काठमाडौँ — सशस्त्र युद्धको आधार किल्ला मानिने रोल्पाबाट नेकपाका नेता पूर्वअर्थमन्त्री वर्षमान पुन चौथोपटक संसदमा प्रवेश गरेका छन् । एकपटक ललितपुर र तीनपटक गृहजिल्ला रोल्पाबाट उनी प्रतिनिधि सभामा जित निकाल्न सफल भए । 

२०७४, २०७९ र २०८२ को संसदीय निर्वाचनमा उनलाई रोल्पाबाट निरन्तर निर्वाचित हुने मौका मिल्यो । २०७० मा भने उनी ललितपुर १ बाट निर्वाचित भएका थिए । रोल्पाबाट सुरु भएको तत्कालीन सशस्त्र युद्धको क्रममा मुख्य भूमिका निर्वाह गरेका पुन विभिन्न समयमा मन्त्री भए । युद्धको उद्गमथलो रोल्पामा रहेर पार्टीको विकासमा समेत अध्यक्ष दाहललाई साथ दिएका उनी पार्टीको महत्त्वपूर्ण भूमिकामा पनि पुगे । पार्टी उपमहासचिव समेत भएका थिए ।

पुनको संसदीय यात्रा

शान्ति प्रक्रियापछि २०६४ बाट उनको संसदीय यात्रा सुरु भएको हो । उनी पहिलो पटक २०६७ मा शान्ति तथा पुनर्निर्माणमन्त्री बने भने २०६८ मा अर्थमन्त्री भए । २०७४ मा ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री पनि बने । माओवादीले २०५२ फागुन १ देखि जनयुद्ध सुरु गर्ने तयारी गर्दै गर्दा पनि उनी राजनीतिमा सक्रिय थिए । विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु उनको यात्रा तत्कालीन माओवादीको रोल्पा जिल्ला सेक्रेटरी समेत भए । २६ वर्षको उमेरमा उनी माओवादीको रोल्पा जिल्ला सेक्रेटरी भएका थिए । २०५५ मा सम्पन्न नेकपा माओवादीको चौथो विस्तारित बैठकबाट उनलाई केन्द्रीय सदस्य बनाइयो । जिल्ला र आधार ईलाकामा सक्रिय उनको भूमिका त्यसपछि केन्द्रीय तहसम्म पुग्यो । केन्द्रीय समितिमा पुग्दा उनी सबैभन्दा कान्छा सदस्य थिए । 

भाग्यमानी नेता

२०२८ जेठ १८ गते रोल्पाको जंकोट गाउँमा उनको जन्म भएको हो । पुनका पिता इर्खराम पुन पनि राजनीतिक व्यक्तित्व हुन् । बुबा इर्खराम र तिर्थमाली पुनको दोस्रो सन्तानका रूपमा जन्मेका वर्षमानकी राजनीतिक जीवनमा सहयात्री बनेकी श्रीमती ओनसरी घर्ती पनि सांसद र सभामुख बनिन् । तत्कालीन माओवादी युद्धमा सहभागी र राजनीतिक उच्च पदमा पुग्ने उनीहरूको जोडी चर्चामा पनि रह्यो।

कक्षा ७ सम्म कोटगाउँको निम्न माध्यमिक विद्यालयमा र त्यसपछि माथिल्लो कक्षा पढ्न उनी सदरमुकाम पुगे । उनी १३ वर्षको उमेरमा (२०४१) सालमा सदरमुकाम लिवाङको बालकल्याण माविमा भर्ना भए । त्यसपछि नै उनलाई राजनीति गर्न चाह भयो । त्यसबेलाका साथीहरू थिए, नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’, कुलप्रसाद केसी लगायत । तर उनीहरूमा राजनीतिक विचार भिन्न थियो ।

अर्कातिर कम्युनिस्ट राजनीतिमा लागेका शिक्षक एवं गुरु पूर्वसभामुख कृष्णबहादुर महराबाट कम्युनिस्ट राजनीतिमा लाग्ने थप प्रेरणा मिल्यो । पछि उनै गुरुसँगै युद्धमा लाग्ने अवसर मिल्यो ।

उनी महरालाई शिक्षा र राजनीतिका गुरु मान्छन् । उनको स्मरण छ, ‘महरा सर मेरो शैक्षिक र राजनीतिक गुरु हुनुभयो ।' पुनलाई जसरी रोल्पामा महराले कैयौं नेता तथा कार्यकर्तालाई शैक्षिक एवं राजनीतिक ज्ञान दिए । युद्ध गर्न पनि सिकाए ।

२०४४ सालमा एलएलसी पासपछि उनी थप शिक्षा लिन दाङ पुगे । २०४५ सालमा दाङको घोराही स्थित महेन्द्र बहुमुखी क्याम्पसमा आइएल पढ्न भर्ना भएका उनले त्यहाँ सामाजिक र राजनीतिक कार्यक्रम र गतिविधिप्रति चासो राख्न थाले । भन्छन्, 'समाजमा उत्पीडन, दमन, शोषण र असमानताको अन्त्य हुनुपर्छ भन्ने मेरो सोच थियो । आज पनि त्यसैका लागि लागेको छु ।'  उनको त्यही सोचले यही सोचले कानुन पढ्ने चासो जाग्यो। उनी त्यस अघि नै लिवाङमा हुँदा अखिल छैठौंमा आवद्ध भइसकेका थिए । त्यसकारण दाङमा क्याम्पस पढ्दा विद्यार्थी आन्दोलनमा पनि सक्रिय हुनु अनौठो कुरा थिएन ।

उनले २०४८ सालमा दाङमा प्रथम श्रेणीमा आइएल पास गरे । पूर्णकालीन राजनीति गर्दै गरेका बेला २०४९ मा उनी काठमाडौंको नेपाल ल क्याम्पसमा बीएल पढ्न भर्ना भए । त्यसपछि भने उनी निरन्तर पढाइमा लागेनन् । युद्धमा होमिए । नियमित कक्षा नलिएरै बिएलको परीक्षा दिए पनि सफलता हात परेन ।

२०५२ सालमा जनयुद्ध थालनीको समयमा होलेरी चौकी आक्रमणमा सहभागी हुने जोडीमा पुन र पत्नी ओनसरीको चर्चा छ । पुन त्यसबेला राजनीतिक कमिसार थिए । साथै केन्द्रीय सदस्य कुलप्रसाद केसी सोनाम र उनकी पत्नी तारा घर्ती मगर उक्त आक्रमणमा थिए ।