निर्माण सामग्री नआउँदा रोकिन थाले काम- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

निर्माण सामग्री नआउँदा रोकिन थाले काम

गौशाला–चाबहिल सडक कालोपत्रको काम रोकियो
स्थानीय तहसँग सहकार्य गरेर निर्माण सामग्री ल्याइँदै
विमल खतिवडा

काठमाडौँ — निर्माण सामग्री नआउँदा गौशाला–चाबहिल सडक कालोपत्रको काम रोकिएको छ । लकडाउनका बेला एक हप्ताभित्र कालोपत्र सक्ने गरी तयारी थालिए काभ्रेबाट ल्याउने भनिएको निर्माण सामग्री नजुट्दा समस्या भएको हो ।


निर्माण सामग्री अभावकै कारण उपत्यकाका प्रायः सडकका काम प्रभावित बनेको डिभिजन सडक कार्यालय काठमाडौंले जनाएको छ । सबै तयारी पूरा गरेर निर्माण सामग्री लिन काभ्रे पठाइए पनि त्यहाँका स्थानीयले अवरोध गरेको सडक डिभिजन प्रमुख कुवेर नेपालीले बताए ।

‘लकडाउनले गर्दा सडक खाली थियो, त्यही भएर धेरैतिर काम थालियो,’ उनले भने, ‘धेरै काम सकिने पनि थियो । काभ्रेमा निर्माण सामग्री तयारी अवस्थामा छ । तर ल्याउन नदिएपछि कसको केला लाग्यो ?’ गाउँपालिकालाई पत्र लेखेर पठाइएको र पालिकाले वडा कार्यालयलाई सहजीकरण गर्न भन्दै पत्र लेखिदिएको उनले बताए । गृह मन्त्रालयले जिल्ला प्रशासन काभ्रेलाई पनि सहजीकरण गरिदिन भन्दै पत्र लेखेर पठाइसकेको छ ।

‘सबै प्रक्रिया पूरा गरिएको छ,’ नेपालीले भने, ‘काभ्रेको भुम्लु र रोशी गाउँपालिकाबाट निर्माण सामग्री आउनुपर्ने भए पनि ल्याउन सकिएको छैन ।’ सामान नभएपछि उपत्यकामा विकास निर्माणका काम प्रभावित बन्न पुगेका छन् । मौज्दात सामग्रीको भरमा काम थालिएको उनको भनाइ छ ।

गोपीकृष्ण–चाबहिल र रातोपुलबाट बागबजारतर्फ जाने सडक ओभर–ले गर्न बाँकी थियो । अरू एप्रोच सडक बनाउने ठेक्का थिए, तिनको पनि काम हुन सकेको छैन । ‘दुई दिन मात्र ओभर–ले गर्न पाइयो, त्यसपछि सबै काम रोकिएका छन्,’ नेपालीले भने, ‘न्युरोड गेटमा काम गर्दागर्दै निर्माण सामग्री सकिएपछि त्यसलाई बीचमै रोक्नुपरेको छ ।’ गिटी, बालुवा नहुँदा मुख्य समस्या भएको हो । केही परिमाणमा मौज्दात रहेको ठाउँमा काम भइरहे पनि धेरैतिर रोकिएको उनको भनाइ छ ।

पुतलीसडकमा अहिले ह्युम पाइप लगाएर ढल व्यवस्थापन गर्ने काम सुरु भएको छ । यो ठाउँ बर्खामा सधैं डुबानमा पर्छ । ‘त्यसैले ढल र सडक एकैचोटि बनाउन लागिएको हो,’ नेपालीले भने, ‘ह्युम पाइप राखेर माथिबाट कालोपत्र गर्नुपर्छ । अहिले ह्युम पाइप हाल्ने काम मात्र भएको छ ।’

निर्माण सामग्री ल्याउन भनेर १५ वटा टिपरको पास लिइएको छ । यी सबै टिपर एकै पटक जाँदैनन् । ‘अरू नयाँ मान्छे पनि जाने पनि होइनन्,’ उनले भने, ‘तयारी अवस्थामा रहेको सामान बोकेर ल्याउने, जुन काम गर्न स्वास्थ्य सावधानी पनि अपनाइएको छ, तर पनि सामान ल्याउन दिइएन ।’

निर्माणस्थलमै भएका कामदार काममा खटिने गरेको नेपालीले बताए । जति पनि काम भएका छन्, सबैतिर स्वास्थ्य सावधानी अपनाइएको उनको भनाइ छ । ‘यस्तो कठिन समयमा काम गर्नु छ, समयमै काम गरिएन भने बर्खा सुरु हुन्छ, जसले गर्दा समस्या हुन सक्छ,’ उनले भने । निर्माण सामग्री ल्याउने विषयमा भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयमार्फत अझै पहल भइरहेको उनले जानकारी दिए ।

गौशाला–चाबहिल सडकमा खाल्डाखुल्डी धेरै छन् । बर्खाका बेला पानी जमेर यात्रुले आवतजावतमा सास्ती खेप्नुपरेको छ । पशुपतिनाथ मन्दिर यहीँ नजिकै रहेकाले सडक कालोपत्र नहुँदा भक्तजनले हिलो र धूलोको सामना गरिरहनुपरेको छ ।

सडक विभागका महानिर्देशक केशवकुमार शर्माले पनि निर्माण सामग्री अभावमा उपत्यकाका सबैजसो निर्माणका काम प्रभावित बनेको स्विकारे । ‘जहाँजहाँ मौज्दात थियो, त्यहाँ पनि सकिएको छ,’ उनले भने । काभ्रे प्रशासनसँग समन्वय गरेर ल्याउन निर्माण सामग्री ल्याउनेबारे पहल जारी रहेको उनको भनाइ छ ।

यता भुम्लु गाउँपालिकाका प्रमुख गुमानध्वज कुँवरले स्थानीयको विरोधले गर्दा निर्माण सामग्री काठमाडौं पठाउन नसकिएको प्रस्ट्याए । ‘सल्लाह नै नगरी एकै चोटि टिपर पठाउँदा राम्रो भएन,’ उनले भने, ‘दिउँसै पास देखाएर टिपर आएपछि स्थानीयले विरोध गरेका हुन्, यसबारे हामीले स्थानीय वडा र प्रहरीसँग समन्वय गर्न भनेका थियौं, यसमा स्थानीयको विरोध छ ।’

स्थानीयले विरोध गर्दै वडा कार्यालयसमेत घेराउ गरेका थिए । गाउँपालिकाको १० नम्बर वडास्थित दोलालघाटबाट निर्माण सामग्री ल्याउन लागिएको उनले जानकारी दिए ।

सडक विभागका महानिर्देशक केशवकुमार शर्माले पनि निर्माण सामग्री अभावमा उपत्यकाका सबैजसो निर्माणका काम प्रभावित बनेको स्विकारे । ‘जहाँजहाँ मौज्दात थियो, त्यहाँ पनि सकिएको छ,’ उनले भने । काभ्रे प्रशासनसँग समन्वय गरेर ल्याउन निर्माण सामग्री ल्याउनेबारे पहल जारी रहेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : वैशाख १२, २०७७ ०८:०६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रेमिट्यान्स १४ प्रतिशत घट्छ : विश्व बैंक

राष्ट्र बैंकले पनि चालु आवमा रेमिट्यान्स ८ खर्ब ननाघ्ने प्रक्षेपण गरिसकेको छ
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — विश्वभर रेमिट्यान्सको प्रवाहमा २० प्रतिशत कमी आउँदा नेपाल भित्रिने रेमिट्यान्स भने १४ प्रतिशत घट्न सक्ने विश्व बैंकको आकलन छ । कोभिड–१९ को महामारीका कारण सिर्जित लकडाउन र व्यवसाय बन्दको असरस्वरूप यो वर्ष विश्वभरका रेमिट्यान्स प्रवाहमा कमी आउने र यसले रेमिट्यान्समा निर्भर परिवारलाई प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने विश्व बैंकको विश्लेषण छ ।


गत आर्थिक वर्ष नेपालमा ८ खर्ब ७९ अर्ब रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएको राष्ट्र बैंकको तथ्यांक छ । विश्व बैंकले भनेजस्तै रेमिट्यान्समा १४ प्रतिशत कमी आए यो वर्ष रेमिट्यान्स प्रवाह साढे ७ अर्बमा सीमित हुनेछ । खाडीमा कार्यरत धेरै नेपालीको रोजगारी गुमेको र लकडाउनका कारण विदेशमा पनि व्यापार व्यवसाय ठप्प हुँदा कामदारको आयमा कमी आउने भन्दै राष्ट्र बैंकले पनि यो वर्ष रेमिट्यान्स ८ खर्ब ननाघ्ने प्रक्षेपण गरिसकेको छ । गत वर्षको तथ्यांक हेर्दा कूल गार्हस्थ उत्पादनमा जीडीपीको अनुपात २५.४ प्रतिशत छ ।

भारतमा रेमिट्यान्स प्रवाह २३ प्रतिशत कमी आउने विश्व बैंकको अनुमान छ । गत वर्ष ८३ अर्ब डलर रेमिट्यान्स भित्र्याएको भारतमा यो वर्ष ६४ अर्ब मात्रै रेमिट्यान्स प्रवाह हुने आकलन बैंकले गरेको हो । पाकिस्तानले पनि २३ र बंगलादेशले २२ र श्रीलंकाले २२ प्रतिशत रेमिट्यान्सले गुमाउने विश्व बैंकको विश्लेषण छ ।

कोभिड–१९ का कारण सिर्जित समस्याका कारण आप्रवासी कामदारको रोजगारी र आय जोखिममा रहेको विश्व बैंकले जनाएको छ । निम्न र मध्यम आय भएका देशले औसतमा १९ दशमलव ७ प्रतिशतका दरले रेमिट्यास गुमाउन सक्ने विश्व बैंकको विश्लेषण छ ।

तल्लो र मध्यम आय भएका देशमा गरिबी निवारण, सुदृढ पोषण, शिक्षामा हुने खर्च र बाल श्रम न्यूनीकरणका लागि रेमिट्यान्सको भूमिका भएको विभन्न अध्ययनले देखाएको छ । रेमिट्यान्समा हुने कमीले यसमा आश्रित परिवारको यी क्षेत्रमा खर्च गर्न सक्ने क्षमता घट्ने र जीविकोपार्जनमा समेत समस्या आउन सक्ने विश्व बैंकको दाबी छ ।

‘विकासोन्मुख मुलुकका लागि रेमिट्यान्स आयको महत्त्वपूर्ण स्रोत हो । कोभिड–१९ का कारण सिर्जित जारी आर्थिक संकटले घरमा पैसा पठाउन समस्या सिर्जना गरेको छ,’ विश्व बैंक समूहका अध्यक्ष डेभिड मल्पासलाई उद्धृत गर्दै बैंकद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ,‘रेमिट्यान्सका कारण परिवारलाई खाद्यान्न किन्न, स्वास्थ्य सेवा र आधारभूत आवश्यकता पूरा गर्न सहयोग मिल्छ ।’

रेमिट्यास प्रवाहको नियमनका लागि विश्व बैंकले आफ्ना सदस्य राष्ट्रलाई सहायता गरिरहेको विज्ञप्तिमा जनाइएको छ । बैंकले जी ट्वान्टी राष्ट्रसहितका देशसँग रेमिट्यान्स प्रवाहको खर्च घटाउन र गरिबहरूको वित्तीय समावेशिता सुधारका लागि काम गरिरहेको पनि उल्लेख छ ।

युरोप र मध्य एसियामा २७.५, अफ्रिकामा २३ र दक्षिण एसियामा २२.१ प्रतिशत रेमिट्यान्स घट्ने बैंकको आकलन छ । मध्यपूर्व र क्यारिबियन राष्ट्रमा १९.३ प्रतिशतका साथै पूर्वी एसिया र महाद्वीपमा १३ प्रतिशत घट्ने विश्व बैंकले जनाएको छ । कम र मध्यम आय भएका मुलुकमा रेमिट्यान्स प्रवाह घट्ने मात्रै नभई प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानीमा आउने कमीका कारण बाह्य वित्तमा समस्या पर्ने विश्व बैंकले जनाएको छ । यस्ता राष्ट्रमा प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी ३५ प्रतिशतसम्म घट्न सक्ने अनुमान गर्दै बैंकले रेमिट्यान्स प्रवाह नै उनीहरूको बाह्य आम्दानीको प्रमुख स्रोत रहने आकलन गरेको छ ।

सन् २०२१ मा कम र मध्यम आय भएका मुलुकमा रेमिट्यान्स प्रवाह ५.६ प्रतिशत बढेर ४ खर्ब ७० अर्ब पुग्ने विश्व बैंकको अनुमान छ । संकटका अन्य अवस्थामा कामदारले घरमा बढी रकम पठाउने गर्दा एक देशबाट अर्को देशमा रकमको कारोबार बढी हुने गरे पनि अहिले सबै देश प्रभावित हुँदा रेमिट्यान्स प्रवाहमा कमी आउने विश्व बैंकको विश्लेषण छ ।

प्रकाशित : वैशाख १२, २०७७ ०८:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×