‘स्ट्रेन्थ लिफ्टिङ’ का खेलाडीदेखि रेफ्रीसम्म

२०५५ मा धर्मश्री उपाधि जितेका जीवन नेपालमा ‘स्ट्रेन्थ लिफ्टिङ’ खेललाई लोकप्रिय बनाउन सक्रिय छन्

पुस २२, २०८१

मनोज पौडेल

From athletes to referees in 'Strength Lifting'

कपिलवस्तु — कपिलवस्तु नगरपालिका–५, सागरटोलका ५० वर्षे जीवन गिरी २०४५/४६ सालतिरै सदरमुकाम तौलिहवास्थित गौढी चोकमा रहेको कभर्ड हलमा सितोरियो कराँते खेल्थे । उनका साथी भने त्यहीं ‘वेट लिफ्टिङ’ गर्थे । त्यसपछि उनी पनि त्यतै आकर्षित भए । तर, साधन स्रोत नहुँदा उनलाई निकै समस्या भयो ।

 राम्ररी अभ्यास गर्न नपाउँदा केही गर्न सकिँदैन कि जस्तो लाग्यो । जुक्ति निकाले, १०, २० र ३० किलोका दुई/दुई वटा गिट्टी र बालुवामा सिमेन्ट राखेर डम्बेल बनाए । त्यसैबाट अभ्यास गर्न थाले । निरन्तरको लगन र मिहिनेतले शारीरिक सुगठनको राष्ट्रियदेखि स्ट्रेन्थ लिफ्टिङ विश्व च्याम्पियन बने । 

अहिले उनले खेलबाट धेरै गर्न सकिन्छ भन्ने देखाएका छन् । उनले स्ट्रेन्थ लिफ्टिङबाट देशकै नाम विश्वमाझ चिनाउन पाउँदा खुसी लागेको बताउँछन् । उनी नेपालमा शारीरिक सुगठनको ओलम्पिक मानिने धर्मश्री उपाधि विजेतादेखि स्ट्रेन्थ लिफ्टिङमा अन्तर्राष्ट्रिय च्याम्पियनसमेत हुन् । उनी वर्ल्ड स्ट्रेन्थ लिफ्टिङ फेडेरेसनद्वारा भारतको हैदराबादमा सन् २०२३ मा आयोजित १० औं वर्ल्ड च्याम्पियनसिप प्रतियोगितामा 

१ सय १५ किलोभन्दा बढी तौल समूहमा अमेरिकन खेलाडीलाई पराजित गरेर च्याम्पियन बनेका थिए । प्रतियोगितामा १९ देशका खेलाडी सहभागी थिए । स्ट्रेन्थ लिफ्टिङको राम्रो र उत्कृष्ट खेलाडी हुँदा उनी स्ट्रेन्थ लिफ्टिङको अन्तर्राष्ट्रिय जज (रेफ्री) को मान्यता पनि पाएका छन् । २०२४ मा कजाकस्तानमा भएको ११ औं वर्ल्ड च्याम्पियनसिप प्रतियोगितामा उनी रेफ्री थिए ।

सुरुमा जीवनले ०५१ मा भैरहवामा आयोजित शारीरिक सुगठनको मिस्टर लुम्बिनीमा भाग लिएका थिए । उनी प्रथम भए । ०५५ मा उनले शारीरिक सुगठनको महत्त्वपूर्ण प्रतियोगितामा धर्मश्री उपाधि जितेका थिए । उनले ‘ओलम्पियन जिम क्लब’ बाट २०५२ मा लुम्बिनी अञ्चलस्तरीय मिस्टर लुम्बिनी र २०५४ मा पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रस्तरीय मिस्टर पश्चिमाञ्चल प्रतियोगिता गराएका थिए ।

सन् १९९९ मा भारतको नासिकमा आयोजित प्रथम दक्षिण एसियाली बडीबिल्डिङ प्रतियोगितामा गिरीसहित ३ जनाले देशका लागि पदक दिएका थिए । बडीबिल्डिङको दक्षिण एसियालीस्तरको पहिलो पदक उनीसहितको टोलीले भित्र्याएको थियो ।

धर्मश्रीसहित विभिन्न उपाधि जित्दै गएपछि उनी जिम कोच बनेर साउदी अरब गए । त्यहाँबाट बहराइन पुगे । सन् २००० देखि १५ वर्षसम्म विदेशमा काम गरेर नेपाल फर्के । त्यसपछि फेरि जिममा लागे । सन् २०१९ मा बुद्धस्थल तिलौराकोटको प्रचारप्रसार गर्न कपिलवस्तु श्री राष्ट्रिय प्रतियोगिता आयोजना गरे । 

खेलाडीले नै खेल र नवप्रतिभालाई बढी प्रोत्साहन गर्ने भन्दै उनी नेतृत्वदायी भूमिकामा पनि उत्तिकै सक्रिय छन् । शारीरिक सुगठन कपिलवस्तु जिल्ला अध्यक्ष हुँदै उनी २०२० मा ‘वर्ल्ड पावर लिफ्टिङ फेडरेसन’ (डब्लूपीएफ) एसियाका उपाध्यक्षसमेत भए । अहिले उनी ‘वर्ल्ड स्ट्रेन्थ लिफ्टिङ एसोसिएसन’ को कार्यकारी समितिका सदस्य छन् ।

उनी नेपाल स्ट्रेन्थ लिफ्टिङ एसोसिएसनका संस्थापक महासचिव पनि हुन् । जीवनकै पहलमा सन् २०२३ मा काठमाडौंमा स्ट्रेन्थ लिफ्टिङको अन्तर्राष्ट्रियस्तरको प्रतियोगिता भएको थिए । नेपालसहित भारत, पाकिस्तान, ताजकिस्तान र किर्गिस्तानका खेलाडी सहभागी थिए । 

भारतको हरियाणामा यसै सातादेखि सुरु ३४ औं राष्ट्रिय स्ट्रेन्थ लिफ्टिङ प्रतियोगितामा जीवन निर्णायक हुन् । सुन्दर मुहार, आकर्षक शरीर र गठिलो जीउडाल बनाएका उनलाई पछिल्लो समय फिल्म खेल्नसमेत आग्रह आइरहेको छ । राजेन्द्र खड्गीले निर्माण गर्न लागेको फिल्म ‘सेभेन भिलेन’ मा उनी देखिने भएका छन् । लुम्बिनी प्रदेश सरकारले उनलाई खेल क्षेत्रमा पुर्‍याएको योगदानको कदर गर्दै ०७९ मा प्रदेश रत्न विभूषण पनि प्रदान गरेको थियो ।

मनोज पौडेल

Link copied successfully