कोशी प्रदेशका सरकारी अस्पतालहरूमा कतै भौतिक पूर्वाधारको अभाव छ, कतै दक्ष जनशक्ति र उपकरणको व्यवस्थापनमा समस्या। राज्यको लगानी निरन्तर रहे पनि स्थानीयले समस्याग्रस्त अस्पतालबाट गुणस्तरीय सेवा पाउन सकिरहेका छैनन्।
What you should know
काठमाडौँ — कोशी प्रदेशमा पछिल्लो समय सरकारी स्वास्थ्य संस्थाको स्तरोन्नति र निजी अस्पताल खुल्ने क्रम बढ्दो छ। प्रदेश सरकार र स्थानीय तहहरूले आ-आफ्नै लगानीमा जिल्ला र पालिका तहमा अस्पताल सञ्चालन गरिरहेका छन् । तर सरकारी अस्पतालहरूमा कतै भौतिक पूर्वाधारको अभाव छ, कतै दक्ष जनशक्ति र उपकरणको व्यवस्थापनमा। राज्यको लगानी निरन्तर रहे पनि स्थानीयले समस्याग्रस्त अस्पतालबाट गुणस्तरीय सेवा पाउन सकिरहेका छैनन्।
नजिकै सरकारी लगानीमा अस्पताल सञ्चालन भए पनि विरामीले उपचारका लागि अन्यत्र धाउनुपरेको गुनासो गरेका छन् ।
विराटनगर महानगरभित्र निजी अस्पतालको चापसँगै सरकारी अस्पताल भने अव्यवस्थित व्यवस्थापन र जनशक्ति अभावका कारण ‘रेफर सेन्टर’ बन्दै गएका छन् । कोशी प्रादेशिक अस्पताल अत्यधिक भीड, साँघुरा संरचना र स्वास्थ्य बिमाको झन्झटिलो प्रक्रियाका कारण दैनिक १५ सयदेखि २ हजार सेवाग्राहीले सास्ती भोगिरहेका हुन्छन् ।
महानगरस्तरका रानी र बैजनाथपुर अस्पतालमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी विरामी रेफर कागज लिन मात्र आउने भएपछि ती अस्पतालहरू सुनसानजस्तै देखिन्छन् । धरानस्थित बीपी प्रतिष्ठानमा अनलाइन प्रणाली प्रभावकारी नभएकाले टिकटदेखि परीक्षणसम्म सर्वसाधारण घण्टौं लाइन बस्न बाध्य छन् । उपकरण र जनशक्ति अभावले सिटी स्क्यान, ल्याबदेखि ओपीडीसम्म असाधारण भीड छ ।
संखुवासभा र खोटाङमा ‘एक पालिका–एक अस्पताल’ अवधारणा प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन नसक्दा दुर्गम क्षेत्रका नागरिक साधारण उपचारसमेत नपाई हेलिकोप्टरमार्फत उद्धार हुनुपर्ने अवस्था छ । निर्माणाधीन अस्पताल भवन ढिलाइ, विशेषज्ञ अभाव र उपकरणको कमीले जिल्लास्तरका अस्पतालहरू कमजोर बनेका छन् ।
पाँचथरमा ५० शय्याको क्षमता हुँदाहुँदै जनशक्ति र उपकरण अभावले १५ शय्यामै सीमित सेवा प्रवाह भइरहेको छ । धेरै पालिकामा भव्य भवन बने पनि सेवा सुरु हुन सकेको छैन, जसका कारण स्थानीयलाई धरान, विराटनगर र भारतको सिलिगुडी समेत धाउनुपरेको छ ।
हामीले यहाँ कोशीका केही सरकारी अस्पतालको अवस्थामाथि लेखेका छौँ :
१. काेशी अस्पतालको सेवा अस्तव्यस्त, नगर अस्पताल ‘रेफर सेन्टर’ मात्रै
२. संखुवासभामा गाउँका बिरामीलाई उद्धारकै भर
३. जनशक्ति अभाव झेलिरहेको इनरुवा अस्पताल
४. जेनतेन चलेको पाँचथर अस्पताल
