेका हुन् । तीनैजना सांसद सत्तारुढ नेकपाका हुन् ।

पोखरेललाई बुझाएको मागपत्रमा भनिएको छ, 'दार्चुलाको सीमा नाका धार्चुला र बैतडी जिल्लाको सीमानाका झुलाघाटमा हजारौं नेपाली नागरिकहरू विगत केही दिनदेखि समस्यामा परिरहेकाले निजहरूलाई अविलम्ब स्वदेश ल्याई सम्बन्धित स्थानीय तहहरूमा क्वारेन्टाइनसहित मेडिकल जाँचको व्यवस्थापन गर्न आवश्यक प्रक्रिया अगाडि बढाउन माग गर्दछौं ।'

उच्चस्तरीय समन्वय समिति संयोजक उपप्रधानमन्त्री पोखरेलले सीमामा रोकिएका नेपालीलाई ल्याउनेबारे सकारात्मक जवाफ दिएको सांसद गणेशसिंह ठगुन्‍नाले जनाए । 'सिमानामा रहेका नेपालीलाई ल्याउनेबारे सकारात्मक छलफल भएको छ । तत्काल स्वास्थ्य जाँचको व्यवस्था गरेर ल्याउने भन्नेमा सरकार सकारात्मक देखिन्छ,' ठगुन्‍नाले भने, 'सम्बन्धित पालिकामा लगेर स्वास्थ्य जाँच गर्ने कि सीमामै जाँच गरेर ल्याउने भन्‍ने निष्कर्षमा पुगेपछि ल्याउने भन्‍ने जवाफ मिल्यो ।'

भारतमा क्वारेन्टाइन बसेको १४ दिन पुग्‍न लागेकाले उनीहरूलाई नेपाल ल्याउने तयारीमा सरकार रहेको छ । भारतबाट नेपाल ल्याएर १४ दिन क्वारेन्टाइनमा राख्‍नेबारे सरकारले तयारी गरिरहेको जवाफ मिलेको ठगुन्‍नाको भनाइ थियो ।

दार्चुलाको पारिपट्टी धार्चुलाका विभिन्‍न ठाउँमा ९ सय ७० जनाभन्दा बढी र बैतडीको सीमा झुलाघाटमा ३ सयजना भन्दा बढी नेपाली स्वदेश आउने अनुमति कुरेर बसेका छन् । केही भने महाकाली नदीमा पौडी खेलेर नेपाल आइसकेका छन् । केही दार्चुलाको उत्तरी भेगबाट नेपाल प्रवेश गरेका छन् ।धार्चुलामा दार्चुला, बैतडी, बझाङ, बाजुरा, डोटी, जाजरकोट लगायतका जिल्लाका नेपाली रहेका छन् ।

तीनै जना सांसदले सुदूरपश्चिमका सबै जिल्लामा कोरोना भाइरसक संक्रमणको र्‍यापिड परीक्षण गर्न पनि सरकारसँग माग गरेका छन् । स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री भानुभक्त ढकाललाई भेटेर उनीहरूले कोरोनाको जोखिममा रहेको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा गम्भीर रूपमा ध्यान दिन ध्यानाकर्षण गराएका हुन् ।

सुदूरपश्चिमका सबै जिल्लामा पर्याप्त स्वास्थ्य उपकरण र स्वास्थ्यकर्मी पठाउन पनि उनीहरूले माग गरेका छन् । अबको ४ दिनभित्र सुदूरपश्चिमका सबै जिल्लामा कोरोना संक्रमणको र्‍यापिड परीक्षण गरिने जवाफ स्वास्थ्यमन्त्रीले दिएको सांसद ठगुन्‍नाले बताए । बिहीबार बैतडी र डडेल्धुरामा परीक्षण हुने र शनिबारसम्म दार्चुला र बझाङमा पनि कोरोना परीक्षण गर्ने योजना रहेको स्वास्थ्यमन्त्रीले जनाएको ठगुन्नाले बताए ।

स्वास्थ्यमन्त्री ढकाललाई सांसदत्रयले बुझाएको ध्यानाकर्षण पत्रः

प्रकाशित : चैत्र २६, २०७६ २२:०२

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

नेरु हालसम्मकै कमजोर, डलरको भाउ १ सय २२.५० रुपैयाँ पुग्यो

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — राष्ट्र बैंकले बिहीबारका लागि एक अमेरिकी डलरको विनिमय दर १ सय २२ रुपैयाँ ५० पैसा (बिक्रीदर) तोकेको छ । यो हालसम्मकै उच्च हो । यसअघि यही चैत ११ मा यस्तो विनिमय दर १ सय २२ रुपैयाँ ३४ पैसा थियो । यसअघिको न्यून विनिमय दरको तुलनामा बिहीबार नेपाली मुद्राको भाउ कमजोर (अवमूल्यन) भएको हो । यसको अर्थ सोही दरले डलर बलियो (अधिमूल्यन) भएको भन्ने हो । बिहीबारका लागि राष्ट्र बैंकले एक अमेरिकी डलरको खरिद दर १ सय २१ रुपैयाँ ९० पैसा तोकेको छ ।

अमेरिकी डलरको तुलनामा भारु कमजोर भएपछि नेरु पनि कमजोर बनेको हो । नेरु र भारुबीच स्थिर विनिमय दर छ । स्थिर विनिमय दरसँगै कुल वैदेशिक व्यापारको ठूलो हिस्सा भारतमा निर्भर छ । यसकारण भारुको विनिमय दर घटबढ भएपछि नेरु पनि प्रत्यक्ष प्रभावित हुन्छ । अहिले पनि त्यही भएको हो । यसअघि भारु बलियो हुँदा नेरु पनि बलियो भएको थियो ।

केही महिनायता कोरोना भाइरसका कारण विश्वबजार प्रभावित छ । यसकारण विश्वबजारमा अमेरिकी डलरप्रतिको आकर्षण बढेको छ । अमेरिकी डलरको माग बढेपछि मूल्य पनि बढेको हो । करिब डेढ वर्षअघि (०७५ असोज २४ मा) अमेरिकी डलरको विनिमय दर १ सय २० रुपैयाँ (१ सय १९ रुपैयाँ ३३ पैसा) हाराहारीमा थियो । यसअघि ०७५ साउन २७ मा डलरको विनिमयदर १ सय १० रुपैयाँ ४३ पैसा थियो ।

पछिल्ला वर्षहरूमा भारतीय अर्थतन्त्रले अपेक्षित उपलब्धि हासिल गर्न सकेको छैन । कहिले जम्मु–कश्मीर त कहिले हिन्दु र मुस्लिमबीचको विवादको प्रत्यक्ष प्रभाव भारतीय अर्थतन्त्रमा परेको छ । पछिल्ला महिनाहरूमा भारतमा विदेशी लगानी बढेको छैन । केही परिमाणमा पुराना लगानी पनि फिर्ता भएका छन् । यसकारण विश्वबजारमा भारतीय मुद्रा कमजोर भएको छ ।

अमेरिकी डलर बलियो बन्दै गए पनि केही दिनयता अमेरिकामा पनि कोरोना प्रभावित व्यक्ति बढ्दै गएका छन् । नियन्त्रणका लागि त्यहाँको सरकारले भरपुर प्रयास गरिरहेको छ । अपेक्षित रूपमा कोरोना नियन्त्रण नभए त्यसको असर अमेरिकी अर्थतन्त्रमा पर्ने र त्यसले डलर कमजोर हुने प्रक्षेपण पनि गर्न थालिएको छ । त्यस्तो अवस्थामा भारु केही बलियो बन्ने भएकाले नेरु पनि अधिमूल्यन हुनेछ ।

कोरोनाको कारण चीनको अर्थतन्त्र प्रत्यक्ष प्रभावित भएको छ । चीनबाहेकका राष्ट्रमा पनि कोरोना फैलिइरहेको छ । यसले विश्वबजारमा ठूलो प्रभाव पार्ने विश्लेषणहरू भएका छन् । ठूलो अर्थतन्त्रका कारण विश्वबजारमा मन्दी आउँदा भारतीय बजार छिट्टै प्रभावित हुन्छ । त्यसो भए भारु झनै कमजोर हुने देखिन्छ । त्यसको असरले नेरु पनि झनै अवमूल्यन हुनेछ ।

प्रकाशित : चैत्र २६, २०७६ २१:५१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×