संस्थापनबाट सकेसम्म सर्वसम्मत गराउने प्रयास भए पनि एक दर्जनभन्दा बढी जिल्लामा प्रतिनिधि छान्न निर्वाचन
What you should know
काठमाडौँ — एमालेको ११औं महाधिवेशनका लागि प्रतिनिधि चयनमा तीव्र प्रतिस्पर्धा भएको छ । सबै जिल्लामा सर्वसम्मत गर्न प्रयास भए पनि एक दर्जनभन्दा बढी जिल्लामा निर्वाचन भएको हो ।
पार्टी नेतृत्वका लागि अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र वरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेल पक्षबीच प्रतिस्पर्धा हुने निश्चित भएकाले दुवै पक्षले प्रतिनिधि चयनमा ध्यान दिएका हुन् । पार्टी केन्द्रबाट सकेसम्म सर्वसम्मत प्रतिनिधि चयन गर्न अनौपचारिक निर्देशन भएको थियो । तर, तोकिएको कोटाभन्दा बढी आकांक्षी भएकाले निर्वाचन भएको हो । शनिबार ७७ जिल्लाका १ सय ६५ निर्वाचन क्षेत्रमा प्रतिनिधि चयन गर्ने कार्यतालिका थियो ।
संगठन विभाग प्रमुख काशीनाथ अधिकारीले एक दर्जनभन्दा बढी जिल्लामा निर्वाचन भएको बताए । ‘धनुषा, महोत्तरी, मकवानपुर, कञ्चनपुर, काठमाडौं, ललितपुर, ओखलढुंगा, झापा, रुकुम पश्चिम, मोरङ, लमजुङ, तनहुँ र गोरखालगायत जिल्लामा प्रतिनिधि चयन गर्न चुनाव भएको छ,’ उनले भने, ‘शनिबार सबै जिल्ला कमिटीले प्रतिनिधि छानिसक्नुपर्छ । कुनै प्राविधिक कारणले रोकियो भने अर्को दिन हुनेछ ।’
उपत्यकाका काठमाडौं र ललितपुरमा सर्वसम्मत प्रतिनिधि चयन गर्ने प्रयास भए पनि निर्वाचन भएको छ । भक्तपुरमा भने सर्वसम्मत प्रतिनिधि चयन भएका छन् । काठमाडौंको निर्वाचन क्षेत्र १० मा सर्वसम्मत भए पनि नौ क्षेत्रमा निर्वाचन भएको जिल्ला कमिटी उपसचिव बिन्दु महर्जनले जानकारी दिइन् । ‘काठमाडौंबाट ४६ प्रतिनिधि छानिनेछन् । तीमध्ये १५ महिला, ४० वर्षमुनिका १० युवा र दलित एक प्रतिनिधि हुनेछन्,’ उनले भनिन् ।
त्यस्तै, ललितपुरमा एक युवा र दलित प्रतिनिधि सर्वसम्मत भए पनि अरू तीन निर्वाचन क्षेत्रमा चुनाव भएको अध्यक्ष पुरुषोत्तम सुवेदीले जानकारी दिए । ललितपुरबाट चार महिला, तीन जना ४० वर्षमुनिका युवा, एक दलित प्रतिनिधिले महाधिवेशनमा भाग लिनेछन् । भक्तपुर जिल्ला कमिटीका अध्यक्ष बचन देउजाले सबै प्रतिनिधि सर्वसम्मत भएको बताए । जिल्लाबाट १४ प्रतिनिधिमध्ये पाँच महिला, दुई जना ४० वर्षमुनिका युवा र एक दलित छन् ।
२७–२९ मंसिरमा काठमाडौंमा हुने एमालेको महाधिवेशनमा करिब दुई हजार ३ सय प्रतिनिधिले भाग लिनेछन् । सबै जिल्ला र १ सय ६५ निर्वाचन क्षेत्रबाट एक हजार दुई सय सदस्य बराबर एक प्रतिनिधि, त्यसमा ४० वर्षमुनिका एक युवा हुनुपर्ने र कम्तीमा एक जना महिलासहित ४ प्रतिनिधि छानिने विधि तय भएको छ । केन्द्रीय कमिटी सदस्य ३ सय ५५, केन्द्रीय अनुशासन आयोग २९, लेखा आयोग ३०, निर्वाचन आयोग २५, सल्लाहकार परिषद्बाट २५ सीधै चयन हुनेछन् ।
निर्वाचित प्रतिनिधिका रूपमा स्वदेशका प्रदेशस्तरीय (विशेषसमेत) कमिटीमा कार्यरत पार्टी सदस्यबाट कम्तीमा दुई महिला सदस्यसहित पाँच जनाका दरले ४५ जना प्रतिनिधि हुनेछन् । कुनै प्रदेशमा न्यूनतम १ हजार २ सय पार्टी सदस्यमा थप ८ सय सदस्य नाघेमा थप एक महिला प्रतिनिधि र त्यसपछि प्रत्येक थप ८/८ सय नाघेमा थप निर्वाचित खुला एक प्रतिनिधि छानिनेछ । त्योभन्दा बढी भएमा सोही अनुपातमा पहिलो ८ सयमा महिला र अन्यमा खुला निर्वाचित प्रतिनिधि छानिनेछ । यसरी निर्वाचन क्षेत्रबाट करिब १ हजार १ सय ३५ प्रतिनिधि आउनेछन् ।
विशेष जिल्लामा १ हजारमा २ सय पार्टी सदस्य बराबर कम्तीमा एक महिलासहित तीन प्रतिनिधि छानिनेछन् । सदस्य संख्या ८ सय नाघेमा प्रत्येक ८ सयमा थप एक र यस्तो संख्यामा एकतिहाइ महिला सुनिश्चित गरिएको छ । विशेष जिल्लाअन्तर्गत निर्वाचित प्रतिनिधि करिब ४७ जना आउनेछन् र दलित प्रतिनिधिका रूपमा भूगोलका जिल्लाअन्तर्गत कार्यरत ५ सयसम्म दलित पार्टी सदस्यबाट कम्तीमा एक जनाका दरले प्रतिनिधि निर्वाचित हुनेछन् । त्यो क्षेत्रमा सदस्य संख्या ५ सय नाघेमा प्रत्येक थपमा अर्को एक जना र त्यसभन्दा बढी भएमा सोही अनुपातमा (तीन जना प्रतिनिधि निर्वाचित हुँदा कम्तीमा एक जना महिला अनिवार्य हुने गरी) दलित प्रतिनिधि संख्या करिब ८१ जना महाधिवेशनमा भाग लिनेछन् ।
त्यस्तै, मजदुर प्रतिनिधि चयनका लागि भूगोलका ७ प्रदेशअन्तर्गत कार्यरत श्रमिक पार्टी सदस्यबाट कम्तीमा तीन महिलासहित सात जनाका दरले निर्वाचित हुने प्रतिनिधिको संख्या ४९ रहनेछ । भारत प्रवास विशेष निर्वाचन क्षेत्रबाट कम्तीमा ३ महिलासहित १० र बाँकी रहेका प्रवासका पाँच वटा विशेष निर्वाचन क्षेत्र (अमेरिका/क्यानडा, युरोप, एसिया–प्यासिफिक, खाडी र ओसिनिया) बाट प्रत्येक क्षेत्रमा दुई महिलासहित पाँच जनाका दरले ३५ प्रतिनिधि निर्वाचित हुनेछन् ।
केन्द्रीय विभागमा कार्यरत पार्टी सदस्यमध्ये प्रत्येक विभागबाट एक/एक जना गरी निर्वाचित प्रतिनिधि ३२ जना आउनेछन् । पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा कार्यरत सदस्यमध्येबाट निर्वाचित प्रतिनिधि १ जना चयन गरिनेछ । २३ जनसंगठन र महासंघका केन्द्रीय कमिटीमा कार्यरत पार्टी सदस्यमध्येबाट कम्तीमा ३ महिलासहित सात जनाका दरले निर्वाचित हुने प्रतिनिधि र जनसंगठनबाट दुई महिलासहित पाँच जनाका दरले १ सय ३७ जना निर्वाचित हुनेछन् ।
आमपार्टी सदस्यबाट निर्वाचित हुने भूगोल, दलित, उपत्यका विशेष र सम्पर्क समन्वयअन्तर्गतका निर्वाचन क्षेत्रबाट प्रतिनिधि चयन गर्दा बाँकी संख्या पचास प्रतिशतभन्दा बढी भएमा थप एक प्रतिनिधि थपिनेछन् । प्रवासी नेपाली संघ भारत र प्रवासी नेपाली संघ अन्तर्राष्ट्रिय कमिटीबाट प्रदेश कमिटीसरह कम्तीमा २ महिलासहित ५ जना चयन गर्ने निर्णय भएको छ ।
उपत्यका विशेष र सम्पर्क समन्वयअन्तर्गतका जिल्ला कमिटीहरूमा पनि भौगोलिक जिल्ला कमिटीसरह १ हजार २ सयभित्र ४० वर्षमुनिका युवा चयन गर्ने गरी विधि संशोधन गरिएको छ । यसअघि निर्वाचन क्षेत्रबाट मात्र प्रतिनिधि चयन हुने व्यवस्था थियो । अरू दलबाट घर फिर्ती अभियानअन्तर्गत आएका नेतामध्ये ती समूहका केन्द्रीय समितिमा रहेकाहरूलाई विशेष व्यवस्थाअन्तर्गत महाधिवेशनको प्रतिनिधि कायम गर्ने निर्णय सचिवालय बैठकले गरेको छ ।
एकीकृत समाजवादीबाट फर्किएकी रामकुमारी झाँक्री र किसान श्रेष्ठ महाधिवेशन प्रतिनिधि हुनेछन् र महाधिवेशनमा विधानले व्यवस्था गरेअनुसार मनोनीत प्रतिनिधि एक सय एक जना हुनेछन् । करिब दुई हजार तीन सय प्रतिनिधिले महाधिवेशनमा प्रत्यक्ष भाग लिने एमाले प्रचार विभाग प्रमुख राजेन्द्र गौतमले बताए ।
