जसले दोहोरो संक्रमण भोगे- समाचार - कान्तिपुर समाचार

जसले दोहोरो संक्रमण भोगे

वर्षौंदेखि एचआईभी संक्रमण भोग्दै आएकाहरु कोरोनाको पनि चपेटामा परे तर हार मानेनन् । हालसम्म ३० जना एचआईभी संक्रमितमा कोरोना पुष्टि भएकामा सबै निको भएका छन् ।
फातिमा बानु

काठमाडौँ — तीन दशकदेखि एचआईभी संक्रमणसँग जुध्दै आइरहेकी ४७ वर्षीया सुनिता डंगोल (नाम परिवर्तन) लाई गत कात्तिकको एक दिन शरीर करकरी खायो । ज्वरो आउने, चिटचिट पसिना आउने, शरीर कमजोर हुने जस्ता कोरोना संक्रमण हुँदा देखिने सबैजसो लक्षण देखिए ।

उनलाई लाग्यो, ‘शरीरमा पहिल्यैदेखि भाइरस थिए, अब नयाँखाले भाइरस पनि थपिए, जीवन यति नै रहेछ ।’

परीक्षणपछि उनलाई कोरोना संक्रमण पुष्टि भयो । त्यतिबेला शारीरिक र मानसिक दुवै अवस्थाले शिथिल महसुस गरेको उनले सुनाइन् । संक्रमणको जोखिम छ भनेर थाहा हुँदाहुँदै पनि उनी सामाजिक कार्यमा खटिएकी थिइन्, महामारीबीच पनि एचआईभी संक्रमितहरूको अधिकारका लागि लागिपरेकी थिइन् । कहाँ, कोबाट संक्रमण सर्‍यो, उनलाई हेक्का पनि रहेन ।

‘शारीरिक र मानसिक छटपटीले काठमाडौंमा बस्नै मन लागेन,’ उनले भनिन्, ‘मरे पनि गाउँमै मर्छु जस्तो लाग्यो, संक्रमित भएको पाँच दिनमा छोरी लिएर गाउँ गएँ ।’ गाउँमा पनि उनी लामो समयसम्म थला परिन्, लक्षण कम हुँदै गएपछि भने उनलाई अब बाँच्छु कि भन्ने आशा जाग्यो ।

निको भइसकेपछि उनी आफूजस्तै एचआईभी र कोरोना दुवै संक्रमण भएकालाई हौसला दिन सक्रिय छिन् । ‘हाम्रो शरीरमा यसै पनि रोगसँग लड्ने क्षमता कम हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘त्यसैले धेरैलाई कोरोना संक्रमण थपिएपछि मरिन्छ नै भन्ने लाग्छ तर त्यस्तो हुँदैन रहेछ ।’

उनीजस्तै ३५ वर्षीया अर्की एचआईभी संक्रमित तारा महतो (नाम परिवर्तन) पनि कोरोना संक्रमणमुक्त भइन् । उनी १९ वर्षअघिदेखि एचआईभी संक्रमणसँग जुझ्दै आइरहेकी छन् । गत दसैंताका एकाएक गन्ध थाहा नपाउने, शरीर दुख्ने, थकान हुनेजस्ता लक्षण देखिएपछि उनी आत्तिइन् । परीक्षणपछि उनलाई पनि कोरोना संक्रमण पुष्टि भयो । ‘२० दिन क्वारेन्टाइनमा बसें, गम्भीर लक्षण पनि केही देखिए,’ उनले भनिन्, ‘बिस्तारै लक्षण हराउँदै गयो, डर पनि हरायो ।’ अहिले उनी संक्रमणमुक्त छिन्, उस्तै स्वस्थ र आत्मविश्वासी पनि ।

राष्ट्रिय एचआईभी महासंघकी महासचिव इन्द्रा भुसालका अनुसार अझै पनि धेरै एचआईभी संक्रमितमा कोरोना संक्रमणले ज्यानै जान्छ कि भन्ने डर यथावत् छ । रोगसँग लड्ने क्षमता कम हुनु, दीर्घ रोग लाग्दाझैं जीवनभर औषधि खानुपर्ने भएकाले उनीहरूमा त्रास रहेको उनले बताइन् । संघले समुदायमा जाने, दोहोरो संक्रमण भएकालाई परामर्श दिने, औषधि छुटेकालाई घरमै औषधि पुर्‍याउन पहल गरिरहेको छ ।

एचआईची संक्रमितले भाइरससँग लड्ने एन्टिभाइरल औषधि खाइरहने भएकाले उनीहरूमा कोरोना संक्रमणले कम असर गरेको मान्छन्, सहिद शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालका सरुवा रोग विशेषज्ञ डा. शेरबहादुर पुन । ‘एन्टिभाइरल औषधि खाएकै कारण उनीहरूलाई कोरोनासँग लड्ने शक्ति मिलेको हो भन्ने कुनै वैज्ञानिक तथ्य पत्ता लागेको भने छैन,’ उनले भने, ‘यो वर्गका व्यक्तिमा कम संक्रमण हुनु, कोही गम्भीर र मृत्यु नहुने तथ्य भएको आधारमा भने यस्तो हो कि भनेर अड्कल काट्न सकिन्छ ।’

दोहोरो संक्रमण हुँदैमा नडराउन, जनस्वास्थ्यका मापदण्ड अपनाउन उनले एचआईभी संक्रमितलाई सुझाए । स्वास्थ्य सेवा विभागको राष्ट्रिय एड्स तथा यौन रोग नियन्त्रण केन्द्रको सन् २०१८ सम्मको तथ्यांकअनुसार नेपालमा ५४ हजारको हाराहारीमा एचआईभी संक्रमित छन् । जसमध्ये ३० जनालाई कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको केन्द्रका जनस्वास्थ्य प्रशासक मदनकुमार श्रेष्ठले बताए ।

‘एचआईभी संक्रमितलाई कोरोना संक्रमण कम भएको जस्तो लाग्छ, तर यसबारे कुनै अध्ययन भने गरेका छैनौं,’ उनले भने, ‘महामारीका बेलामा कुनै संक्रमितको पनि औषधि नछुटोस् भनेर विभिन्न संस्थाहरूको सहयोगमा संक्रमितको घरसम्मै औषधि पुर्‍याउने व्यवस्था भने गरेका छौं ।’ उनका अनुसार नेपालमा हालसम्म एचआईभी संक्रमितको कोरोना संक्रमणका कारण मृत्यु भएको पुष्टि भएको छैन ।

प्रकाशित : माघ १३, २०७७ १२:३०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दिल्लीमा एकातिर गणतन्त्र दिवसको परेड, अर्कोतिर किसानको विरोध

सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — भारतको राजधानी नयाँ दल्ली मंगलबार दुई वटा भिन्न दृश्यको साक्षी बन्दैछ । गणतन्त्र दिवसको अवसरमा राजधानी नयाँदिल्लीको इन्डिया गेटमा विभिन्न झाँकी र सेनाको परेडसहितको भव्य कार्यक्रम चलिरहेका बेला त्यहाँबाट केही किलोमिटरको दूरीमा किसानहरुले सरकारको विरोधमा ऱ्याली निकालेका छन् ।

मोदी सरकारले ल्याएको कृषिसम्बन्धी तीनवटा कानुनको विरोधमा विगत पाँच महिनादेखि भारतमा किसानहरु आन्दोलनरत छन् । विशेषगरी पन्जाब, हरियाणा, उत्तर प्रदेश, कर्नाटक, महाराष्ट्र र पश्चिम बंगाललगायतका राज्यमा ती कानुनको चर्को विरोध हुँदै आएको छ ।

सरकारसँगको पटक– पटकको वार्ता असफल भएपछि किसानहरुले मगंलबार अर्थात् २६ जनवरीकै दिन धर्नामा रहेका दिल्लीमा ट्रयाक्टर ऱ्याली गर्ने यसअघि नै घोषणा गरेका थिए । त्यसका लागि किसानहरुले हजारौंको संख्यामा ट्रयाक्टर तयारीमा अवस्थामा राखेका थिए ।

तस्बिर : रोयटर्स

दिल्ली प्रहरीले सुरक्षाको कारण देखाएर उनीहरुलाई इन्डिया गेटको विशेष कार्यक्रम सकिएपछि मात्र उक्त ऱ्याली गर्ने अनुमति दिएको थियो । तर, आन्दोरलत किसानहरुले प्रहरीले उक्त आदेशको बेवास्ता गर्दै मंगलबार बिहानदेखि दिल्लीतर्फ बढेका हुन् ।

दिल्लीतर्फ अघि बढ्दै गरेका हजारौं संख्यामा रहेका किसानहरु र ट्रयाक्टरलाई रोक्न प्रहरी प्रयासरत छ । उनीहरुलाई रोक्न अश्रुग्यास समेत प्रयोग गरिएको छ । जसले गर्दा दिल्लीका सीमावर्ती क्षेत्र अस्तव्यस्त बन्न पुगेको छ ।

तस्बिर : दूरदर्शन टेलिभिजनबाट स्क्रिनग्र्याब

नयाँ कानुनमा भएको कृषि उपजसम्बन्धी नयाँ व्यवस्थाप्रति किसान संगठन र विपक्षीहरुको बढी आपत्ति रहेको छ । नयाँ कानुनले कृषकहरुले दर्ता भएका मण्डी बाहिर पनि आफूखुसी बेच्न पाउनुपर्ने व्यवस्था गरेको छ । त्यसले राज्यभित्र र राज्यबाहिर पनि किसानको उत्पादन बिक्रीको बाटो खुला गर्ने र यसले कृषकहरुका लागि लागत घटाउने र राम्रो मूल्य पाउने दाबी सरकारको छ । तर, यसको विरोधमा रहेकाहरुले यो व्यवस्थाले राज्यहरुको मण्डीमार्फत् हुने आम्दानी गुम्ने र अन्तत: किसानहरुले न्यूनतम मूल्य पनि नपाउने जिकिर गरेका छन् ।

साथै ठूलो कम्पनीहरुको बर्चस्व स्थापित गर्ने र त्यसले कालान्तरमा साना र गरिब किसानहरुलाई मर्कामा पार्ने समेत किसान संगठनहरुको दाबी छ । त्यतिमात्र होइन, निजी क्षेत्रबाट मण्डीहरु खुल्ने र परम्परागत मण्डीहरु विस्थापित हुन गई किसानहरु कर्पोरेट र ठूला कम्पनीहरुमाथि निर्भर रहनुपर्ने परिस्थिति सिर्जना हुने त्यसले राज्यहरुको आम्दानी गुम्ने मात्र नभएर किसानहरुले समेत आफ्ना उत्पादनको न्यूनतम समर्थन मूल्य(एमएसपी) समेत नपाउने उनीहरुको भनाइ छ ।

हरियाणा, पन्जाब, उत्तरप्रदेश, पश्चिम बंगाललगायतका राज्यहरुमा त्यहाँका सरकारलाई कृषि मण्डीहरुबाट राम्रो आम्दानी हुने गरेको छ ।

तस्बिर : रोयटर्स

नयाँ कानुनले प्रदेशहरुको उक्त आम्दानीको स्रोत बन्द हुनुका साथै किसान र मण्डीबीचको मौलिक र परम्परागत सम्बन्ध तोडिने आरोप विपक्षीहरुले समेत लगाउँदै आएका छन् । साथै उनीहरुले नयाँ कानुन संघीयताको भावनाविरुद्ध भएको समेत दाबी गरेका छन् ।

यसबीचमा आन्दोलरत किसान संगठनहरु र सरकारबीच एघार पटकसम्म वार्ता समेत भइसकेको छ । तर, कुनै निकास निस्किएको छैन । किसान पक्षले कानुन फिर्ता गर्नुपर्ने माग राखेको छ भने सरकारले भने त्यसमा संशोधन गर्ने तर फिर्ता नलिने अडान लिएको छ ।

सरकारलाई दबाब दिन पन्जाब, हरियाणा, राजस्थानलगायका विभिन्न राज्यबाट आएका किसानहरुले दुई महिनादेखि दिल्लीको बाहिरी सीमामा धर्ना दिँदै आएका छन् । सिंघु, टिक्री, गाजिपुरलगायातका सीमामा ठूलो संख्यामा किसानहरु धर्नामा बस्दै आएका छन् ।

प्रकाशित : माघ १३, २०७७ १२:०२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×