काठमाडौं, विराटनगर, रौतहट, पोखरा र भैरहवा — राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले प्रतिनिधिसभाको प्रत्यक्षतर्फको निर्वाचनमा १२५ सिट जितेको छ । जसमा ४२ जना कांग्रेस, एमाले, नेकपा र मधेशकेन्द्रित दल छाडेर आएका उम्मेदवारले जितेका छन् ।

निर्वाचनको मुखमा दल बदलेरै पनि उनीहरू विजयी भएका हुन् । मधेश प्रदेशमा सबैभन्दा बढी १७ जनाले दल बदलेर रास्वपाबाट चुनाव जितेका छन् । 

सुनसरी–४ मा कांग्रेसका नेता तथा पूर्वमन्त्री ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीलाई पराजित गरेर चर्चामा आएका नवनिर्वाचित सांसद दीपककुमार साह रास्वपा प्रवेश गरेको धेरै भएको छैन । केही समयअघिसम्म उनी सीके राउत नेतृत्वको जनमत पार्टीमा सक्रिय थिए । जनमतका उपाध्यक्ष तथा अनुशासन समिति संयोजकसमेत रहेका साहलाई नै पार्टीले अनुशासनको कारबाही गरेपछि पार्टी छाडेका थिए ।

जनमतले निष्कासन गरेलगत्तै साहले आफ्नै नेतृत्वमा ‘जनस्वराज’ नामक नयाँ दल गठन गरेका थिए । तर उक्त दललाई मान्यता नदिन माग गर्दै जनमतका अध्यक्ष राउत अदालत पुगे । अदालतले ‘जनस्वराज’ लाई मान्यता नदिएपछि साहले पार्टीको नाम परिवर्तन गरी ‘सर्वोदय’ राख्दै निर्वाचन आयोगमा दल दर्ता गराए । नवगठित सर्वोदय पार्टीका अध्यक्ष साह नै हुन् भने पार्टीको चुनाव चिह्न ‘मकैको घोगा’ राखिएको थियो । तर, २१ फागुनको निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा साह आफ्नै दल र चुनाव चिह्न त्याग्दै रास्वपामा प्रवेश गरे । त्यसपछि रास्वपाबाट उम्मेदवार बनेका उनले कांग्रेसका प्रभावशाली नेता कार्कीलाई पराजित गर्दै चुनाव जिते । 

यस्तै, कांग्रेसका महामन्त्री गुरुराज घिमिरेलगायतका नेताहरूलाई हराउँदै चर्चामा आएका पूर्वपत्रकार सन्तोष राजवंशी पनि पार्टी प्रवेश गर्दै रास्वपा उम्मेदवार बनेका थिए । नेपाल टेलिभिजन र स्थानीय रेडियोहरूमा काम गरेको अनुभव भएका राजवंशी २०७९ को चुनावताकैदेखि पत्रकारिताभन्दा राजनीतिमा बढी सक्रिय देखिन थालेका थिए । त्यतिबेला उनी रेशम चौधरी नेतृत्वको नागरिक उन्मुक्ति पार्टीमा आबद्ध थिए । सोही पार्टीबाट विराटनगर महानगरको वडाध्यक्षमा चुनाव लड्ने प्रयास गरेका उनले अन्तिम समयमा टिकट भने पाएनन् । 

राजवंशी रास्वपामा प्रवेश गरेको पनि धेरै भएको छैन । उम्मेदवारी मनोनयन दर्ता हुनुभन्दा करिब एक साताअघि मात्र उनले रास्वपामा प्रवेश गरी टिकट पाएका थिए । रातारात दल बदलेका उनी अहिले कांग्रेसका महामन्त्री घिमिरे, नेकपाका पूर्वमन्त्री अमनलाल मोदी र कोशी प्रदेशका पूर्वमन्त्री तथा एमाले नेता जीवन घिमिरेलाई पराजित गरेपछि चर्चामा छन् ।

मधेश प्रदेशमा सप्तरी–२ बाट विजयी रास्वपाका उम्मेदवार रामजी यादव २०७३ मा तत्कालीन राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) नेपालबाट राजनीतिमा सक्रिय भएका थिए । पेसाले इन्जिनियरसमेत रहेका उनी पछिल्लो जेन–जी आन्दोलनपछि रास्वपाबाट उम्मेदवार भएर प्रतिनिधिसभा सदस्यमा लडेका थिए । त्यस्तै राजपाबाटै रास्वपा प्रवेश गरी सप्तरी–३ को निर्वाचनमा होमिएका अमरकान्त चौधरीले पनि जसपा अध्यक्ष उपेन्द्र यादवलाई पराजित गरे । गत आमनिर्वाचनमा यादवले यही क्षेत्रबाट जितेका थिए ।कांग्रेस छाडेर रास्वपाबाट सप्तरी–४ मा उठेका सीताराम साहले पुरानो दल कांग्रेसकै उम्मेदवार एवं पूर्वमन्त्री तेजुलाल चौधरीलाई पराजित गरी प्रतिनिधिसभा सदस्य बने । 

विभिन्न मधेशवादी दलमा आबद्ध हुँदै छोड्दै आएका रामविनोद यादवले धनुषा–२ मा कांग्रेस उम्मेदवार दिनेशप्रसाद यादवलाई हराएर जित निकाले । त्यस्तै राजकिशोर महतोले जसपा छाडेलगत्तै रास्वपाबाट धनुषा–४ को टिकट पाए । उनी कांग्रेसका पूर्वसहमहामन्त्री महेन्द्र यादवलाई हराउन सफल भए । महोत्तरी–१ मा प्रमोदकुमार महतो लोकतान्त्रिक समाजवादी त्याग्दै रास्वपाका उम्मेदवार मात्र बनेनन्, नेकपाका गिरिराजमणि पोखरेललाई पछि पार्दै जित निकाले । जसपा छाडेर रास्वपाबाट महोत्तरी–३ को उम्मेदवार बनेका उज्ज्वलकुमार झाले पनि जित निकाले ।

त्यस्तै सर्लाही–३ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्य बनेका नरेन्द्र साह कलवार कुनै बेला नेकपाका स्थानीय नेता थिए । उनले नेकपाकै वरिष्ठ नेता नारायणकाजी श्रेष्ठलाई पराजित गरे । २०५४ मा एमालेको सदस्यता लिँदै राजनीति थालेका राजेशकुमार चौधरी २०७४ मा रौतहटका कांग्रेस जिल्ला सचिव भए । उनै चौधरीले यस पटक रास्वपाबाट रौतहट–१ मा रास्वपा उम्मेदवार हुँदै जित मात्र निकालेनन्, एमालेका अजयकुमार गुप्ता, कांग्रेसका अनिलकुमार झा र नेकपाका सहसंयोजक माधवकुमार नेपाललाई ठूलो मतान्तरले हराए । 

त्यस्तै रौतहट–३ मा जित निकालेका रवीन्द्र पटेल उम्मेदवारी मनोनयन गर्नुअघि रास्वपामा प्रवेश गरेका थिए । उनले जसपाका गोविन्द चौधरीलाई पराजित गरे । रौतहट–४ का विजेता गणेश पौडेल पनि कांग्रेस छाडेर रास्वपा प्रवेश गरेका थिए । उनले कांग्रेसका देवप्रसाद तिमल्सेनालाई पराजित गरे । त्यस्तै बारा–१ बाट सांसद बनेका गणेश धिमालको राजनीतिक पृष्ठभूमि पनि कांग्रेस हो । उनले कांग्रेसकै शम्भु बुढाथोकीलाई पराजित गरे । बारा–२ मा जसपा त्यागेर रास्वपामा पुगेका चन्दनकुमार सिंहले पूर्वपार्टी जसपाका नेता रामकिशोर यादवलाई पराजित गरे । बारा–४ मा माओवादीका पूर्वप्रदेश सांसद रहबर अन्सारीले रास्वपाबाट टिकट लिँदै जिते । 

पर्सा–२ मा रास्वपाबाट विजयी सुशीलकुमार कानु त्यसअघि जसपासँग आबद्ध थिए । त्यस्तै पर्सा–३ मा रास्वपाबाटै निर्वाचित रामाकान्तप्रसाद चौरासिया कुनै समय कांग्रेसका स्थानीय नेता थिए । उनले यस पटक कांग्रेसकै पुराना नेता सुरेन्द्र चौधरीलाई हराए । कुनै बेला नेकपाका स्थानीय नेता रहेका टेकबहादुर शाक्यले पर्सा–४ मा रास्वपाबाट जित निकाल्दा कांग्रेसका पुराना नेता रमेश रिजाल १५ हजार बढी मतान्तरले हारे । 

काठमाडौं–२ का रास्वपाका विजेता सुनील केसी राप्रपाका पूर्वनेता हुन् । उनले कांग्रेसका कविर शर्मालाई पराजित गरे । काठमाडौं–१० मा रास्वपाबाट जितेका प्रदीप विष्ट पहिले कांग्रेसका कार्यकर्ता थिए । उनले कांग्रेसका हिमाल कार्कीलाई नै पराजित गरेका छन् । भक्तपुर–२ मा रास्वपाका विजेता रुकेश रञ्जित पहिले एमालेका कार्यकर्ता हुन् । उनले यहाँ नेमकिपाको गढ मात्र भत्काएनन्, यसका वरिष्ठ नेता प्रेम सुवाललाई पनि हार चखाए । त्यस्तै काभ्रे–१ मा विजयी बनेका बदनकुमार भण्डारी एकीकृत समाजवादी त्याग गरी रास्वपाका उम्मेदवार बनेका थिए । 

धादिङ–२ बाट सांसद निर्वाचित रास्वपाका बोधनारायण श्रेष्ठ पूर्वमाओवादी समर्थक हुन् । यसअघिको उपनिर्वाचनमा कांग्रेस छाडेर रास्वपा प्रवेश गरेका स्वर्णिम वाग्ले यसपल्ट पुनः तनहुँ–१ मा निर्वाचित भए । तनहुँ–२ मा निर्वाचित श्रीराम न्यौपाने पनि कांग्रेस पृष्ठभूमिका हुन् । रास्वपा प्रवेश गर्नुअघि राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलनिकट रहेर उनले काम गरेका थिए ।

उनी नेविसंघको पुल्चोक इन्जिनियरिङ क्याम्पसको इकाइ सभापति र स्ववियु सहसचिव भएका थिए । पर्वतबाट निर्वाचित सागर भुसाल रास्वपा प्रवेश गर्नुअघि कांग्रेसनिकट तरुण दलको जिल्ला सचिव थिए । जिल्ला सभापति प्रवीण गुरुङ पर्वतको विहादी गाउँपालिका अध्यक्ष चुनिएपछि उनलाई कार्यवाहक सभापति तोकिएको थियो । अधिवेशनबाट सभापति हुने इच्छा भए पनि उनी रास्वपा प्रवेश गरेका थिए । जेन–जी आन्दोलनअघि केही समय रास्वपा त्यागेर कांग्रेसमै फर्किएका उनी आन्दोलनपछि भने रास्वपासँग नजिकिँदै टिकट प्राप्त गरेका थिए । 

बागलुङ–१ बाट निर्वाचित रास्वपाका सुशील खड्का पहिले कांग्रेसको प्रदेश अधिवेशन प्रतिनिधि थिए । उनी पछिल्लो अधिवेशनमा म्याग्दीबाट प्रतिनिधित्व गर्दै कांग्रेसको गण्डकी प्रदेश अधिवेशनमा सहभागी भएका थिए । कास्की–२ मा रास्वपाबाटै निर्वाचित उत्तमप्रसाद पौडेल पनि पहिले तरुण दलको क्षेत्रीय सचिव थिए । रवि लामिछानेले ग्यालेक्सी टीभी छोडेर रास्वपा जन्माएपछि उनी पनि पार्टीमा आबद्ध भएका थिए । स्याङ्जा–१ बाट निर्वाचित धनञ्जय रेग्मी रास्वपा जानुअघि कांग्रेस पृष्ठभूमिका हुन् । पर्यटन बोर्डको कार्यकारी प्रमुख हुने बेला भने उनी एमालेसँग नजिकिएका थिए ।

पुराना दल परित्याग गरेका उम्मेदवारले जनताको ‘परिवर्तन’ को चाहना पूरा गर्न प्रतिनिधिसभा रोजेको बताएका छन् । तत्कालीन लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टीबाट रूपन्देही ४(१) मा विजयी कन्हैया बनियाले प्रदेशसभा सदस्यबाट राजीनामा दिएका थिए । मनोनयनपूर्व जसपा (नेपाल) बाट रास्वपा प्रवेश गरेका उनी रूपन्देही–४ बाट विजयी भए । 

पश्चिम नवलपरासी–१ र २ बाट पनि पूर्वकांग्रेसीले रास्वपाबाट जित हात पारेका छन् । जिल्ला पार्टीभित्र आन्तरिक किचलो बढेपछि तत्कालीन कांग्रेस लुम्बिनी प्रदेश महामन्त्री विक्रम खनाल मनोनयनपूर्व रास्वपा प्रवेश गरेका थिए । ०७९ को निर्वाचनमा पश्चिम नवलपरासी–१ बाट विनोद चौधरी उम्मेदवार भएपछि खनालले बागी उम्मेदवारी दिएका थिए । त्यसबेलादेखि कांग्रेस जिल्ला समितिमा विवाद सुरु भएको थियो । विद्रोही उम्मेदवार बनेपछि खनाललाई कांग्रेसले अनुशासनको कारबाही गरेको थियो । 

कांग्रेसले यस पटक पश्चिम नवलपरासी–१ बाट चौधरीलाई उम्मेदवार बनायो । लगत्तै पार्टी त्यागेर खनाल रास्वपाबाट उम्मेदवार बन्दै निर्वाचित भए । पश्चिम नवलपरासी–२ बाट पनि पूर्वकांग्रेस नेता नरेन्द्र गुप्ता निर्वाचित भए । कांग्रेसबाट टिकट पाउने सम्भावना नभएपछि उनी पनि रास्वपा प्रवेश गरेका थिए । कांग्रेसले पश्चिम नवलपरासी–२ मा भीमबहादुर थापा र देवेन्द्रराज कँडेललाई टिकट दिएको थियो । थापाले पहिले मनोनयन दर्ता गरेकाले निर्वाचन आयोगले उनकै उम्मेदवारी आधिकारिक मान्यो । कांग्रेसभित्र चुलिएको विवाद र रास्वपाका पक्षमा देखिएको लहरको लाभ उठाउँदै गुप्ता निर्वाचित भए । गुप्ता कांग्रेसबाट ०७४ मा सदरमुकामस्थित रामग्राम नगरपालिका प्रमुख निर्वाचित भएका थिए । 

मनोनयनका बेला रास्वपा प्रवेश गरेर कपिलवस्तु–२ बाट पूर्वकांग्रेस नेता विक्रमसिंह थापा निर्वाचित भएका छन् । थापाले कांग्रेस उम्मेदवार पूर्वमन्त्री सुरेन्द्रराज आचार्यलाई पराजित गरेका हुन् । ०७९ मा प्रवेशसभा सदस्यमा झिनो मतान्तरले पराजित थापा यस पटक प्रतिनिधिसभा सदस्य उम्मेदवारका आकांक्षी थिए । पार्टीले टिकट नदिएपछि उनले रास्वपा रोजे । पाल्पा–२ बाट डा. माधव थापाले कांग्रेस सभापति हिमालदत्त श्रेष्ठलाई पराजित गरे । कांग्रेसनिकटका अनुसार थापा अझै जिल्ला कार्यसमिति सदस्य छन् ।

कांग्रेस जिल्ला सभापति श्रेष्ठसँग निकट सम्बन्ध रहेका थापा मनोनयनको मुखमा रास्वपा प्रवेश गरेका थिए । श्रेष्ठले थापालाई जिल्ला कार्यसमितिमा लगेका थिए । सँगै यात्रा र बसउठ गर्ने थापाले आफ्ना मित्र श्रेष्ठलाई पराजित गरेका हुन् । उनी रास्वपा प्रवेश गरेको जानकारी कांग्रेसले उम्मेदवार बनेपछि मात्रै पाएको थियो । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचित भइसक्दासमेत थापा कांग्रेस जिल्ला सदस्य रहेको कांग्रेस कार्यकर्ता बताउँछन् । 

दाङ–१ बाट निर्वाचित देवराज पाठक लामो समय शिक्षण पेसासँगै कांग्रेसको राजनीति गर्दै आएका थिए । शिक्षक संघको जिल्ला उपसभापति भइसकेका उनी २०७९ मा तत्कालीन शिक्षक संघ र अध्यापन पेसा त्यागेर रास्वपा प्रवेश गरेका थिए । उनले कांग्रेस सहमहामन्त्री योगेन्द्र चौधरी, पूर्वसहरी विकासमन्त्री मेटमणि चौधरी र लुम्बिनी प्रवेशका पूर्वमुख्यमन्त्री कुलप्रसाद केसीलाई पराजित गरेका हुन् । रास्वपाबाट उम्मेदवार बन्नुअघि बाँके–३ बाट निर्वाचित खगेन्द्र सुनार पूर्वकांग्रेस कार्यकर्ताका रूपमा चिनिएका थिए । यस पटक बाँके–३ बाट उनले कांग्रेस लुम्बिनी प्रदेश सभापति अमरसिंह पुनलाई पाखा लगाए । बाँके–१ बाट विजयी सुरेशकुमार चौधरी नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबाट रास्वपा प्रवेश गरेका हुन् । 

०७९ को निर्वाचनमा बर्दिया–१ मा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबाट उम्मेदवार बनेका पूर्वपत्रकार ठाकुरसिंह थारू यस पटक रास्वपाबाट निर्वाचित भए । लामो समय पत्रकारिता गरेका थारू सुरुमा एमालेनिकट थिए । ०७९ मा पत्रकारिता छाडेर नागरिक उन्मुक्तिबाट उम्मेदवार बनेका थिए । त्यसबेला कांग्रेसका सञ्जय गौतमले पराजित गरेका थिए । यस पटक रास्वपा प्रवेश गरेर उम्मेदवार बनेका थारूले कांग्रेसका उनै गौतमलाई पराजित गरे । नाउपा कमजोर बनेपछि उनी रास्वपा छिरेका थिए । बर्दिया–२ मा रास्वपाबाट जितेका श्रीधर पोखरेलले यसअघि लामो समय कांग्रेसमा आबद्ध भएर विभिन्न संघसंस्थामा नेतृत्व गरेका थिए । उनी डेढ वर्षअघि रास्वपा प्रवेश गरेका थिए ।