म्यान्मारमा सेनाविरुद्ध दिनहुँ हजारौंको प्रदर्शन- विश्व - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

म्यान्मारमा सेनाविरुद्ध दिनहुँ हजारौंको प्रदर्शन

एपी

याङ्गुन — म्यान्मारको सेनाले गत सोमबार गरेको कु को विरोधमा आइतबार पनि हजारौं मानिसहरू सडकमा उत्रिएका छन् । आम नागरिकले सेनाले चालेको अप्रजातान्त्रिक कदमको विरोधमा ठूलो संख्यामा दैनिक सडकमा प्रदर्शनमा निस्किन थालेपछि सैनिक नेतृत्वले इन्टरनेट बन्द गरिदिएको छ ।

प्रदर्शनकारीले म्यान्मारकी प्रजातन्त्रवादी नेतृ आङ सान सुकी र राष्ट्रपति विन मिन्टको विनाशर्त रिहाई गर्न माग गरेका छन् । म्यान्मारको सबैभन्दा ठूलो शहर याङ्गुनस्थित याङ्गुन विश्वविद्यालय नजिक २००० भन्दा बढी श्रम संगठन र विद्यार्थीहरु समेत सहभागी भएर सेनाको कदमको विरोध गरेका थिए । नेतृ सुकी र राष्ट्रपति मिन्टसहित दर्जनौं नेता तथा कार्यकर्तालाई सेनाले नजरबन्दमा राखेको छ ।

प्रदर्शनकारीलाई विश्वविद्यालयको मुलढोका बाहिर निस्कन नदिन दंगा प्रहरीले कडा पहरा दिएका थिए । पानीको फोहोरा फाल्ने दुई वटा ट्रक समेत तैनाथ गरिएको थियो । आइतबार सेनाले इन्टरेनटमा करिब पूर्ण अवरोध गरेको थियो जसका कारण ट्विटर र इन्स्टाग्रामसहित फेसबुक बन्द भएका छन् ।

म्यानमारमा सेनाले निर्वाचित संसदलाई जिम्मेवारी दिने दिनमा नै लिइएको सैन्य कदमले देश अशान्त बनेको छ । दंगा प्रहरीहरूले याङ्गुनलगायतका सहरको मुख्य भागहरूमा चोक तथा सडकहरूमा धरपकड बढाएको छ ।

म्यान्मारस्थित अमेरिकी दूतावासले सेनालाई सत्ता परित्याग गर्न र प्रजातान्त्रिक तरिकाबाट निर्वाचित सरकारलाई पुनर्वहाली गर्न तथा नजरबन्दमा रहेका नेता तथा कार्यकर्तालाई रिहा गर्न, दूरसंचार अवरोध हटाउन तथा हिंसाको प्रयोगलाई निरुत्साहन गर्न आग्रह गरेको छ ।

दूतावासले ट्वीट गर्दै म्यान्मारका जनताको प्रजातान्त्रिक ढंगबाट चुनिएको आफ्नो सरकारको पक्षमा शान्तिपूर्ण विरोध प्रदर्शन गर्न पाउने अधिकारको पक्षमा अमेरिका सदैव खडा हुने जनाएको छ ।

शुक्रबार अनलाइन बैठक गर्दै सुकी नेतृत्वको नेसनल लिग फर डेमोक्रेसी (एनएलडी) का सांसदहरुले आफूहरु जनताको प्रतिनिधि भएको भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई निर्वाचित संसद् र सरकारलाई समर्थन गर्न आग्रह गरेका थिए ।

संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले म्यान्मारका सन्दर्भमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई एकताबद्ध गराउन आफूहरुले हरसम्भव प्रयास गर्ने बताएका छन् । उनले म्यान्मारमा भएको सैनिक सत्ताविद्रोह फिर्ता गराउन उपयुक्त वातावरण तयार पार्ने पनि जनाएका छन् ।

प्रकाशित : माघ २५, २०७७ १५:०९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

स्वदेशकै स्वरोजगारले सन्तुष्टि

विदेशमा दुःख गर्नुभन्दा मातृभूमिमै गरेको पौरखमा रमाउँदै युवा  
पुर्खाले सुरू गरेको पेसालाई बनाए व्यावसायिक
सन्जु पौडेल, मधु शाही

रूपन्देही/बाँके — रूपन्देहीको तिलोत्तमा–१ आरतीचोकका सुनिल पाण्डेले स्नातकसम्म अध्ययन गरे । व्यवस्थापन विषय पढे पनि त्यसअनुसार काम मिलेन । त्यसपछि रोजगारका लागि २०७३ सालमा जापान पुगे । त्यहाँ मासिक साढे २ लाख रुपैयाँ कमाइ थियो । लामो समय त्यहाँ बसेनन् । मुलुक फर्किएर बाख्रापालन सुरु गरे ।

रूपन्देहीको तिलोत्तमा—१ आरती चोकमा सञ्चालित लुम्बिनी गोट फार्म । तस्बिर : सञ्जु पौडेल/कान्तिपुर

‘एक वर्ष जापान बसें, पैसा पनि कमाएँ,’ उनले भने, ‘सन्तुष्ट नभएपछि मुलुक फर्किएँ ।’ जापानका गाई फार्म, बाख्रा फार्म अवलोकन गरेर स्वदेशमै कर्म गर्ने मानसिकतासाथ आफू फर्किएको उनले बताए ।

२०७४ सालबाट पाण्डेले घरमै लुम्बिनी गोट फार्म चलाएका छन् । अहिले फार्ममा ६५ वटा बोयर बाख्रा छन् । सबै अस्ट्रेलियाबाट आयात गरिएका हुन् । ‘विदेशमा पैसा कमाए पनि एक्लो महसुस हुन्थ्यो,’ उनले भने, ‘परिवारको याद आउँदा गाह्रो हुन्थ्यो ।’ विदेशमा गर्ने मिहिनेत मुलुकमै गरेमा आम्दानी र सन्तुष्टि प्राप्त हुने उनको अनुभव छ । ५० लाख रुपैयाँ लगानी गरिएको उनको फार्मले २५ कट्ठा जमिनमा चर्चेको छ । थप डेढ बिघा जग्गा भाडामा लिएर घाँस लगाएका छन् । आफू, श्रीमती र एक सहयोगी खटिएका छन् ।

अमेरिकामा रहेका आमाबुबा र दाजुले बाख्रापालन नगर्न र उतै आउन जोड गरे पनि त्यसतर्फ ध्यान नदिएको उनको भनाइ छ । ‘गाउँटोलमा त्यत्रो पढेलेखेर पनि बाख्रा पालेको छ समेत भने,’ उनले भने, ‘अहिले तिनै व्यक्ति बाख्रापालनका लागि सल्लाह लिइरहेका छन् ।’ गत वर्ष फार्मबाट ७ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको उनले सुनाए । कृषिसम्बन्धी कुनै औपचारिक तालिम र अध्ययन नभए पनि युट्युबमा हेरेर धेरै कुरा सिकेको उनले बताए ।

पाण्डेले फार्मलाई रिसर्च सेन्टरका रूपमा विकास गर्ने योजना बनाएका छन् । तीन वर्षभित्र ३ सय ५० वटा बोयर बाख्रा पुर्‍याउनेसमेत उनको योजना छ । अहिले उनी तिलोत्तमा नगरपालिका–१ को वडास्तरीय कृषि समन्वय समितिका संयोजकसमेत भएका छन् । गाउँमा कृषि गर्न चाहने अन्य युवालाई सघाउन र सल्लाहसुझाव दिन समितिबाट धेरै सहज भएको उनको भनाइ छ । पाण्डेको फार्ममा उत्पादित बाख्राका पाठापाठी हेटौंडा, गुल्मी, दाङ, पाल्पालगायत जिल्लामा बिक्री भइरहेका छन् ।

बुटवल–१८ बेतानीका ३० वर्षीय सुदर्शन पन्तले २०६८ सालदेखि साढे नौ बिघामा भेडेखुर्सानी (क्याप्सिकन) खेती गरिरहेका छन् । स्नाकोत्तरसम्म अध्ययन गरेका उनले यसको व्यावसायिक उत्पादनले आम्दानी र खुसी दुवै मिलेको बताए । ‘घरपरिवार, आफन्त, साथीभाइ कसैबाट सहयोग भएन,’ उनले भने, ‘अहिले सबैले नाम लिने, सल्लाह लिने पात्र बन्न पाइएको छ ।’ पढिसकेपछि केही न केही पेसा अँगाल्नैपर्ने सोच समाजको रहेकाले आफूले अन्यत्र जागिर खानुभन्दा आफ्नै व्यावसाय सुरु गरेको उनको भनाइ छ । अफ सिजन र सिजन दुवै समयमा क्याप्सिकन बिक्री हुने गरेको उनले बताए । उनको फार्ममा ४० जनाले प्रत्यक्ष रोजगारीसमेत पाएका छन् ।

पर्यटकीय क्षेत्रका होटल एवं तरकारी बजारमा अत्यधिक माग हुने गरेको क्याप्सिकनमा लगानी भएको साढे ४ करोड रुपैयाँको मुनाफा चाँडै कभर हुनेमा आफू विश्वस्त रहेको पन्तले सुनाए । ‘केही रकम आफ्नै र केही वित्तीय कर्जामा लगानी गरेको छु,’ उनले भने, ‘सरकारी अनुदानले हामीले गरेको कृषिका लागि छेउ पनि भेट्दैन ।’ पाल्पा र बुटवल गरी दुई ठाउँमा सञ्चालित उनको फार्म अवलोकन गर्न छिमेकी जिल्ला गुल्मी, अर्घाखाँची नवलपरासीदेखि किसान आउने गरेका छन् । आफू स्वयं विभिन्न जिल्लामा गई तालिम दिने र किसानलाई यो खेतीबारे सिकाउने गरेको पन्तको भनाइ छ । नेपाली समाजले पढेका मानिसले कृषि रोज्दा किन होला, के गर्ला भनेर कुरा गर्ने प्रवृत्ति चिर्नसमेत आफूले कृषिकर्म रोजेको उनले सुनाए । क्याप्सिकन फार्मबाट उनले वार्षिक ७ लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्न सफल भएका छन् ।

जिल्लाको सैनामैना नगरपालिका–९ शंकरपुरका किसान सागर लम्सालले कृषि गर्न लागेको सात वर्ष भयो । नमुना मल्टिप्रपोज कृषि फार्म नाम दिइएको उनको फार्ममा तरकारी खेती, बंगुर, माछा, भैंसीपालन भइरहेको छ । ‘६ बिघा क्षेत्रफलमा यी सबै काम गरेको छु,’ उनले भने, ‘अहिलेसम्म ३५ लाख रुपैयाँ लगानी भएको छ ।’ तीन वर्षदेखि उनको फार्म व्यावसायिक रूपमा अघि बढेको छ । यसलाई बढाएर ठूलो व्यावसायिक प्रतिष्ठानका रूपमा विकास गर्ने उद्देश्यसहित अघि बढेको लम्सालले बताए ।

स्नातक पढेका उनले कृषि पेसामा लाग्नुपूर्व यसबारेको धारणा परिवार र अन्यलाई सुनाउँदा खिल्ली उड्ने गर्थ्यो । तर आफ्नो रुचि कृषिमै भएकाले कसैको कुरा नसुनी काम गर्न थालेको उनको भनाइ छ । वार्षिक ७ लाखभन्दा बढी कमाइ हुने गरे पनि त्यसलाई लगानीमै थप्दै गइरहेकाले जोगिएको छैन । फार्मको विकास भने भइरहेको उनले बताए । केही समय शिक्षण पेसासमेत गरेका ३० वर्षीय लम्सालले पुर्खाले गरेको पेसा नै अहिले व्यावसायिकतातर्फ अघि बढेकाले राम्रै भविष्य रहेको सुनाए ।

कृषिले बिर्सायो विदेश

दक्षिण कोरियामा श्रम गर्दा बर्दियाका ३५ वर्षीय कमल वलीलाई घर फर्किउँला भन्ने थिएन । फलामको कारखानामा ज्यानै जोखिममा राखेर काम गर्नुपर्ने उनको दैनिकी अहिले सम्झिँदा पनि शरीर सिरिङ्ग हुन्छ । दुःखसुख गरेर कमाएको पैसा लिएर उनी स्वदेश फर्किएको दुई वर्ष भयो । अहिले भने विदेशमा दुःखले आर्जेको त्यही रकम स्वदेशमै लगानी गरी व्यवसाय थालेका छन् ।

अहिले १० कट्ठा जमिन भाडामा लिएर वलीले कृषि फार्म सुरु गरेका छन् । त्यहाँ उनले कडकनाथ कुखुरा, लोकल कुखुरा र बाख्रापालन गरेका छन् । उनी बिहानै ५ बजे उठेर फार्ममा आउँछन् । ६० लाख रुपैयाँ लगानीमा फार्म सञ्चालन गरे पनि उनले अहिलेसम्म कुनै पनि सरकारी अनुदान लिएका छैनन् । ‘विदेशमा कमाएको लगानीमा काम थालेको छु,’ उनले भने, ‘अनुदान खोज्नतिर लागिनँ ।’ वलीले कोरियामा बस्दा फुर्सदको समयमा त्यहाँको कृषि कर्म अवलोकन गरेका थिए । नेपाल फर्किएपछि कृषिको सम्भावना प्रशस्त देखेपछि वली विदेश जान चाहनेनन् । ‘कुखुरा पालनमा फाइदै फाइदा देखें,’ उनले भने, ‘कडकनाथ कुखुराको माग दिनानुदिन बढ्दै छ ।’ दुई सयभन्दा बढी कुखुरा पाल्न थालेका उनले लकडाउनमा समेत घाटा व्यहोर्नुपरेन ।

व्यवसाय गर्न वलीलाई पहिलेदेखि नै मन थियो । तर आर्थिक अभावले बिदेसिनुपरेको उनले बताए । कोरियामा बस्दा उनले स्वदेशको महत्त्व बुझे । सीप र परिश्रम गर्न सके विदेश जानुपर्दैन भन्ने वलीलाई लागेको छ । यद्यपि प्रायः युवा व्यवसाय गर्नकै लागि लगानी जुटाउन विदेश जाने गरेको उनले सुनाए । वलीको फार्ममा सात जना युवाले रोजगारी पाएका छन् । कृषि फार्मलाई व्यवस्थित बनाउँदै जाने सोचमा उनी छन् । साथै युवालाई कुखुरापालनमा आकर्षित गर्न चल्ला वितरण गरेर यस पेसाप्रति उत्साहित गराउने योजनामा छन् । ‘अनुदानमा नपरेका ससाना किसानलाई चल्ला वितरण गरेर सहयोग गर्ने मन छ,’ उनले भने, ‘व्यवसाय राम्रो हुँदै गएपछि यो काम गर्छु ।’

बाँकेको बैजनाथ–२ का जनकप्रसाद भट्टराईलाई पनि कृषि पेसाले विदेशी भूमि बिर्साएको छ । सात वर्षअघि माल्दिभ्स जाँदाको क्षण उनी भुलेर पनि सम्झन चाहँदैनन् । पाँचतारे होटलमा जागिर दिने भन्दै दलालद्वारा झूटो आश्वासन दिएर माल्दिभ्सको एउटा सानो चिया पसलमा लगियो । ३४ वर्षीय उनले १७ महिना काम गर्दा जम्मा १ हजार डलर कमाएको बताए । आफूमाथि ठगी भएको आरोपमा त्यहाँको प्रहरी चौकी धाउँदाधाउँदै उनी आजित भएका थिए ।

‘धन्न जसोतसो घर फर्किन पाएँ,’ उनले विगत सम्झिए, ‘त्यसपछि कृषिमै आबद्ध भएँ ।’ भट्टराईले सुरुमा च्याउ खेती गरे । लामो समयसम्म यही व्यापारमा व्यस्त भएका उनलाई कोहलपुरमा अधिकांशले च्याउवाला भनेर चिन्छन् । उनका अनुसार दैनिक ६ क्विन्टलसम्म उत्पादित च्याउ बजारमा खपत हुन्थ्यो । च्याउ बेचेरै उनी नेपाल सरकारबाट उत्कृष्ट कृषकको सम्मान पाउन सफल भए । तर यस वर्ष भने उनले कृषि क्षेत्रको बाटो परिवर्तन गरेका छन् । यस वर्ष उनले लौकाट, बट्टाई, हाँस र लोकल कुखुरा पाल्न सुरु गरेका छन् ।

प्रकाशित : माघ २५, २०७७ १४:३९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×