काठमाडौं — देशभर सामुदायिक विद्यालयको संख्या घट्दो क्रममा छ भने निजी विद्यालयको संख्या बढ्दै गएको पाइएको छ । 

आर्थिक सर्वेक्षण २०८२/०८३ का अनुसार देशभर ३५ हजार ९५१ विद्यालय रहेका छन । जसमा २५ हजार ६२३ सामुदायिक, ८ हजार ९४१ निजी र १ हजार ३८७ वटा सामुदायिक प्रकृतिका परम्परागत/धार्मिक विद्यालय रहेका छन् । शैक्षिक सत्र २०८२ मा कुल विद्यालयमध्ये सामुदायिक विद्यालय ७१.२७ प्रतिशत, संस्थागत विद्यालय २४.८७ प्रतिशत र परम्परागत/धार्मिक विद्यालय ३.८६ प्रतिशत रहेका छन् ।

२०८१ मा सामुदायिक विद्यालयको प्रतिशत ७३, निजीको २३ र धार्मिक विद्यालय ४ प्रतिशत रहेका थिए । ‘निजी विद्यलायको हिस्सा बढ्दो क्रममा रहेको छ । सामुदायिक विद्यालय समायोजन (मर्ज) भएका कारण शैक्षिक सत्र २०८१ को तुलनामा शैक्षिक सत्र २०८२ मा सामुदायिक विद्यालयको संख्या कमी आएको हो,’ बुधबार सरकारले सार्वजनिक गरेको आर्थिक सर्वेक्षण प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

एक दशकदेखि सामुदायिक विद्यालयको संख्या क्रमशः घट्दो र निजीको विद्यालयको संख्या बढ्दै गएको छ । सरकारले विद्यार्थी संख्या थोरै भएका सामुदायिक विद्यालय समायोजन गर्ने नीति लिएपछि संख्या क्रमःश घट्दै गएको हो । यसले विद्यालय शिक्षामा निजीकरणलाई थप बढ्वा दिएको भन्दै सरोकारवाला तथा शिक्षाविद्ले चिन्ता व्यक्त गर्दै आएका छन् ।

सामुदायिक विद्यालयको संख्या घटे पनि प्रारम्भिक बालविकास केन्द्र (इसीडी) को संख्या भने बढेको छ । २०८१ मा देशभर ४१ हजार २८४ केन्द्र रहेकोमा २०८२ मा त्यसको संख्या वृद्धि भएर ४२ हजार ६१९ पुगेको छ । एक वर्षमै १ हजार ३३५ केन्द्र थप भएका हुन् । जसमा ८१ प्रतिशत सामुदायिक प्रकृतिका बालविकास केन्द्र छन् भने १९ प्रतिशत निजी प्रकृतिका बालविकास केन्द्र हुन् । ती बालविकास केन्द्रमा १२ लाख २० हजार ५३८ बालबालिका अध्ययनरत रहेको आर्थिक सर्वेक्षणमा उल्लेख छ ।