काठमाडौँ — निर्वाचन सुरक्षालाई लक्ष्य गरेर सरकारले सातवटै प्रदेशमा नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल (एपीएफ) बाट थप टोली परिचालन गरेको छ । गृह मन्त्रालयले दुवै प्रहरी प्रधान कार्यालयबाट डीएसपीदेखि एसएसपीसम्मको नेतृत्वमा थप टोली खटाएको हो । उनीहरूलाई मतदान सकिएपछि मात्रै फिर्ता हुन भनिएको छ । 

निर्वाचन सुरक्षाका लागि यसअघि तैनाथ सुरक्षाकर्मीका अलावा थप टोली परिचालन गरिएको हो । टोलीलाई ‘एकीकृत निर्वाचन सुरक्षा कार्ययोजना–२०८२’ को कार्यान्वयन अवस्था, सुरक्षा विश्लेषण, अनुगमन, नियमन, फिल्डमा देखिएका चुनौती तथा अवलम्बन गर्नुपर्ने सुधारका उपायसहित केन्द्रमा प्रतिवेदन बुझाउन र फिल्डमा समन्वय गर्न निर्देशन दिइएको छ । 

सशस्त्र प्रहरीले एसएसपीको नेतृत्वमा छुट्टाछुट्टै २३ टोली परिचालन गरेको छ । प्रत्येक टोलीलाई ३ देखि ४ जिल्ला हेर्ने जिम्मेवारी तोकिएको सशस्त्र प्रहरी प्रवक्ता डीआईजी विष्णुप्रसाद भट्टले जानकारी दिए । प्रहरी प्रधान कार्यालयले ७७ वटै जिल्लामा एसपी/डीएसपीको नेतृत्वमा छुट्टाछुट्टै टोली खटाएको छ । प्रहरीले सुरक्षा दृष्टिकोणबाट संवेदनशील र अतिसंवेदनशील मानिएका निर्वाचन क्षेत्रमा तीनवटासम्म र अरूमा एक–एक केन्द्रीय टोली परिचालन गरेको छ । 

गृह मन्त्रालयले मधेश प्रदेशको सुरक्षा वस्तुस्थिति र जोखिमलाई मध्यनजर गरेर केही दिनका लागि कार्य विभागका एआईजी उमाप्रसाद चतुर्वेदीलाई खटाएको छ । ‘केन्द्रबाट खटिएका सुरक्षाकर्मीलाई मतदान सकिएपछि मात्रै फिर्ता हुन भनिएको छ,’ गृह मन्त्रालयका सहप्रवक्ता रमा आचार्यले भनिन्, ‘उनीहरूले जिल्ला र प्रदेशस्थित आफ्ना संयन्त्रमार्फत समन्वय गर्नेछन् ।’

नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलले कार्यालय व्यवस्थापन र अत्यावश्यक काममा रहनेबाहेक सबै जनशक्ति निर्वाचन सुरक्षामा केन्द्रित गरेका छन् । निर्वाचन सुरक्षामा असर पुग्ने गतिविधि सह्य नहुने भन्दै गृह मन्त्रालयले निर्वाचन आचारसंहिता र कानुनको दायराभित्र रहेर गतिविधि गर्न सम्बद्ध पक्षलाई आग्रह गरेको छ । 

गृहले सात प्रदेशका लागि सातवटै निर्वाचन सुरक्षा डेस्क स्थापना गरी सात सहसचिवलाई खटाइसकेको छ ।नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागले निर्वाचनविरोधी गतिविधि निगरानी र नियन्त्रणका लागि सादा पोसाकमा ‘मार्सल टोली’ पनि यसअघि नै परिचालन गरेका छन् । 

२१ फागुनमा एकै चरणमा प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन हुँदै छ । निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा धार्मिक र साम्प्रदायिक सद्भावमा खलल पुग्ने, निर्वाचन सुरक्षालाई प्रतिकूल प्रभाव पार्ने, चुनावी प्रचारका क्रममा प्रतिस्पर्धी दलहरूले एकअर्का लक्षित उत्तेजक अभिव्यक्ति दिनेक्रम बढेकाले त्यसलाई सामना गर्न रणनीति अपनाइएको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ । 

केन्द्रीय सुरक्षा समिति र गृह मन्त्रालयको केन्द्रीय कमान्ड पोस्टको निर्णयका आधारमा गृहमन्त्रीस्तरीय, दुवै प्रहरीका महानिरीक्षकस्तरीय संयन्त्र पनि विभिन्न प्रदेश र जिल्ला तथा निर्वाचन केन्द्रमा पुगेर सुरक्षा अवस्थाबारे जानकारी लिनेक्रम बढाइएको छ । धार्मिक र साम्प्रदायिक सद्भावमा खलल पुग्ने गरी गौरमा दुई पक्षबीच शनिबार झडप भएपछि प्रशासनले कर्फ्यु लगाएर परिस्थिति नियन्त्रण लिएको छ ।

चुनाव प्रचारका क्रममा दाङको तुलसीपुरमा रास्वपाका समर्थक युवाले एमालेको झन्डा जलाएपछि एमाले आक्रोशित बनेको छ । रास्वपा सभापति रवि लामिछाने र वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह सहभागी हुने कार्यक्रममा हिँडेका व्यक्तिले बिहीबार राति एमालेको झन्डा जलाएका थिए । त्यसमा संलग्न आरोपमा तुल्सीपुर उपमहानगरपालिका–४ हलवारका रमेश रानामगर र वडा नं. ६ गाइडहरका विक्रम परियारलाई शनिबार र वडा नं. ७ कावाखोलाका बुद्धिबहादुर बस्नेतलाई शुक्रबार पक्राउ गरेर प्रहरीले अनुसन्धान अघि बढाएको छ ।

झन्डा जलाएको विरोधमा एमाले समर्थित युवा संघका कार्यकर्ताले शुक्रबार साँझ काठमाडौंमा मसाल जुलुस निकालेका थिए । शनिबार डोटी एमालेले पनि दाङ घटनाको विरोधमा मसाल जुलुस निकालेको थियो । रास्वपा समर्थकले बिहीबार दाङमै पूर्वराजा वीरेन्द्रको सालिकमा चढेर ‘अपमानजनक’ व्यवहार गरेको भन्दै राप्रपाले भर्त्सना गरेको छ र यस्ता गतिविधि नदोहोर्‍याउन चेतावनी पनि दिएको छ । 

चुनावी प्रचारका क्रममा एमाले र रास्वपाका नेताले एकअर्काविरुद्ध ‘आक्रोशित र उत्तेजक’ अभिव्यक्ति दिनेक्रम रोकेका छैनन् । दाङको चुनावी सभामा रास्वपा सभापति लामिछानेले ‘मलाई संसद्बाट निकाल्ने योजनाकार यहीं छन्’ भन्दै एमाले महासचिव शंकर पोखरेल लक्षित उत्तेजक अभिव्यक्ति दिएका थिए ।

झापा–५ बाट चुनावी प्रतिस्पर्धामा रहेका एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले आइतबार रास्वपालाई लक्ष्य गरेर उसका पछिल्ला गतिविधि ‘चुनाव बिथोल्ने योजना’ का रूपमा आएको टिप्पणी गरेका छन् । आफ्ना प्रतिस्पर्धी रास्वपा वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह लक्षित टिप्पणी गर्दै ओलीले उम्मेदवारी मनोनयनकै दिन दमकबाटै रास्वपाले अवाञ्छित गतिविधि गरेको आरोप लगाएका छन् । ‘सारै उम्लिएको थियो, जित्दैनौं भन्ने परेछ क्यारे, अब त अर्को पार्टीको झन्डा जलाउने, निहुँ खोज्ने, वातावरण बिथोल्न खोज्ने क्रियाकलाप सुरु गरेको छ,’ ओलीले भने ।

कांग्रेसले चुनाव सुरक्षित र निष्पक्ष रूपमा हुने वातावरण बनाउन सरकारसँग माग गरेको छ । कांग्रेस प्रवक्ता देवराज चालिसेले आइतबार पार्टी कार्यालय सानेपामा पत्रकार सम्मेलन गरी ‘निर्वाचन निष्पक्षतासाथ भयरहित, शान्तिपूर्ण र जनताले स्वतन्त्रपूर्वक रूपमा मतदान गर्न पाउने जनताको नैसर्गिक अधिकार’ भन्दै त्यसको सुनिश्चित गर्न सरकारसँग माग गरे ।

निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा सुरक्षा स्थितिमा खलल पुग्न सक्ने भन्दै गृह मन्त्रालयले सुरक्षा व्यवस्थापनमा कडाइ गर्न निर्देशन दिएको छ । आइतबार बसेको सुरक्षा निकायका प्रमुख सम्मिलित बैठकमा गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालले चुनावलाई असर गर्ने गतिविधि नियन्त्रण गर्न र कसुरमा संलग्नलाई कारबाहीको दायरामा ल्याउन निर्देशन दिएका थिए ।